Keçi Kalesi’nin gizli geçitleri ve Roma mirası

 

Gümüşhane'nin Merkez ilçesine bağlı Kale Köyü sınırları içinde, Gümüşhane-Bayburt karayolunun hemen kıyısında yükselen Keçi Kalesi bölgenin en görkemli ve gizemli yapılarından biridir.

Sarp bir kaya kütlesi üzerine kurulu olan bu kale, Harşit Vadisi'ne hakim konumuyla yüzyıllardır stratejik bir kontrol noktası olmuştur. İşte Gümüşhane Keçi Kalesi hakkında detaylı bilgiler:

 

Tarihçesi ve Yapımı

Keçi Kalesi'nin kesin yapım tarihi bilinmemekle birlikte, mimari özellikleri ve konumu genel olarak Roma ve Bizans dönemlerine işaret etmektedir.

Antik Dönem: Kalenin MS 6. yüzyılda, Roma İmparatorluğu döneminde bölgedeki ticaret yollarını ve gümüş madenlerini korumak amacıyla inşa edildiği tahmin edilmektedir.

İsim Hikayesi (Efsane): Gümüşhane'deki Keçi Kalesi için de benzer bir efsane anlatılır: Kaleyi fethetmek isteyen ordunun, gece vakti keçilerin boynuzlarına fenerler bağlayarak kaleye sürdüğü, kaledekilerin ise büyük bir ordunun geldiğini sanarak teslim olduğu rivayet edilir.

Stratejik Konum: Kale; Gümüşhane, Bayburt ve Kelkit yollarının kesişim noktasında, deniz seviyesinden yaklaşık 1.560 metre (vadi tabanından ise yaklaşık 220-300 metre) yüksekliktedir.

Mimari Özellikleri

Kale, üzerine oturduğu sarp kayalığın doğal formuna uyum sağlayacak şekilde inşa edilmiştir, bu nedenle simetrik bir planı yoktur.

Sur ve Burçlar: Duvarlar moloz taş ve kireç harcı (horasan) kullanılarak örülmüştür. Kalenin doğu ve batı cepheleri yüksek kulelerle tahkim edilmiştir. Batıdaki burç iki katlıdır ve üst katında dışarıyı gören bir penceresi bulunur.

İç Yapılar ve Zindanlar: Kale içerisinde dikdörtgen planlı, pencereleri olmayan ve bu nedenle zindan veya depo olarak kullanıldığı düşünülen kapalı mekanlar yer alır.

Su Sarnıçları: Kuşatma zamanlarında su ihtiyacını karşılamak için kayaya oyulmuş sarnıçlar mevcuttur.

Gizli Yollar: Kalenin en dikkat çekici özelliklerinden biri, kayaların içine oyulmuş ve vadiden kaleye gizlice çıkılmasını sağlayan gizli geçitler ve su yollarıdır.

 

Önemi ve Günümüzdeki Durumu

Keçi Kalesi, sadece bir askeri üs değil, aynı zamanda tarihi İpek Yolu üzerindeki güvenliği sağlayan bir gözetleme kulesidir.

Harşit Vadisi'nin Bekçisi: Vadi boyunca ilerleyen tüm trafiği kontrol edebilecek panoramik bir görüş açısına sahiptir.

Turizm Potansiyeli: Gümüşhane-Bayburt yolu üzerinde olması nedeniyle ulaşımı kolaydır (kayalık dibine kadar araçla gidilebilir, sonrasında sarp bir tırmanış başlar). Görkemli silüetiyle yoldan geçenlerin ilgisini çeken bir "anıtsal yapı" niteliğindedir.

Kültürel Miras: Kale çevresinde yapılan incelemeler, bölgenin tarihsel süreçteki savunma stratejilerini anlamak açısından büyük önem taşımaktadır.