Karadeniz ağır hasta
16.10.2003 00:00:00
Türkiye'nin yanı sıra Bulgaristan, Gürcistan, Romanya, Rusya ve Ukrayna'nın biraraya gelerek oluşturduğu "Karadeniz Stratejik Eylem Planı" anlaşması doğrultusunda hazırlanan "Karadeniz Nasıl Kurtulur?" konulu çalışma raporunda, Karadeniz'in ekolojik dengesinin çökme aşamasında olduğuna dikkat çekiliyor. Özellikle petrol ve kimyevi atıkların her geçen yıl artması, bilinçsiz balıkçılık, kıyıların ve iç bölgelerin doğal dengesinin korunmamasının Karadeniz'i çöküşe doğru götürdüğü belirtilen raporda, ülkelerin bunu durdurmak için gerçekçi politikalar uygulamadığı belirtilerek, "Çoğu ülke sırf kısa vadeli masraflarını ve borçlarını karşılamak için 'çevre sermayelerini' (ormanlar, doğal peyzajlar, biyolojik çeşitlilik, deniz ekosistemleri) yok pahasına sattılar" denildi.
Ana başlıklar halinde rapor sonucu
"Karadeniz, kıta Avrupası'nın yüzölçümünün üçte birine eşit olan 1 milyon 874 bin 904 kilometrelik bir havzadan su alır. Her yıl kıta Avrupası'nın yaklaşık üçte birine eşit ve içlerinde 17 ülkenin de bulunduğu bu bölgeden Karadeniz'e yaklaşık 350 kilometre küp nehir suyu akar. Bu ülkeler Avusturya, Beyaz Rusya, Bosna Hersek, Bulgaristan, Hırvatistan, Çek Cumhuriyeti, Gürcistan, Almanya, Macaristan, Moldova, Slovakya, Slovenya, Romanya, Rusya, Türkiye, Ukrayna ve Sırbistan'dır. Avrupa'nın ikinci, üçüncü ve dördüncü nehirleri olan Tuna, Dinyeper ve Don Karadeniz'e akar."
Atıkların büyük bölümü karadeniz ülkelerinden
"Karadeniz'e dökülen ve insan faaliyetlerinden kaynaklanan bu atıkların yüzde 70'inin Karadeniz ülkelerinden kaynaklandığı tahmin edilmektedir. Geriye kalan yüzde 30'luk kısmının neredeyse tamamı Tuna Nehri vasıtasıyla gelmektedir. Karadeniz kıyı bölgesinde yaklaşık 11 milyon kişiden kaynaklanan atıklar, kanalizasyon sistemlerine gitmektedir. Yılda 571 milyon 175 bin metreküp miktardaki atık Karadeniz'e veya nehirlerin denize dökülen kollarına ve oradan da Karadeniz'e boşaltılmaktadır."
"Her yıl 30 bin ton petrol evsel atık tesislerinden, 15 bin 500 ton sanayiden (petrol sanayi dahil olmak üzere) ve 53 bin ton Tuna Nehri'nden denize boşalmaktadır. Geri kazanılması mümkün olmayan 95 bin ton petrol atığı her yıl Karadeniz'e boşaltılmaktadır."
"Petrol atıklarının liman sularını ve sahilleri kirlettiğini görmek her gün mümkündür. Bazı durumlarda, kirlenmiş limanlardaki dip tortunun yüzde 1'i kadar yüksek bir miktarı petrol olarak ölçülmüştür. Karadeniz ülkelerinde. petrol ya da kimyevi madde dökülmesi ile baş etmek için muhtemel durum planları, techizat ve eğitim elemanı bulunmamaktadır. Her yıl binlerce ton petrol, kullanılan motor yağının yasalara aykırı biçimde elden çıkarılması, ekseriya insanların bunu kanalizasyona boşaltmaları yoluyla denize dökülür. Bir araba motorundan çıkan yağ, 56 bin ton deniz suyunu kirletmeye yeter! "
"Mnemiopsis Leidyi isimli deniz anasına benzer bir organizma 15 santimetreye kadar büyümekte ve deniz besin zincirinde önemli bir halka teşkil eden balık ve larvalarını içeren zooplankton olarak bilinen ufak deniz canlılarının neredeyse tamamını tüketebilmektedir. Söz konusu organizmanın Karadeniz'de doğal düşmanı olmadığından, bütün ekosistemi kısa sürede kaplamıştır. Bugün itibariyle Karadeniz'deki mnemiopsis miktarı 1 milyar tona (1.000.000.000.) ulaşmıştır ve bu rakam dünyadaki tüm balıkların miktarından daha fazladır! Söz konusu organizma ekosistemin yapısını dramatik bir şekilde değiştirmiş ve Karadeniz balıkçılığının çökmesine yol açmıştır."
