logo
16 KASIM 2026

Kripto paralar ve devletin finansal egemenliği

Tarih boyunca para basma tekelini elinde tutan ve parasal politikalar aracılığıyla ekonomik düzeni şekillendiren ulus devletler, dijital çağın getirdiği en büyük finansal meydan okumayla karşı karşıya

25.07.2026 00:12:00
Abdülkadir Gündoğdu
 
Kripto paralar ve devletin finansal egemenliği
Kripto paralar ve devletin finansal egemenliği
Tarih boyunca para basma tekelini elinde tutan ve parasal politikalar aracılığıyla ekonomik düzeni şekillendiren ulus devletler, dijital çağın getirdiği en büyük finansal meydan okumayla karşı karşıya.

Blokzincir teknolojisinin hayatımıza soktuğu merkeziyetsiz kripto varlıklar, geleneksel bankacılık sistemini ve devletlerin paralar üzerindeki mutlak hakimiyetini tartışmaya açıyor.

1. Para Basma Tekeli ve Egemenlik Sembolü

Tarihte hükümdarların ve devletlerin egemenlik göstergelerinin başında kendi adına para bastırmak gelirdi. Günümüzde de bir devletin finansal egemenliği; parasal arzı kontrol etme, enflasyon ve faiz politikalarını belirleme ile vergilendirme yetkisine dayanır.

Ancak Bitcoin ve benzeri merkeziyetsiz kripto para birimleri, arkalarında herhangi bir devlet, merkez bankası ya da otorite bulunmadan çalışır. Bu durum, geleneksel ekonomi doktrininde devletin para üzerindeki tekel hakkına bir doğrudan müdahale ve meydan okuma olarak değerlendiriliyor.







2. Devletleri Endişelendiren Temel Riskler

Merkez bankaları ve ekonomi yönetimleri, kripto varlıkların kontrolsüz yayılımı karşısında birkaç temel başlıkta risk görüyor:

Sermaye Kontrolünün Zayıflaması: Sınır tanımayan para transferleri, devletlerin sermaye çıkışlarını izlemesini ve kontrol etmesini zorlaştırıyor.

Vergilendirme ve Kayıtdışılık: Kimliksiz veya takibi zor cüzdanlar üzerinden yapılan işlemler, vergi kayıplarına ve kayıtdışı ekonominin büyümesine zemin hazırlayabiliyor.







Para Politikasının Etkisizleşmesi: Vatandaşların yerel para birimi yerine kripto varlıkları yaygın olarak tercih etmesi (kriptolaşma), merkez bankalarının faiz ve likidite politikalarının piyasaya nüfuz etmesini zorlaştırıyor.

Finansal İstikrar: Yüksek volatiliteye (oynaklığa) sahip varlıkların yaygınlaşması, küçük yatırımcılar açısından sistemik riskler doğurabiliyor.

3. Devletlerin İki Yönlü Stratejisi: Düzenleme ve CBDC







Devletler bu dönüşüme tamamen kapılarını kapatmak yerine süreci kontrol altına alacak çift taraflı hamleler geliştiriyor:

A. Yasal Çerçeve ve Regülasyonlar

Dünyanın dört bir yanında kripto varlık hizmet sağlayıcılarına (borsalara) lisans zorunluluğu, KYC (Müşterini Tanı) ve AML (Kara Para Aklamayla Mücadele) standartları getiriliyor. Amaç, sektörü tamamen yasaklamaktan ziyade şeffaf ve denetlenebilir bir yapıya kavuşturmak.

B. Merkez Bankası Dijital Paraları (CBDC)

Kripto paraların sunduğu hız ve düşük maliyet gibi avantajları gören devletler, kendi dijital paralarını geliştirmeye başladı. Dijital TL, Dijital Euro ve Dijital Yuan gibi projeler; hem paranın dijitalleşme talebine yanıt vermeyi hem de devletin para basma ve izleme yetkisini dijital dünyada da korumayı hedefliyor.

