logo
16 KASIM 2026

Karantina süresi polemiği

Kovid-19 vakalarında Süper Lig'de 14 gün olarak uygulanan karantina süresinin, Avrupa'nın önde gelen futbol liglerinde daha kısa tutulması dikkati çekiyor

12.12.2020 12:38:00
 
Karantina süresi polemiği
Karantina süresi polemiği
Dünyayı etkisi altına alan yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını, yaşamın her alanında olduğu gibi futbolun da başlıca sorunlarından biri haline geldi.
Salgının başladığı tarihlerde bir süre ara verilen ligler, dünyanın "yeni normale" ayak uydurma çabaları kapsamında daha sonra seyircisiz veya kısmi seyircili olarak oynanmaya başladı.
Geçmiş senelerde zaman zaman sakatlıkların etkisiyle kadro kurmakta güçlük çeken takımlar, 2020'de salgının gölgesinde devam eden futbolda yepyeni bir problemle karşı karşıya kaldı.
Koronavirüs salgını, testleri pozitif çıkan oyuncuların artmasıyla takımların kadro planlaması açısından önündeki en büyük sorun olarak göze çarptı.
Bu süreçte aşı çalışmaları hızla sürerken dünya çapında alınan önlemlerle salgının etkisi azaltılmaya çalışılsa da izolasyon süreleri, futbolda teknik direktörlerin kadro oluştururken hesaba katmaları gereken en önemli etken oldu.
Karantina süresi Avrupa'da Süper Lig'e göre daha kısa
Kovid-19 vakalarında Süper Lig'de 14 gün olarak uygulanan karantina süresinin, Avrupa'nın önde gelen futbol liglerinde daha kısa tutulması dikkati çekiyor.
Testleri pozitif çıkan futbolcu veya kulüp görevlileri, Avrupa'daki birçok ligde ağırlıklı olarak 7 ve 10 gün karantinada kalıyor. Bu süre sonunda testleri negatife dönen kişiler, sahalara dönebiliyor.
Futbol liglerinde İngiltere, Belçika 7, Almanya, Fransa, İspanya, İtalya, Hollanda, İskoçya 10 günlük karantina süresi uyguluyor.
İngiltere ve Belçika'da 7 gün
Avrupa'nın 5 büyük futbol ülkesinden İngiltere'nin yanı sıra Belçika da test sonuçları pozitif çıkan futbolcular için 7 gün karantinayı zorunlu tutuyor.
Bu iki ligde oyuncuların 7 gün sonunda sahalara dönebilmeleri için testlerinin negatif çıkması ve semptomsuz olmaları gerekiyor.
Karşılaşmalar, haftada iki kez teste giren ve sonuçları negatif olan futbolcularla oynanıyor. İngiltere'de testlerden birinin zorunlu olarak maça bir gün kala yapılması isteniyor. Belçika'da ise maça üç gün kala ve karşılaşmadan bir gün sonra teste giriliyor.
Belçika'da 7 futbolcusu pozitif çıkan takımlar, müsabakanın ertelenmesini talep edebiliyor.
Beş büyük ligden 4'ü 10 gün süre tanıyor
Beş büyük ligden Almanya, Fransa, İspanya ve İtalya'da karantina süresi 10 gün olarak uygulanıyor.
Oyuncu ve takım görevlileri, Almanya ve İtalya'da haftada iki, Fransa ve İspanya'da ise haftada bir kez teste giriyor.
Almanya'da testlerden birinin maça bir gün kala yapılma zorunluluğu bulunuyor. Almanya'da kulüpler karşılaşma sabahına kadar maç kadrosundaki oyuncuların negatif olduğunu bildirmezse müsabakanın iptali öneriliyor. Öte yandan Almanya'da genellikle 10 gün olarak uygulanan izolasyon süresi, bölgelere göre değişiklik gösterebiliyor.