Ana başlıklar halinde rapor sonucu
"Karadeniz, kıta Avrupası'nın yüzölçümünün üçte birine eşit olan 1 milyon 874 bin 904 kilometrelik bir havzadan su alır. Her yıl kıta Avrupası'nın yaklaşık üçte birine eşit ve içlerinde 17 ülkenin de bulunduğu bu bölgeden Karadeniz'e yaklaşık 350 kilometre küp nehir suyu akar. Bu ülkeler Avusturya, Beyaz Rusya, Bosna Hersek, Bulgaristan, Hırvatistan, Çek Cumhuriyeti, Gürcistan, Almanya, Macaristan, Moldova, Slovakya, Slovenya, Romanya, Rusya, Türkiye, Ukrayna ve Sırbistan'dır. Avrupa'nın ikinci, üçüncü ve dördüncü nehirleri olan Tuna, Dinyeper ve Don Karadeniz'e akar."
Atıkların büyük bölümü karadeniz ülkelerinden
"Karadeniz'e dökülen ve insan faaliyetlerinden kaynaklanan bu atıkların yüzde 70'inin Karadeniz ülkelerinden kaynaklandığı tahmin edilmektedir. Geriye kalan yüzde 30'luk kısmının neredeyse tamamı Tuna Nehri vasıtasıyla gelmektedir. Karadeniz kıyı bölgesinde yaklaşık 11 milyon kişiden kaynaklanan atıklar, kanalizasyon sistemlerine gitmektedir. Yılda 571 milyon 175 bin metreküp miktardaki atık Karadeniz'e veya nehirlerin denize dökülen kollarına ve oradan da Karadeniz'e boşaltılmaktadır."
"Her yıl 30 bin ton petrol evsel atık tesislerinden, 15 bin 500 ton sanayiden (petrol sanayi dahil olmak üzere) ve 53 bin ton Tuna Nehri'nden denize boşalmaktadır. Geri kazanılması mümkün olmayan 95 bin ton petrol atığı her yıl Karadeniz'e boşaltılmaktadır."
"Petrol atıklarının liman sularını ve sahilleri kirlettiğini görmek her gün mümkündür. Bazı durumlarda, kirlenmiş limanlardaki dip tortunun yüzde 1'i kadar yüksek bir miktarı petrol olarak ölçülmüştür. Karadeniz ülkelerinde. petrol ya da kimyevi madde dökülmesi ile baş etmek için muhtemel durum planları, techizat ve eğitim elemanı bulunmamaktadır. Her yıl binlerce ton petrol, kullanılan motor yağının yasalara aykırı biçimde elden çıkarılması, ekseriya insanların bunu kanalizasyona boşaltmaları yoluyla denize dökülür. Bir araba motorundan çıkan yağ, 56 bin ton deniz suyunu kirletmeye yeter! "
"Mnemiopsis Leidyi isimli deniz anasına benzer bir organizma 15 santimetreye kadar büyümekte ve deniz besin zincirinde önemli bir halka teşkil eden balık ve larvalarını içeren zooplankton olarak bilinen ufak deniz canlılarının neredeyse tamamını tüketebilmektedir. Söz konusu organizmanın Karadeniz'de doğal düşmanı olmadığından, bütün ekosistemi kısa sürede kaplamıştır. Bugün itibariyle Karadeniz'deki mnemiopsis miktarı 1 milyar tona (1.000.000.000.) ulaşmıştır ve bu rakam dünyadaki tüm balıkların miktarından daha fazladır! Söz konusu organizma ekosistemin yapısını dramatik bir şekilde değiştirmiş ve Karadeniz balıkçılığının çökmesine yol açmıştır."