Burdur'da 4 kişinin yaralandığı bıçaklı kavgada 1 kişi tutuklandı

Burdur'da iki grup arasında çıkan ve 4 kişinin yaralandığı bıçaklı kavgayla ilgili gözaltına alınarak adliyeye sevk edilen 3 şüpheliden 1'i tutuklandı, 2'si adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı

14.11.2026 11:52:00
İHA
 
Burdur'da 4 kişinin yaralandığı bıçaklı kavgada 1 kişi tutuklandı
Burdur'da 4 kişinin yaralandığı bıçaklı kavgada 1 kişi tutuklandı
Olay, geçtiğimiz gün Karasenir Mahallesi 26005 Sokak üzerinde meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, henüz bilinmeyen bir nedenle iki grup arasında çıkan tartışma kısa sürede büyüyerek bıçaklı kavgaya dönüştü.






Kavgada S.Ç. (21), D.U. (19), H.D. (17) ve E.A. (24) yaralandı. Çevredeki vatandaşların ihbarı üzerine olay yerine çok sayıda polis ve sağlık ekibi sevk edildi. Yaralılar, sağlık ekiplerinin olay yerindeki ilk müdahalesinin ardından ambulanslarla hastaneye kaldırılarak tedavi altına alındı.








Sopa ve bıçaklar ele geçirildi, 3 kişi gözaltına alındı

Olayın ardından bölgede geniş güvenlik önlemleri alan polis ekipleri, kavgayla ilgili soruşturma başlattı. Olayda kullanılan sopa ve bıçaklar ele geçirilirken, soruşturma kapsamında M.A., D.U. ve G.A. isimli şüpheliler gözaltına alındı. 






Emniyetteki işlemlerinin ardından adliyeye sevk edilen 3 şüpheliden M.A. tutuklanırken, D.U. ve G.A. adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.






Çekleri kırdırıp milyonları aktardılar: 4 ilde 11 gözaltı

Karabük merkezli 4 ilde düzenlenen operasyonda, firmaları 55 milyon TL zarara uğrattıkları tespit edilen 11 şüpheli yakalandı. Şüphelilerin, usulsüz çek bozdurma yöntemiyle yaklaşık 55 milyon TL'lik para trafiği oluşturdukları belirlendi

14.11.2026 11:39:00
İHA
 
Çekleri kırdırıp milyonları aktardılar: 4 ilde 11 gözaltı
Çekleri kırdırıp milyonları aktardılar: 4 ilde 11 gözaltı
Karabük Cumhuriyet Başsavcılığınca "nitelikli dolandırıcılık" ve "resmî belgede sahtecilik" suçları kapsamında yürütülen soruşturma çerçevesinde, İl Emniyet Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele (KOM) Şube Müdürlüğü ekipleri çalışma başlattı.






Bir ihbarı değerlendiren ekipler, Karabük'te faaliyet gösteren bir firmanın muhasebe çalışanının, 800 bin TL ile 1,5 milyon TL arasında değişen tutarlarda çekler düzenlediğini ve bu çekleri anlaşmalı olduğu faktoring çalışanları aracılığıyla usulsüz şekilde bozdurduğunu tespit etti. Elde edilen paraların farklı kişilerin hesaplarına gönderildiği ve şüpheliler arasında paylaşıldığı öne sürüldü.

Şüpheliler arasındaki yazışma ve sesli mesajların da soruşturma dosyasına girdiği öğrenilirken, incelemelerde ilk etapta yaklaşık 55 milyon TL'ye yakın para trafiği bulunduğu belirlendi. Soruşturma kapsamında firmaların toplam 55 milyon TL zarara uğratıldığı tespit edildi.

4 ilde eş zamanlı operasyon

KOM Şube Müdürlüğü ekiplerince 45 personelin katılımıyla aralarında faktöring çalışanlarınında bulunduğu Karabük, Ankara, İstanbul ve Bartın'da eş zamanlı operasyon düzenlendi. Operasyonda Karabük'te 6, Ankara'da 3, İstanbul'da 1 ve Bartın'da 1 olmak üzere toplam 11 şüpheli yakalandı.