Testlerden birinin karşılaşmaya iki gün kala yapılma zorunluluğunun bulunduğu İtalya'da futbolcuların sahalara dönüşü için üst üste iki negatif sonuç bekleniyor. Bir haftada 10 oyuncusu pozitif çıkan takımlar, bir defa karşılaşmanın ertelenmesini isteyebiliyor.
Fransa'da takımların maça 3 veya 4 gün kala teste girmesi talep ediliyor. Pozitif vaka sayısı 4'ü bulan takımlar ise tekrar teste tabi tutuluyor. Pozitif oyuncusu bulunan ekipler, küçük gruplar halinde antrenman yapabiliyor. Maç kadrosunda en az 20 oyuncunun yer alması gerekiyor.
İspanya'da müsabakaya iki gün kala test uygulanıyor. Vakalarla yakın temasta bulunan kişiler de izole ediliyor.
Karantina süresini 10 gün olarak uygulayan liglerden Hollanda ve İskoçya'da da karşılaşmaların sonuçları negatif çıkan oyuncularla oynanmasına imkan tanınıyor.
Portekiz ve Rusya 14, Ukrayna 15 gün
Takımlar, Portekiz ile Rusya'da haftada bir, Ukrayna'da iki haftada bir ve semptom gösterildiğinde Kovid-19 testine giriyor.
Söz konusu liglerde sonuçları pozitif çıkan kişiler için izolasyon, Portekiz ve Rusya'da 14, Ukrayna'da 15 gün sürüyor.
Karşılaşmalar testleri negatif olan futbolcularla oynanmaya devam ediyor.
Avrupa dışında 10 ve 14 gün olarak değişiyor
Avrupa dışındaki ülkelerin liglerine bakıldığında karantina sürelerinin 10 ve 14 gün olarak değiştiği görülüyor.
Testleri pozitif çıkan futbolcular, ABD'de 10, Meksika, Güney Kore, Japonya, Ekvador ve Birleşik Arap Emirlikleri'nde 14 güne kadar karantinada kalıyor.
İsveç'te uygulama farklı
İsveç ligindeki yaklaşım, diğer ülkelere göre farklılık gösteriyor.
Ligde zorunlu tutulmayan Kovid-19 testi, semptom görüldüğü takdirde uygulanıyor.
Pozitif oyuncular, sonuçları negatife dönene kadar karantinada tutuluyor.
UEFA testi negatif olan 13 oyuncuyu yeterli görüyor
Bir takımın UEFA karşılaşmasına çıkabilmesi için seyahat edilen ülkenin karantinaya gerek görmemesi halinde testi negatif sonuçlanan 13 futbolcu yeterli görülüyor.
UEFA, pozitif oyuncuların maçın oynanacağı ülkeye seyahat etmesine izin vermiyor.
Deplasman takımının ülkesini terk etmeden maça iki veya üç gün kala ve yerel yönetimlerin talep etmesi durumunda karşılaşmadan bir gün önce test yaptırması gerekiyor.
Ev sahibi ekibin ise karşılaşmaya bir veya iki gün kala teste girmesi talep ediliyor.
UEFA protokollerini çiğneyen kulüplere ceza veriliyor.
Kulüpler TFF'ye başvurdu
Kulüpler Birliği, 4 Aralık'ta tüm kulüplerin görüş birliğiyle karantina süresinin kısaltılması konusunda Türkiye Futbol Federasyonuna (TFF) başvurdu.
TFF ise kulüplerin karantina süresinin 14'ten 10 güne indirilmesi yönündeki beklentisini Bilim Kuruluna iletti.
Sağlık Bakanlığının bir süre önce değiştirdiği genel protokollerle pozitif çıktıktan sonra semptom göstermeyen kişilerin karantina süresi 10 güne düşürülmüş ve sonucu negatife dönenlerin karantinasının bitirilmesi kararı alınmıştı.

