Kültür sorunu

Cumhuriyet döneminde, özellikle Atatürk'ün devlet başkanlığı sırasında, devlet kültür konularına çok önem verdi ve kültürün geliştirilmesinde büyük roller oynadı. Türkiye Atatürk'ün önderliğinde büyük bir kültür devrimi gerçekleştirdi.

Türk Ocakları'nın kapatılmasından sonra Atatürk, Türk kültürünü korumak ve geliştirmek için halka dayalı bir kültür örgütü kurulmasını gündeme getirdi.

Bunun üzerine Ali Rana Tarhan, Hasan Cemil Çambel, Emin Erişilgil, İhsan Sungu, Reşit Galip, Şevket Süreyya, Recep Peker, İsmail Hüsrev Tökin bir araya gelerek bir tüzük tasarısı hazırladılar.

1932 Şubat'ında bu tasarı uygulamaya konularak Halkevleri kuruldu. Amaç, kitlelerin kültürel olarak örgütlenmesiydi. Halkevleri 14 ilde birden açıldı. Buralarda konferanslar, konserler, sergiler, gösteriler düzenlendi, dersler verildi, tiyatrolar ve spor takımları kuruldu.

Bunların yanı sıra Halk Odaları da açıldı. Halkevleri'nin sayısı kısa sürede 468'e ulaştı. Halk Odaları'nın sayısı da 4780'e.

Halkevleri 1949'da muhalefette olan Demokrat Parti'nin (DP) boy hedefi oldu. Meclis'te Halkevleri'ne karşı saldırılar düzenlendi. DP, Halkevleri'nin kapatılmasını istiyordu. Çünkü partide halkın aydınlanmasından hoşlanmayanlar vardı.

14 Mayıs 1950'de iktidara gelen DP, Halkevleri'nin mallarına el koydu ve 4 Ağustos 1951'de de Halkevleri kapatıldı.

1963 yılında Halkevleri yeniden açıldıysa da, artık olan olmuştu. Halkevlerinin sadece adı kalmıştı.

1951'den bu yana tam 69 yıl geçti, bu konu bir daha CHP'nin programında yer almadı. Zira CHP, Atatürk'ün partisi olmaktan çok uzaklara düşmüştü.

Yazık oldu! Bir aydınlanma kaynağı yok olup gitti.

Halkevleri'nin yanı sıra Atatürk döneminde başlıca kültür devrimleri şunlar oldu;

* Medeni Kanun'un kabulü, 17 Şubat 1926

* Latin harflerinin kabulü, 1 Kasım 1928

* Millet Mektepleri adıyla geniş bir okuma yazma kampanyasının başlatılması, 1 Ocak 1929

* Kadınların belediye seçimlerinde oy verme ve seçilebilme hakkının tanınması, 3 Nisan 1930

* Türk Tarih Kurumu'nun kurulması, 12 Nisan 1931

* Halkevleri, 10 Şubat 1932

* Türk Dil Kurumu'nun kurulması, 12 Temmuz 1932

* Kadınlara seçimlerde oy kullanma ve seçilme hakkının verilmesi, 5 Aralık 1934

* Dinsel giysilerin ibadethanelerin dışında yasaklanması, 3 Aralık 1936

* Fesin yasaklanması, 25 Kasım 1925

Gelelim günümüze… "İlimde, sanatta, kültürde hep sıkıntılarla karşı karşıyayız" diyen Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a soralım: Neden?

Asıl sorulması gereken şu: Kültür politikalarına ne zaman sıra gelecek?