Karabük Emniyet Müdürlüğünden yapılan açıklamada, kent genelinde vatandaşların huzur ve güvenliğini tehdit eden suç ve suç odaklarıyla mücadelenin kararlılıkla sürdürüleceği bildirildi.



























Kış lastiği yoğunluğu başladı

Ticari araçlarda zorunlu kış lastiği uygulamasının 15 Kasım'da başlayacak olması nedeniyle lastikçilerde yoğunluk yaşanıyor

13.11.2026 11:54:00
İhlas Haber Ajansı
 
Kış lastiği yoğunluğu başladı
Kış lastiği yoğunluğu başladı
Ticari araçlarda zorunlu kış lastiği uygulamasının 15 Kasım'da başlayacak olması nedeniyle Düzce'deki lastik bakım merkezlerinde yoğunluk yaşanıyor.






Düzce'de hava sıcaklıklarının düşmesi ve yüksek kesimlerde kar yağışının etkili olmasıyla birlikte sürücüler kış lastiği değişimi için lastik bakım merkezlerine yöneldi. 15 Kasım'da başlayacak zorunlu kış lastiği uygulaması öncesinde işletmelerde yoğunluk oluşurken, uzmanlar sürücülerin kar yağışını beklemeden lastiklerini değiştirmeleri gerektiğine dikkat çekti.

"Kar yağmasını beklememek lazım"

Lastik Bakım Merkezi Müdürü Ümit Sel, kış lastiği değişimlerinde yoğunluğun başladığını belirterek, "Öncelikle hepinize iyi yayınlar diliyorum. Malum, yoğunluk başladı. 15 Kasım geldi. Ticari araçlarda kış lastiği zorunlu. Sürücüler de can güvenlikleri için buna uyuyor. Bu nedenle yoğunluğumuz var. Aslında mantıklı olan sadece kar yağmasını beklememek. Hava sıcaklığında sihirli bir rakam var, biliyorsunuz. Hava sıcaklığı 7 derecenin altına düştüğü zaman kış lastiğinin mutlaka takılması lazım. Biz de sürekli bu konuda uyarılarda bulunuyoruz" dedi.







"15 Kasım'ı beklememekte fayda var"

Son günlerde hava sıcaklıklarının sıfırın altına düştüğünü hatırlatan Sel, kış lastiği değişiminin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayarak, "Mesela bugün sabah uyandığımızda hava sıcaklığı eksilerdeydi. Yani kış lastiğini takma zamanı artık gelmiş demektir. İlla 15 Kasım'ı beklememekte fayda var. Çünkü 15 Kasım'da her sene yoğunluk oluyor. Hem biz sorun yaşıyoruz hem de insanlar mağdur oluyor. Bu durum bizi de mahcup ediyor. Mağduriyet oluşmaması ve sıkıntı yaşanmaması için sürücülerin daha erken gelmesinde fayda var" ifadelerini kullandı.






Sürücülere erken değişim çağrısı

Kış mevsiminin yaklaşmasıyla birlikte lastik bakım merkezlerindeki hareketlilik artarken, Ümit Sel, sürücülerin hem kendi can güvenlikleri hem de yoğunluk nedeniyle mağduriyet yaşamamaları için kış lastiği değişimlerini son güne bırakmamalarını tavsiye etti.

Bursa'da ağaç şiddetli lodosa dayanamadı

Bursa'nın İnegöl ilçesinde etkisini artıran şiddetli lodos, bir ağacın daha devrilmesine neden oldu. Sokağa devrilen ağaç nedeniyle ulaşım bir süre aksadı

13.11.2026 07:55:00
İHA
 
Bursa'da ağaç şiddetli lodosa dayanamadı
Bursa'da ağaç şiddetli lodosa dayanamadı
Olay, saat 00.30 sıralarında Hamidiye Mahallesi Güldeste Sokak'ta meydana geldi. Edinilen bilgiye göre sokak kenarında bulunan ağaç, şiddetli lodosun etkisiyle ortadan ikiye ayrıldı. Ağacın kopan bölümü sokağa devrilerek yolu ulaşıma kapattı.








