MEM’e göre devletin ekonomideki rolü
Devletlerin piyasalara hâkim olması gereğine inanıyoruz.
27.05.2026 00:35:00
Haber Merkezi
Haber Merkezi
Devletlerin piyasalara hâkim olması gereğine inanıyoruz.
Piyasaya hâkim olmak, gelirin ülke topraklarında kalması ve âdil bir gelir dağılımı için şarttır. Serbest piyasayı kaldırmak, piyasaların yabancı güçlerin eline geçmesini de engeller.
Senyorajın devreye konması ile sağlanacak para, milletin emeğinin ve üretiminin karşılığı olan gelirin, sosyal devlet projeleri ile yine millete hizmet olarak aktarılması demektir.
Devlet, emisyonu genişleterek proje mukabili üretimi desteklerken, sosyal devlet olmasının gereği olarak projelerle tüketim kabiliyetini arttırır.
Devlet, vatandaşlarının gıda, barınma, giyim, sağlık, güvenlik vs. ihtiyaçlarını karşılamakla yükümlüdür.
KUR POLİTİKALARINDA MİLLİ DÖNEM
Bugün FX piyasalarında ulusal paraların alım satımı yapılmaktadır. Ancak bu piyasalarda her ülkenin parası alınıp satılamaz.
Sizin ulusal paranız dünyanın herhangi bir yerinde Dolar ile değiştirilmezken, kendi topraklarınızda ve halkınızın cebinde ve bankalarınızda Dolar Hard Currency işlem görmemelidir.
Ulusal paranız FX piyasalarında işlem görmezken, kendi ülkenizde yabancı paranın konvertibl olmasına izin vermemelisiniz.
Yabancı paranın bir ülkenin topraklarında dolaşabilmesi, o ülkenin zenginliklerinin yabancı ülkelere aktarımı demektir.
Kambiyo sistemi ithalat ve ihracata dayalı sabit kur sistemi olmalıdır. Asya ve Meksika krizlerine dikkat ediniz. Her ikisinde de ekonomi büyüyor gözüküyor ve enflasyon düşme eğiliminde idi. Ancak kriz patlak verdi.
Bu ülkelerde kriz öncesinde portföy akışı olmuştur. Ulusal piyasalara kademeli olarak giren para, bir anda piyasalardan çekildiğinde ülke ekonomilerini de bir anda batırır.
DIŞ TİCARETTE MİLLİ PARA DÖNEMİ
Türkiye gibi gelişmekte olan veya az gelişmiş ülkeler, ihracat yaparken kendi paraları yerine "hard currency"yi (yabancı parayı) kabul ettikleri için ihracat yapmaya çalışırken sömürülürler.
Örneklerle konuyu açalım:
ABD'nin sizden buğday aldığını düşünün. Eğer bunun karşılığında Rus Rublesi isterseniz, ABD bu Rubleyi bulmak için câri fiyatlarla, örneğin ihtiyacınız olan bilgisayarı size satmak zorunda kalır. Bilgisayar karşılığı 1000 Ruble alan ABD, 1000 Rubleyi size vererek 1 ton buğdayı alır.
Sonuçta siz bilgisayarı elde ederken, ABD de buğday alır.
Bir örnek daha verirsek; ABD'nin buğday karşılığında size 1000 ABD Doları verdiğini kabul edelim. Siz de bu parayı merkez bankanızın kasasında veya kendi ülkenizde emisyonun yerine tuttuğunuzda, siz, ABD'nin kâğıt ve mürekkep masrafı dışında hiçbir maliyeti olmayan kâğıt ile buğdayınızı elde ederken, gelirinizi kendisine transfer etmiş olursunuz.
ABD'nin yılda 600 milyar Dolar açık vermesine rağmen halen ayakta kalmasının sebebi, ithalatını kendi parası ile yapmasıdır.
Devletler ihracata karşılık, kendi yerli paralarını talep etmez, ihracat veya turizm gibi faaliyetlerde elde ettiği dövizi emisyonunun yerine iç piyasada dolaştırırsa, ihraç ettiği ürünleri bedelsiz vermiş olacaktır.
İhraç mallar karşılığında, örneğin Dolar, emisyon olarak iç piyasada dolaşırsa, o taktirde verilen ürünün karşılığında gerçekte ABD'nin karşılıksız Doları alınmış demektir ki, bunun adı sömürülmektir.