Cevad Prekazi son yolculuğuna uğurlandı

Galatasaray'ın unutulmaz futbolcularından Cevad Prekazi, Sırbistan'ın başkenti Belgrad'da düzenlenen cenaze töreninin ardından son yolculuğuna uğurlandı

13.11.2026 00:58:00
İhlas Haber Ajansı
 
Cevad Prekazi son yolculuğuna uğurlandı
Cevad Prekazi son yolculuğuna uğurlandı
Galatasaray'ın unutulmaz futbolcularından Cevad Prekazi, Sırbistan'ın başkenti Belgrad'da düzenlenen cenaze töreninin ardından son yolculuğuna uğurlandı.

Belgrad'daki Bayraklı Camii'nde gerçekleştirilen törene; Türkiye Cumhuriyeti Belgrad Büyükelçisi İlhan Saygılı, Galatasaray Spor Kulübü Başkanı Dursun Aydın Özbek, Yönetim Kurulu Genel Sekreteri Can Natan, Yönetim Kurulu Muhasip Üyesi Burak Kutluğ, Yönetim Kurulu Üyeleri Eray Yazgan ve Ozan Bingöl Yurtsever, Partizan Kulübü Başkanı Rasim Ljajic, sarı-kırmızılı kulübün eski futbolcularından Sasa Ilic ile ailesi ve sevenleri katıldı.

Vasiyeti üzerine tabutunun üzerine Galatasaray forması örtülen Prekazi'nin naaşı, öğle namazını müteakip kılınan cenaze namazının ardından Belgrad'daki Lesce Mezarlığı'nda toprağa verildi.

Dursun Özbek: "Hatıralarımızda her zaman yaşayacak"

Cenaze töreninde bir konuşma yapan Galatasaray Spor Kulübü Başkanı Dursun Aydın Özbek, Prekazi'nin kulüp tarihindeki yerine vurgu yaparak şunları söyledi:

"Prekazi'yi futbolcu olarak izleme fırsatım oldu. Galatasaray'ın önemli futbolcularından, efsanelerinden biriydi. Bize kazandırdığı zaferler hâlâ herkesin hafızasında yaşıyor. Çok üzgünüm. Son üç dört yıldır İstanbul'a sık sık geliyordu. Kendisini davet ediyordum; maçlarımıza geliyor, beni de ziyaret ediyordu. Galatasaray'ın son dört beş yıldaki başarılarından büyük mutluluk duyuyordu. Bunu bana defalarca ifade etti. Hatta üç dört ay önce yine İstanbul'a gelmişti, o zaman da görüşmüştük. Zaman zaman eleştirileri de oluyordu. 'Şöyle başkanım, böyle başkanım' diyerek düşüncelerini benimle paylaşırdı. Gerçekten Galatasaray'da ikon hâline gelmiş, kulüpten ayrılmış futbolcular arasında Galatasaray'la ilişkisini hiçbir zaman kesmeyen isimlerin başında geliyordu. Genç yaşta vefat etmiş olmasından dolayı çok üzgünüm. Ancak hatıralarımızda her zaman yaşayacak. Kendisine Allah'tan rahmet, ailesine sabır diliyorum. Mekânı cennet olsun inşallah."

AMEDSPOR’DAN 29 EKİM VE 10 KASIM SESSİZLİĞİ

Türkiye'deki futbol kulüpleri 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı ve 10 Kasım Atatürk'ü Anma Günü dolayısıyla mesajlar yayımlarken Amedspor'un resmi hesaplarından paylaşım yapılmaması tartışma yarattı

11.11.2026 11:03:00
Haber Merkezi
 
AMEDSPOR’DAN 29 EKİM VE 10 KASIM SESSİZLİĞİ
AMEDSPOR’DAN 29 EKİM VE 10 KASIM SESSİZLİĞİ
Türkiye'deki futbol kulüpleri 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı ve 10 Kasım Atatürk'ü Anma Günü dolayısıyla mesajlar yayımlarken Amedspor'un resmi hesaplarından paylaşım yapılmaması tartışma yarattı. İki önemli tarihte peş peşe yaşanan sessizlik, kulübün kurumsal yaklaşımına ilişkin soru işaretlerini beraberinde getirdi.

10 Kasım 2026'da birçok futbol kulübü, Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün ölümünün 88'inci yıl dönümü dolayısıyla anma mesajları yayımladı. Amedspor'un resmi sosyal medya hesaplarında ise 10 Kasım'a ilişkin bir paylaşım bulunmadığı görüldü.

Dikkat çeken diğer ayrıntı ise kulübün 29 Ekim 2026 Cumhuriyet Bayramı'nda da resmi hesaplarından kutlama mesajı yayımlamamış olmasıydı. Böylece iki önemli tarih peş peşe Amedspor'un sessizliğiyle gündeme geldi.

PEŞ PEŞE GELEN SESSİZLİK TESADÜF MÜ?