Durumun bildirilmesi üzerine olay yerine itfaiye ve polis ekipleri sevk edildi. İtfaiye ekipleri, sokağa devrilen ağacı keserek parçalara ayırdı ve yoldan kaldırdı.








Yapılan çalışmaların ardından sokak yeniden ulaşıma açılırken, olayda herhangi bir yaralanma yaşanmadığı öğrenildi.















2019'dan bu yana kayıp olan Sefa Soyalp'i arama çalışmaları devam ediyor

İstanbul'da 2019'dan bu yana kayıp olan Sefa Soyalp'in bulunmasına yönelik Çekmeköy Alemdağ Ormanı ve çevresinde kadavra köpekleri destekli arama çalışmaları gerçekleştirildi. Soyalp'i arama çalışmaları havadan görüntülendi

12.11.2026 14:21:00
İHA
 
2019'dan bu yana kayıp olan Sefa Soyalp'i arama çalışmaları devam ediyor
2019'dan bu yana kayıp olan Sefa Soyalp'i arama çalışmaları devam ediyor
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde İstanbul Emniyet Müdürlüğü Asayiş Şube Müdürlüğü Kayıp Şahıslar Büro Amirliği ekipleri tarafından 2019 yılında kaybolan Sefa Soyalp'in bulunmasına ve olayın aydınlatılmasına yönelik çalışma başlatıldı.






Bu kapsamda kayıp şahsın olay öncesinde ve sonrasında irtibat kurduğu kişilerle kullandığı cep telefonu hatlarına ilişkin HTS kayıtları incelendi. Yapılan incelemelerde Sefa Soyalp'in Kırıkkale, İstanbul ve Ankara'da bulunduğu ve bazı kişilerle ortak baz istasyonu kayıtlarının olduğu belirlendi. 






Özbekistan uyruklu Sırojıddın A. ile İstanbul'da aynı evde kaldığı tespit edilen Sefa Soyalp'in 20 Ekim 2019'da telefonunun kapandığı ortaya çıktı. Yaşanan gelişme üzerine Sefa Soyalp'in kaybolmadan önceki son günlerde irtibat kurduğu kişiler tespit edildi daha sonra yakalanarak gözaltına alındı. Sefa Soyalp'in ev arkadaşı olduğu öğrenilen Özbekistan uyruklu Sırojıddın A.'nın da aralarında olduğu 6 şüpheli yakalanarak gözaltına alındı.








Öte yandan, Sırojıddın A.'nın, Soyalp'in kaybolmasından hemen sonra araç ile Çekmeköy Alemdağ Ormanlarına gidip bir süre burada kaldığı tespit edilirken; ilgili noktada kayıp şahsın bulunmasına yönelik kadavra köpekli destekli arama çalışmaları gerçekleştirildi. Soyalp'e ait bir iz bulabilmek için yürütülen arama çalışmaları dronla havadan görüntülendi.






İzmir'de minibüs şoförüne durakta silahlı infaz

İzmir'in Tire ilçesinde bir kişi, alacak-verecek meselesi yüzünden husumetli olduğu öne sürülen minibüs şoförünü durakta tabancayla vurarak öldürdü

09.11.2026 14:54:00
İHA
 
İzmir'de minibüs şoförüne durakta silahlı infaz
İzmir'de minibüs şoförüne durakta silahlı infaz
Olay sabah saatlerinde Tire ilçesinde meydana geldi. Edinilen bilgiye göre ilçede minibüs şoförlüğü yapan Deniz Fakı (60), İzmir seferini gerçekleştirmek üzere direksiyon başına geçti. Fakı, güzergahı üzerinde yolcu almak ve indirmek amacıyla Tire Devlet Hastanesi durağında aracı durdurdu. Yolcunun valizini bagaja koymak için minibüsten inen Deniz Fakı, kendisini durakta bekleyen husumetlisi H.Ş. tarafından tabancayla ardı ardına ateş edilen mermilerin hedefi oldu.






Fakı kanlar içerisinde yere düşerken, silahlı saldırgan H.Ş., olay yerinden kaçmaya başladı. İhbar üzerine olay yerine çok sayıda sağlık ve polis ekibi sevk edildi. Sağlık ekiplerinin olay yerinde yaptığı ilk kontrollerde, kurşunların hedefi olan Deniz Fakı'nın hayatını kaybettiği belirlendi.