MEM ile ihracat yerli paranın etki alanlarının oluşturulması için kullanılacaktır." (Prof. Dr. Haydar Baş Milli Ekonomi Modeli)
Piyasaya hâkim olmak, gelirin ülke topraklarında kalması ve âdil bir gelir dağılımı için şarttır. Serbest piyasayı kaldırmak, piyasaların yabancı güçlerin eline geçmesini de engeller.
Senyorajın devreye konması ile sağlanacak para, milletin emeğinin ve üretiminin karşılığı olan gelirin, sosyal devlet projeleri ile yine millete hizmet olarak aktarılması demektir.
Devlet, emisyonu genişleterek proje mukabili üretimi desteklerken, sosyal devlet olmasının gereği olarak projelerle tüketim kabiliyetini arttırır.
Devlet, vatandaşlarının gıda, barınma, giyim, sağlık, güvenlik vs. ihtiyaçlarını karşılamakla yükümlüdür.
KUR POLİTİKALARINDA MİLLİ DÖNEM
Bugün FX piyasalarında ulusal paraların alım satımı yapılmaktadır. Ancak bu piyasalarda her ülkenin parası alınıp satılamaz.
Sizin ulusal paranız dünyanın herhangi bir yerinde Dolar ile değiştirilmezken, kendi topraklarınızda ve halkınızın cebinde ve bankalarınızda Dolar Hard Currency işlem görmemelidir.
Ulusal paranız FX piyasalarında işlem görmezken, kendi ülkenizde yabancı paranın konvertibl olmasına izin vermemelisiniz.
Yabancı paranın bir ülkenin topraklarında dolaşabilmesi, o ülkenin zenginliklerinin yabancı ülkelere aktarımı demektir.
Kambiyo sistemi ithalat ve ihracata dayalı sabit kur sistemi olmalıdır. Asya ve Meksika krizlerine dikkat ediniz. Her ikisinde de ekonomi büyüyor gözüküyor ve enflasyon düşme eğiliminde idi. Ancak kriz patlak verdi.
Bu ülkelerde kriz öncesinde portföy akışı olmuştur. Ulusal piyasalara kademeli olarak giren para, bir anda piyasalardan çekildiğinde ülke ekonomilerini de bir anda batırır.
DIŞ TİCARETTE MİLLİ PARA DÖNEMİ
Türkiye gibi gelişmekte olan veya az gelişmiş ülkeler, ihracat yaparken kendi paraları yerine "hard currency"yi (yabancı parayı) kabul ettikleri için ihracat yapmaya çalışırken sömürülürler.
Örneklerle konuyu açalım:
ABD'nin sizden buğday aldığını düşünün. Eğer bunun karşılığında Rus Rublesi isterseniz, ABD bu Rubleyi bulmak için câri fiyatlarla, örneğin ihtiyacınız olan bilgisayarı size satmak zorunda kalır. Bilgisayar karşılığı 1000 Ruble alan ABD, 1000 Rubleyi size vererek 1 ton buğdayı alır.
Sonuçta siz bilgisayarı elde ederken, ABD de buğday alır.
Bir örnek daha verirsek; ABD'nin buğday karşılığında size 1000 ABD Doları verdiğini kabul edelim. Siz de bu parayı merkez bankanızın kasasında veya kendi ülkenizde emisyonun yerine tuttuğunuzda, siz, ABD'nin kâğıt ve mürekkep masrafı dışında hiçbir maliyeti olmayan kâğıt ile buğdayınızı elde ederken, gelirinizi kendisine transfer etmiş olursunuz.
ABD'nin yılda 600 milyar Dolar açık vermesine rağmen halen ayakta kalmasının sebebi, ithalatını kendi parası ile yapmasıdır.
Devletler ihracata karşılık, kendi yerli paralarını talep etmez, ihracat veya turizm gibi faaliyetlerde elde ettiği dövizi emisyonunun yerine iç piyasada dolaştırırsa, ihraç ettiği ürünleri bedelsiz vermiş olacaktır.
İhraç mallar karşılığında, örneğin Dolar, emisyon olarak iç piyasada dolaşırsa, o taktirde verilen ürünün karşılığında gerçekte ABD'nin karşılıksız Doları alınmış demektir ki, bunun adı sömürülmektir.
MEM ile ihracat yerli paranın etki alanlarının oluşturulması için kullanılacaktır." (Prof. Dr. Haydar Baş Milli Ekonomi Modeli)