Bir kulübün bir anma veya kutlama mesajını atlaması tek başına siyasi bir anlam taşımaz. Ancak 29 Ekim ve 10 Kasım gibi iki önemli tarihte art arda paylaşım yapılmaması, kulübün kurumsal iletişim tercihinin sorgulanmasına neden oluyor.

Üstelik Amedspor'un geçmişinde de benzer tartışmalar yaşandı.

2021 yılında kulübün 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı'nı kutlayan paylaşımı bazı taraftarların ve yöneticilerin tepkisini çekmişti. Dönemin kulüp asbaşkanı İhsan Avcı, paylaşımın kulüp başkanı Çetin Alsaç'ın kişisel tercihi olduğunu söylemişti.

AMEDSPOR YÖNETİMİNE ÜÇ SORU

- Cumhuriyet Bayramı ve Atatürk'ü Anma Günü gibi tarihlerde paylaşım yapılmamasının özel bir gerekçesi var mı?

- Kulübün bu konudaki kurumsal yaklaşımı nedir?

- Bu sessizlik, bilinçli bir iletişim tercihi mi, yoksa yönetimin önemsemediği bir konu mu?

Bir kulüp yalnızca taraftarının değil, temsil ettiği şehrin ve mücadele ettiği ülkenin futbol kamuoyunun da karşısındadır. Amedspor yönetiminin bu konuda açıklama yapması, tartışmaların giderilmesi açısından önem taşıyor.

Şu ana kadar bu iki tarihte paylaşım yapılmamasına ilişkin yönetimden doğrulanmış bir gerekçe aktarılmış değil. Dolayısıyla bunun birilerine verilmiş siyasi mesaj olduğunu söylemek mümkün değil. Ancak peş peşe gelen bu sessizliğin kamuoyunda böyle bir soru doğurduğu da açık.

Asıl soru şu: Amedspor yönetimi neden Cumhuriyet Bayramı'nı kutlamıyor, Atatürk'ü anmıyor? Bu bir tercih mi, yoksa kamuoyuna verilmek istenen bir mesaj mı?

Beşiktaş, iki milli ara arasında sadece 1 deplasman galibiyeti aldı

Beşiktaş, eylül ayında verilen milli aranın ardından kasım ayındaki milli araya kadar geçen yaklaşık 50 günlük süreçte, Süper Lig ve UEFA Avrupa Ligi'nde çıktığı 4 deplasman maçında yalnızca 1 galibiyet alabildi

09.11.2026 14:41:00
İhlas Haber Ajansı
 
Beşiktaş, iki milli ara arasında sadece 1 deplasman galibiyeti aldı
Beşiktaş, iki milli ara arasında sadece 1 deplasman galibiyeti aldı
Süper Lig ve UEFA Avrupa Ligi'nde sezona üst üste aldığı iyi sonuçlarla başlayan Beşiktaş, 2020-2021 sezonundan bu yana Süper Lig'de şampiyonluğa ve Avrupa kupalarında da başarıya hasret kalan taraftarını umutlandırdı.

Sezon başından itibaren iç sahada rakiplerine galibiyet sevinci yaşatmayan siyah-beyazlılar, deplasmanda ise tam tersi bir performans ortaya koydu.

5 mağlubiyet de deplasmanda

Bu sezon oynadığı 21 maçta 5 kez mağlup olan Beşiktaş, söz konusu yenilgilerin hepsini dış sahada yaşadı. UEFA Avrupa Ligi play-off turunda konuk olduğu Litvanya takımı Kauno Zalgiris'e 3-0 kaybeden siyah-beyazlılar, Süper Lig'de de Corendon Alanyaspor, Amed Sportif Faaliyetler ve Trabzonspor'a mağlup oldu.

Kartal, son olarak da Avrupa Ligi'nin dördüncü haftasında İskoçya'da Celtic'e 3-2'lik skorla kaybetti.

İki milli ara arasında tek dış saha galibiyeti

Eylül ayındaki milli araya Diyarbakır'da Amed Sportif Faaliyetler karşısında aldığı mağlubiyetle giren Kara Kartal, aranın ardından ilk deplasman sınavını UEFA Avrupa Ligi'nde Hoffenheim karşısında verdi. Almanya'da rakibini 3-2 mağlup ederek önemli bir galibiyete imza atan siyah-beyazlılar, bu karşılaşmanın ardından ligde Trabzonspor'a konuk oldu. Ancak bordo-mavililer karşısında sahadan 2-0'lık mağlubiyetle ayrılan Beşiktaş, deplasmandaki istikrarsız görüntüsünü sürdürdü.