Jandarma personeli kıskıvrak yakaladı

Silahlı saldırgan olay yerinden kaçmaya başlarken o sırada bölgeden geçmekte olan ve silah seslerini duyarak hızla müdahale eden bir jandarma personeli, havaya uyarı ateşi açarak zanlıyı etkisiz hale getirdi. Görevli jandarma personelinin soğukkanlı müdahalesi sayesinde cinayet zanlısı H.Ş., suç aleti tabancayla birlikte kıskıvrak yakalanarak emniyet güçlerine teslim edildi.








Korkunç cinayet anı güvenlik kamerasında

Yaşanan korkunç cinayet anı, çevredeki bir iş yerinin güvenlik kamerası tarafından saniye saniye kaydedildi. Görüntülerde, şüpheli H.Ş.'nin otobüs durağında beklediği, Deniz Fakı'yı görünce de elindeki tabancayla doğrudan ateş ettiği, Fakı'nın kurşunların hedefi olarak yere yığıldığı ve çevrede yaşanan panik anları yer aldı.

Gözaltına alınan cinayet zanlısı H.Ş. sorgulanmak üzere emniyete götürülürken, hayatını kaybeden Deniz Fakı'nın cansız bedeni morga kaldırıldı.

Olayla ilgili soruşturma başlatıldı.













Türkiye ve Mısır'ın Dostluk Denizi 2026 Tatbikatı başarı ile gerçekleştirildi

Milli Savunma Bakanlığı Deniz Kuvvetleri Komutanlığı ile Mısır Deniz Kuvvetleri Komutanlığı'nın Mısır'ın ev sahipliğinde İskendiriye açıklarında Doğu Akdeniz'de gerçekleştirilen Dostluk Denizi 2026 Tatbikatı başarı ile gerçekleştirildi. Tatbikat programı çerçevesinde sergilenen Türkiye'nin yerli ve milli savunma sistemleri göz doldurdu

09.11.2026 14:49:00
İHA
 
Türkiye ve Mısır'ın Dostluk Denizi 2026 Tatbikatı başarı ile gerçekleştirildi
Türkiye ve Mısır'ın Dostluk Denizi 2026 Tatbikatı başarı ile gerçekleştirildi
Tatbikat 4 Kasım'da başladı. 8 Kasım'da İskenderiye açıklarında Doğu Akdeniz'de Mısır'ın ev sahipliğinde gerçekleştirilen Seçkin Gözlemci faaliyetleri çerçevesinde Türkiye'nin gururu çok maksatlı amfibi gemisi TCG Anadolu'dan yapılan gösteri ve sergilenen savunma sistemleri adeta dosta güven düşmana korku saldı.






Dostluk Denizi/ Bahr El Sadaka-2026 Tatbikatı, Mısır ve Türk Kuvvetleri arasında ikili ilişkilerin geliştirilmesi ve karşılıklı çalışılabilirliğin arttırılması maksadıyla Mısır Deniz Kuvvetleri Komutanlığı ev sahipliğinde İskenderiye açıklarında Doğu Akdeniz'de icra edildi.








Türk Deniz Kuvvetleri'nin Deniz ve havadaki gösterileri göz doldurdu

Türk Deniz Kuvvetleri Komutanlığı'ndan TCG Anadolu'nun yanı sıra TCG Gaziantep fırkateyni, TCG Meltem hücümbotu, 2 SH70 Helikopter, 3 AH 1W Taarruz Helikopter, ve 3 TB-3 İnsansız Hava Aracı'nın iştirak ettiği tatbikat kusursuz olarak icra edildi. Hava vasıtaları, SAT timi, Amfibi Hücum Timi ve 1'nci Sınıf Dalgıç Timleri'nin katılım sağladığı tatbikat bir hafta boyunca çeşitli senaryolar üzerine devam etti.








