Karadeniz’in Zeugma’sında 1600 yıllık saray ve gizemli mozaikler
Karabük’ün Eskipazar ilçesinde yer alan ve "Karadeniz’in Zeugması" olarak adlandırılan Hadrianaupolis Antik Kenti, 2025 ve 2026 yıllarına damga vuran arkeolojik keşiflerle dünya gündemine oturdu.
24.02.2026 00:25:00
Abdülkadir Gündoğdu
Abdülkadir Gündoğdu
Karabük'ün Eskipazar ilçesinde yer alan ve "Karadeniz'in Zeugması" olarak adlandırılan Hadrianaupolis Antik Kenti, 2025 ve 2026 yıllarına damga vuran arkeolojik keşiflerle dünya gündemine oturdu.
"Geleceğe Miras Projesi" kapsamında yürütülen kazılarda, antik kentin kalbinde büyüleyici bir saray kompleksi gün yüzüne çıkarıldı.
"Sarayın Kalbi" Bulundu: 4. Yüzyıl Kabul Salonu
2025 yılının son aylarında yapılan kazılarda, iç kale bölgesinde M.S. 4. yüzyıla tarihlenen görkemli bir saray kalıntısı tespit edildi.
Bu yapının en dikkat çekici bölümü, zemini tamamen eşsiz mozaiklerle kaplı olan geniş bir "Kabul Salonu". Kazı Başkanı Doç. Dr. Ersin Çelikbaş, bu salonun varlığının kentin o dönemdeki siyasi ve idari gücünü kanıtladığını belirtiyor.
Literatürde Olmayan Motifler: Tavus Kuşları ve Yıldızlar
Yeni bulunan mozaikler, arkeoloji dünyasında büyük heyecan yarattı. Zemini adeta bir halı gibi süsleyen tasvirler arasında şunlar öne çıkıyor:
Antitetik Tavus Kuşları: Karşılıklı duran ve bir su kabından su içen tavus kuşu figürleri.
Bilinmeyen Motifler: Anadolu arkeolojisinde daha önce benzerine rastlanmamış, stilistik açıdan benzersiz geometrik desenler ve bir "sekiz kollu yıldız".
Gizemli İnsan Figürü: Mozaiklerin bir bölümünde yer alan ve henüz mitolojik mi yoksa dini bir figür mü olduğu çözülemeyen bir insan silüeti üzerine çalışmalar sürüyor.
"Antik Smoothie": 1500 Yıllık İçecek Süzgeci
2025 başlarında yapılan bir diğer ilginç keşif ise 5. yüzyıla ait bronz bir içecek süzgeci oldu. Bu buluntu, antik dönemdeki yerel halkın meyve suları (nar, üzüm, elma) ve tahıl bazlı içecekleri tüketirken oldukça rafine yöntemler kullandığını gösteriyor.
Neden "Karadeniz'in Zeugması"?
Hadrianaupolis, sadece bir antik kent değil; adeta bir mozaik cenneti. Kiliselerin tabanlarında yer alan ve Nil Nehri'nin özelliklerini, egzotik hayvanları (fil, panter, devekuşu, zürafa) tasvir eden mozaikler, burayı Gaziantep'teki Zeugma ile yarışır hale getiriyor.
Ziyaretçiler İçin Yeni Dönem
Eskipazar Belediye Başkanı ve kazı ekibinin müjdesine göre:
Ören Yeri Statüsü: Antik kent resmi olarak "Ören Yeri" statüsüne kavuştu.
Modern Karşılama Merkezi: Ziyaretçiler için yeni yürüyüş yolları, seyir terasları ve bilgilendirme merkezleri inşa ediliyor.
Restorasyon: Yeni bulunan mozaikli kabul salonunun 2026 yılı sonuna kadar tamamen ziyarete açılması planlanıyor.
Hadrianaupolis, M.Ö. 1. yüzyıldan M.S. 8. yüzyıla kadar kesintisiz bir yaşam alanıydı. 7. yüzyılda kentin neden aniden terk edildiği (deprem mi, istila mı?) hala büyük bir sır ve arkeologlar 2026 kazı sezonunda bu gizemi çözmeyi hedefliyor.
"Geleceğe Miras Projesi" kapsamında yürütülen kazılarda, antik kentin kalbinde büyüleyici bir saray kompleksi gün yüzüne çıkarıldı.
"Sarayın Kalbi" Bulundu: 4. Yüzyıl Kabul Salonu
2025 yılının son aylarında yapılan kazılarda, iç kale bölgesinde M.S. 4. yüzyıla tarihlenen görkemli bir saray kalıntısı tespit edildi.
Bu yapının en dikkat çekici bölümü, zemini tamamen eşsiz mozaiklerle kaplı olan geniş bir "Kabul Salonu". Kazı Başkanı Doç. Dr. Ersin Çelikbaş, bu salonun varlığının kentin o dönemdeki siyasi ve idari gücünü kanıtladığını belirtiyor.
Literatürde Olmayan Motifler: Tavus Kuşları ve Yıldızlar
Yeni bulunan mozaikler, arkeoloji dünyasında büyük heyecan yarattı. Zemini adeta bir halı gibi süsleyen tasvirler arasında şunlar öne çıkıyor:
Antitetik Tavus Kuşları: Karşılıklı duran ve bir su kabından su içen tavus kuşu figürleri.
Bilinmeyen Motifler: Anadolu arkeolojisinde daha önce benzerine rastlanmamış, stilistik açıdan benzersiz geometrik desenler ve bir "sekiz kollu yıldız".
Gizemli İnsan Figürü: Mozaiklerin bir bölümünde yer alan ve henüz mitolojik mi yoksa dini bir figür mü olduğu çözülemeyen bir insan silüeti üzerine çalışmalar sürüyor.
"Antik Smoothie": 1500 Yıllık İçecek Süzgeci
2025 başlarında yapılan bir diğer ilginç keşif ise 5. yüzyıla ait bronz bir içecek süzgeci oldu. Bu buluntu, antik dönemdeki yerel halkın meyve suları (nar, üzüm, elma) ve tahıl bazlı içecekleri tüketirken oldukça rafine yöntemler kullandığını gösteriyor.
Neden "Karadeniz'in Zeugması"?
Hadrianaupolis, sadece bir antik kent değil; adeta bir mozaik cenneti. Kiliselerin tabanlarında yer alan ve Nil Nehri'nin özelliklerini, egzotik hayvanları (fil, panter, devekuşu, zürafa) tasvir eden mozaikler, burayı Gaziantep'teki Zeugma ile yarışır hale getiriyor.
Ziyaretçiler İçin Yeni Dönem
Eskipazar Belediye Başkanı ve kazı ekibinin müjdesine göre:
Ören Yeri Statüsü: Antik kent resmi olarak "Ören Yeri" statüsüne kavuştu.
Modern Karşılama Merkezi: Ziyaretçiler için yeni yürüyüş yolları, seyir terasları ve bilgilendirme merkezleri inşa ediliyor.
Restorasyon: Yeni bulunan mozaikli kabul salonunun 2026 yılı sonuna kadar tamamen ziyarete açılması planlanıyor.
Hadrianaupolis, M.Ö. 1. yüzyıldan M.S. 8. yüzyıla kadar kesintisiz bir yaşam alanıydı. 7. yüzyılda kentin neden aniden terk edildiği (deprem mi, istila mı?) hala büyük bir sır ve arkeologlar 2026 kazı sezonunda bu gizemi çözmeyi hedefliyor.