Ligdeki bir sonraki deplasman maçında Kasımpaşa ile karşılaşan siyah-beyazlı ekip, 2-0 öne geçtiği mücadelede üstünlüğünü koruyamadı ve sahadan 2-2'lik beraberlikle ayrılarak 1 puana razı oldu.

Kasımpaşa karşısında yaşanan puan kaybının ardından UEFA Avrupa Ligi'nde Celtic deplasmanına çıkan Beşiktaş, burada da benzer bir senaryo yaşadı. Öne geçtiği karşılaşmada üstünlüğünü koruyamayan Kara Kartal, sahadan mağlubiyetle ayrılarak deplasmanlardaki kötü gidişatına son veremedi.

İstanbul'da farklı bir Beşiktaş

Beşiktaş'ın bu sezon iç saha ve deplasman performansı adeta siyah ile beyaz kadar farklılık gösteriyor. Deplasmanda puan kayıpları yaşayan siyah-beyazlılar, İstanbul'da ise rakiplerine geçit vermiyor.

Siyah-beyazlı ekip, bu sezon UEFA Avrupa Ligi ve Süper Lig'de iç sahada oynadığı 11 maçta yalnızca 1 beraberlik yaşarken, diğer 9 karşılaşmadan galibiyetle ayrıldı.

Avrupa kupalarında Midtjylland ve Hradec Kralove'yi 1-0, Kauno Zalgiris'i 3-0, Olimpik Marsilya'yı ise 4-1 mağlup eden Beşiktaş, Crystal Palace karşısında sahadan 2-2'lik beraberlikle ayrıldı.

Süper Lig'de de başarılı iç saha performansını sürdüren siyah-beyazlılar, Eyüpspor'u 1-0, Çorum FK'yı 6-2, Erzurumspor FK'yı 3-0, Kocaelispor'u 2-1, Başakşehir'i 2-0 ve son olarak Gençlerbirliği'ni 3-0 mağlup ederek Dolmabahçe'de rakiplerine geçit vermedi.

İçeride 6, dışarıda 15 gol yedi

Beşiktaş'ın iç saha ve deplasman performansı arasında gol istatistiklerine bakıldığında da ciddi bir fark gözüküyor.

Siyah-beyazlılar, Süper Lig'de sahasında oynadığı 5 karşılaşmada 17 gol kaydederken, kalesinde yalnızca 3 gol gördü. Deplasmanda ise aynı sayıda maça çıkan Kartal, rakip fileleri 6 kez havalandırıp, kalesinde 9 gole engel olamadı.

Avrupa Ligi elemeleri ve lig aşamasında da benzer bir tablo ortaya çıktı. Toplam 10 karşılaşmada mücadele eden Beşiktaş, iç sahada oynadığı maçlarda 11 gol atıp yalnızca 3 gol yedi. Dışarıda da 8 kez gol sevinci yaşayan siyah-beyazlı ekip, kalesinde 6 gol gördü.

Thomas Reis'in Trabzonspor'u basamakları tek tek çıktı

Trabzonspor Teknik Direktörü Thomas Reis, 9'uncu sırada devraldığı bordo-mavili takımı 6 haftalık süreçte 7 basamak yukarı taşıyarak 2'nci sıraya taşıdı

09.11.2026 12:13:00
İhlas Haber Ajansı
 
Thomas Reis'in Trabzonspor'u basamakları tek tek çıktı
Thomas Reis'in Trabzonspor'u basamakları tek tek çıktı
Trabzonspor, Teknik Direktör Thomas Reis yönetiminde ligdeki yükselişini sürdürerek zirve yarışındaki iddiasını güçlendirdi. Bordo-mavili takımın başına 7 puanla ve 9'uncu sıradayken geçen Alman teknik adam, 11'inci hafta sonunda ekibini 25 puanla 2'nci sıraya taşıdı.

Reis yönetiminde 18 puanlık kazanım

Trendyol Süper Lig'in 11'inci haftasında deplasmanda Alanyaspor'u 2-0 mağlup eden Trabzonspor, Thomas Reis yönetiminde üst üste 6'ncı galibiyetini alarak çıkışını sürdürdü. Alman teknik adam yönetiminde yükselişe geçen bordo-mavililer, haftalar ilerledikçe puan tablosunda da basamakları tek tek tırmandı.