Tatbikata Mısır Deniz Kuvvetleri Komutanlığı'ndan ise çok maksatlı amfibi gemi Gamal Abdel Nasser ile birlikte, M. Fahmy, El Fateh, Fouad Zekry, El Farouk ve Al-Arish gemileri de katıldı.








Tatbikatın gözlemci gününde Türk Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Dr. Ercüment Tatlıoğlu ve Mısır Deniz Kuvvetleri Komutanı Koramiral Mahmud Adel Fawzy iştirak etti.






Turgutlu'da feci kaza: 19 yaşındaki genç hayatını kaybetti

Manisa'nın Turgutlu ilçesinde otomobil ile çekicinin kafa kafaya çarpıştığı kazada ağır yaralanan 19 yaşındaki Burak Efe Şenyüz, kaldırıldığı hastanede hayatını kaybetti

09.11.2026 14:37:00
İHA
 
Turgutlu'da feci kaza: 19 yaşındaki genç hayatını kaybetti
Turgutlu'da feci kaza: 19 yaşındaki genç hayatını kaybetti
Kaza, sabah saat 08.20 sıralarında Turgutlu ilçesine bağlı Derbent Mahallesi D-300 Ankara-İzmir karayolunda meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, İzmir istikametinde seyir halinde olan Burak Efe Şenyüz (19) yönetimindeki 45 NU 015 plakalı otomobil ile Ankara yönünden mahalle arasına sol dönüş yapmak isteyen Halil K. (54) idaresindeki 45 AZ 410 plakalı çekici kafa kafaya çarpıştı.






Şiddetli çarpışmada otomobil sürücüsü Burak Efe Şenyüz ağır yaralandı. Olay yerine sevk edilen sağlık ekipleri tarafından ilk müdahalesi yapılan genç sürücü, ambulansla Turgutlu Devlet Hastanesi'ne kaldırıldı. 






Şenyüz, doktorların tüm müdahalelerine rağmen kurtarılamayarak hayatını kaybetti. Kazayla ilgili adli soruşturmanın sürdüğü öğrenildi.

Kocaeli'de uyuşturucu operasyonlarında 143 şüpheli yakalandı

Kocaeli'de narkotik ekiplerince son bir haftada düzenlenen çalışmalarda 143 şüpheli yakalandı, çeşitli miktarlarda uyuşturucu madde ele geçirildi

09.11.2026 14:13:00
İHA
 
Kocaeli'de uyuşturucu operasyonlarında 143 şüpheli yakalandı
Kocaeli'de uyuşturucu operasyonlarında 143 şüpheli yakalandı
İl Emniyet Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ekiplerinin gerçekleştirdiği çalışmalarda, 1 kilo 327 gram esrar, 618 gram sentetik kannabinoid, 230 gram muhtelif uyuşturucu madde ve 6 bin 915 sentetik ecza ele geçirildi.






Operasyonlarda ayrıca 2 tabanca, 268 fişek ve 5 hassas terazi bulundu. Suçtan elde edildiği değerlendirilen 48 bin 95 liraya da el konuldu.




















logo

Beşyol Mah. 502. Sok. No: 6/1
Küçükçekmece / İstanbul

Telefon: (212) 624 09 99
E-posta: internet@yenimesaj.com.tr gundogdu@yenimesaj.com.tr


WhatsApp iletişim: (542) 289 52 85


Tüm hakları Yeni Mesaj adına saklıdır: ©1996-2026

Yazılı izin alınmaksızın site içeriğinin fiziki veya elektronik ortamda kopyalanması, çoğaltılması, dağıtılması veya yeniden yayınlanması aksi belirtilmediği sürece yasal yükümlülük altına sokabilir. Daha fazla bilgi almak için telefon veya eposta ile irtibata geçilebilir. Yeni Mesaj Gazetesi'nde yer alan köşe yazıları sebebi ile ortaya çıkabilecek herhangi bir hukuksal, ekonomik, etik sorumluluk ilgili köşe yazarına ait olup Yeni Mesaj Gazetesi herhangi bir yükümlülük kabul etmez. Sözleşmesiz yazar, muhabir ve temsilcilere telif ödemesi yapılmaz.