HOŞGELDİNİZ! BUGÜN 16 EYLÜL 2021, PERŞEMBE

Kaylule (öğle uykusu) şifadır

11.07.2021 00:00:00
'Kaylule (öğle uykusu) şifadır' seslendirme dosyası:

Gündüz istirahatı, öğle namazından hemen önce ya da hemen sonra yapılan uyku Araplarda "kaylûle", İspanyol, İtalyan ve Yunanlılar'da ise "Siesta" adını almaktadır. 

Türkçe'de ise şekerleme, kestirme denilen ve kişinin, uykusunu almak, biraz uyuyup uykuya olan ihtiyacını gidermek için bir ağaç gölgesinde veya bir sedire uzanarak uyuması anlamına gelen "kaylûle" sözüne, gerek Rasûlüllah (s.a.v), gerekse O'nun ashabının hayatlarında çokça rastlamaktayız.

Kaylûle Buhâri'de kayıtlı bir hadiste şu ifadelerle anlatılmaktadır:

Rasûlüllah (s.a.v) bir gün kızı Fâtıma (r.anha)'nın evine geldi. Hz. Ali (r.a)'ı evde bulamadı. Fâtıma'ya: "Amcam oğlu Ali nerede?" diye sordu. Fâtıma. "Aramızda bir şey geçti, birbirimize darıldık, o da gündüz uykusu (kaylûle)nu benim yanımda uyumadı" cevabını verdi. Rasûlüllah (s.a.s), adamın birine; "Bak bakalım nerededir?" buyurdu. Adam gidip geldi ve: "Ya Rasûlallah! Mescitte uyuyor" dedi.

Rasûlüllah mescide gitti, O'nun, yan tarafına yatmış ve ridasının bir yanından sıyrılmış olduğunu, vücûdunun da toprağa bulanmış olduğunu gördü. Mübarek eliyle vücudundan toprağı silerken; "Kalk Ebâ Turâb, kalk Ebâ Turâb! (toprak babası)" (Buhârî, Salât, 58) diye seslendi.

Peygamber (s.a.v) ve ashâbı, Arabistan'ın aşırı sıcaklarından korunmak ve gece ibadetlerini yapabilecek gücü kazanmak için, önemli işleri olmadığında "kaylûle"den yararlanırlardı. Rasûlüllah (s.a.v)'in: "Gündüz orucu için sahur yemeğinden ve gece ibadetine kalkmak için "kaylûle"den yararlanın" (İbn Mâce, Savm, 22) hadisinden bu husus açıkça anlaşılmaktadır.

Öğle saatlerinde kişinin gevşeyip dikkatinin dağıldığı bilinmektedir. Bu durumun öğlen yemeği, iklim ve şahsî farklılıklara bağlı olmadığı tespit edilmiştir. Trafik kazalarının yaklaşık dörtte birinin bu saatlerde vuku bulduğu belirlenmiştir.

Öğle uykusunun bir özelliği, insana birkaç dakika içerisinde derin bir uykuyu yakalama imkânı vermesidir. Bu uyku esnasında beyin dalgalarının ölçümü sonucunda derin uykunun bir belirtisi olan delta dalgaları tespit edilmektedir. Delta dalgalı bir uykudan sonra gözünü açan kişi dinlenmiş ve tazelenmiş olarak uyanır. Bu tespit kaylûlenin kişide verimliliği arttıran bir faktör olduğunu göstermektedir. Araştırmalar öğle uykusu uyuyan pilot, doktor ve diğer önemli personelin daha az hata yaptığını göstermektedir.

Ortamın yeterince sakin ve sessiz olması şartıyla kaylûle zamanında yatakta uyumakla masa başında, koltukta uyumanın uyku niteliği yönünden bir farkının olmadığı, bu şekilde otuz kırk dakika kadar uyumanın bile günün geri kalan kısmını gerilimsiz ve enerjik geçirme imkânı sağladığı belirlenmiştir. Güzellik uykusu da denilen öğle uykusunda  büyüme hormonları salınarak derideki ölü hücrelerin yenilenmesi sağlanır. Araştırmalara göre öğle uykusu  zihinsel ve fiziksel aktivitelerin performansını artırıyor. Uyku halindeyken bedenimiz kendini onarır. Stres ve toksinler sonucu vücutta oluşan zararı onaran proteinler üretilir,  üretilen büyüme hormonları doku ve kas yıpranmalarını iyileştirir.

Kaylule yapmak hafızayı kuvvetlendirir. Araştırmalar, öğle uykusu sırasında geçici hafızanın kalıcı hafızaya dönüştürüldüğünü ve aynı zamanda  geçiçi hafızanın boşaltılarak yeni bilgilerin öğrenilmesine beynin hazır hale getirildiğini keşfettiler. 

Uykusuzluk leptin ve ghrenlin hormonlarının dengesini bozar. Bu hormonlar iştahınızdan sorumludurlar. Bu hormonların dengesi bozulduğunda daha fazla yeme ihtiyacı hissedersiniz. Öğle uykusu  bu hormonları dengede tutar.

Uyku uzmanları, insanın tabii yapısının öğle ve gece saatlerinde olmak üzere en az iki defa uyumaya göre programlandığını belirtmektedir. İtalya, İspanya, Yunanistan, Malta, Güney Kıbrıs, Portekiz, Vietnam, Meksika ve diğer Güney Amerika ülkeleri Kolombiya, Peru gibi pek çok ülkede yapılan kaylule öğle uykusu, takılmaya yavaşlamaya  başlayan bilgisayar ya da cep telefonunu kapatıp tekrar açmaya benziyor. Bedenimiz için şifa olan öğle uykusunu Peygamberimizin sünneti diye yaptığımız takdirde  aynı zamanda uyurken ibadet yapmış olmaktayız. Bu yüzden mümkün olduğu sürece fırsat buldukça sağlığımız için ve ibadet maksatlı  kaylule denen bu uykuyu uyumaya çalışmalıyız.

 
Dr. Ali Konukseven / diğer yazıları

Yeni Mesaj arşivinde 'tarihte bugün'

Yeni Mesaj Gazetesi arşivi 2001 yılına kadar eksiksiz içerikle erişime açık olup ayrıca tüm arşivde anahtar kelimelerle arama yapmak da mümkündür.

11.07.2020, 11.07.2019, 11.07.2018, 11.07.2017, 11.07.2016, 11.07.2015, 11.07.2014, 11.07.2013, 11.07.2012, 11.07.2011, 11.07.2010, 11.07.2009, 11.07.2008, 11.07.2007, 11.07.2006, 11.07.2005, 11.07.2004, 11.07.2003, 11.07.2002


logo

Beşyol Mah. 502. Sok. No: 6/1
Küçükçekmece / İstanbul

Telefon: (212) 425 10 66
Faks: (212) 424 69 77
E-posta: [email protected] [email protected]


WhatsApp haber: (0542) 289 52 85


Tüm hakları Yeni Mesaj adına saklıdır: ©1996-2021

Yazılı izin alınmaksızın site içeriğinin fiziki veya elektronik ortamda kopyalanması, çoğaltılması, dağıtılması veya yeniden yayınlanması aksi belirtilmediği sürece yasal yükümlülük altına sokabilir. Daha fazla bilgi almak için telefon veya eposta ile irtibata geçilebilir. Yeni Mesaj Gazetesi'nde yer alan köşe yazıları sebebi ile ortaya çıkabilecek herhangi bir hukuksal, ekonomik, etik sorumluluk ilgili köşe yazarına ait olup Yeni Mesaj Gazetesi herhangi bir yükümlülük kabul etmez.