Ligin 5'inci haftasını 7 puanla 9'uncu sırada tamamlayan Karadeniz ekibi, Reis'in takımın başına geçtiği 6'ncı haftada 10 puanla 7'nci sıraya yükseldi. Trabzonspor, 7'nci haftada 13 puanla 5'inci, 8'inci haftada 16 puanla 4'üncü sıraya yerleşti.

9'uncu sıradan 2'nci sıraya

Reis yönetiminde istikrarlı performansını sürdüren Trabzonspor, 9'uncu haftada 19 puana ulaşarak 3'üncü sıraya yükseldi. Bordo-mavililer, 11'inci hafta sonunda ise 25 puanla 2'nci sıraya yerleşti.

Böylece 6 haftalık süreçte 6 galibiyet elde eden Trabzonspor, puanını 7'den 25'e çıkararak 18 puan topladı ve lig sıralamasında 7 basamak birden yükseldi. Karadeniz temsilcisi, yakaladığı galibiyet serisiyle zirve yarışında güçlü bir konuma geldi.

Zirve yarışında iddiasını güçlendirdi.

Reis'in göreve gelmesiyle birlikte puan tablosunda basamakları tek tek tırmanan Trabzonspor, 9'uncu sıradan 2'nci sıraya yükselerek şampiyonluk yarışındaki iddiasını ortaya koydu. Bordo-mavililer, yakaladığı bu ivmeyle zirve takibini sürdürürken, lider konumdaki Galatasaray'ın 3 puan gerisinde yer aldı.

Cevad Prekazi 69 yaşında hayatını kaybetti

Galatasaray'ın efsane futbolcularından Cevad Prekazi, 69 yaşında hayatını kaybetti

09.11.2026 10:38:00
İhlas Haber Ajansı
 
Cevad Prekazi 69 yaşında hayatını kaybetti
Cevad Prekazi 69 yaşında hayatını kaybetti
Galatasaray'ın efsane futbolcularından Cevad Prekazi, 69 yaşında hayatını kaybetti.

Sarı-kırmızılılar sosyal medya hesabından paylaştığı taziye mesajında, "Galatasaray tarihine adını altın harflerle yazdıran, futboluyla ve karakteriyle hafızalarımızda iz bırakan Cevad Prekazi'yi kaybetmenin derin üzüntüsünü yaşıyoruz. Attığı unutulmaz gollerle, yaşattığı tarifsiz sevinçlerle bir nesli Galatasaraylı yapan Prekazi, kalbimizde daima yaşayacak. Seni unutmayacağız Cevad Prekazi'ye Allah'tan rahmet; ailesine, yakınlarına ve tüm sevenlerine başsağlığı diliyoruz" ifadelerini kullandı.

Cevad Prekazi, Türkiye'de Galatasaray'ın dışında Altay ve Bakırköyspor'da forma giyerken, kariyerinde ayrıca Partizan ve Hajduk Split'te de oynadı.
logo

Beşyol Mah. 502. Sok. No: 6/1
Küçükçekmece / İstanbul

Telefon: (212) 624 09 99
E-posta: internet@yenimesaj.com.tr gundogdu@yenimesaj.com.tr


WhatsApp iletişim: (542) 289 52 85


Tüm hakları Yeni Mesaj adına saklıdır: ©1996-2026

Yazılı izin alınmaksızın site içeriğinin fiziki veya elektronik ortamda kopyalanması, çoğaltılması, dağıtılması veya yeniden yayınlanması aksi belirtilmediği sürece yasal yükümlülük altına sokabilir. Daha fazla bilgi almak için telefon veya eposta ile irtibata geçilebilir. Yeni Mesaj Gazetesi'nde yer alan köşe yazıları sebebi ile ortaya çıkabilecek herhangi bir hukuksal, ekonomik, etik sorumluluk ilgili köşe yazarına ait olup Yeni Mesaj Gazetesi herhangi bir yükümlülük kabul etmez. Sözleşmesiz yazar, muhabir ve temsilcilere telif ödemesi yapılmaz.