Mesleksel astım kimleri tehdit ediyor?

Çalışma günlerinde artan, izin günlerinde tamamen ortadan kalkan astımı bulunanlarda, "mesleksel astım" olabileceği bildirildi. İstanbul Üniversitesi (İÜ) Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta, çalışılan işyerinde maruz kalınan etkenlere bağlı olarak ortaya çıkan hastalığa "mesleksel astım" denildiğini söyledi. Günümüzde sayısı 300'e varan maddenin astıma yol açabileceğinin bilindiğini vurgulayan Prof. Dr. Küçükusta, şunları kaydetti: "Mesleksel astım, mesleklere bağlı akciğer hastalıklarının en sık rastlananıdır. Meslek astımın görülme sıklığı, çeşitli istatistiklere göre yüzde 2-15 arasında değişmektedir. Mesleksel astımın tipik bulgusu, belirtilerin çalışma günlerinde görülmesi, tatil günlerinde azalması veya tamamen ortadan kalkmasıdır. Astım belirtileri, bazı hastalarda işyerinde ortaya çıkıp iş bitiminden sonra hafifleyebilir veya kaybolabilir. Bir kısım hastada ise işyerinde başlayan belirtiler bir süre sonra azalabilir, fakat evegidince tekrar meydana gelebilir. İş bitiminden sonra evde geceleri daha ağır astım krizlerine giren hastalar da vardır. Astım belirtilerinin aynı işyerinde başka kişilerde de görülmesi, 'mesleksel astım' tanısını destekleyen bir bulgudur."

Hangi meslekler daha riskli?

Prof. Dr. Küçükusta, şöyle dedi: "Veteriner, jokey, kuş bakıcısı, evcil hayvan satan dükkan işçilerindeki mesleksel astımın nedeni, hayvanların tüy, tükürük ve idrarlarındaki çeşitli proteinlerdir. Unda bulunan alerjenler, fırıncıların yüzde 9'unda astıma yol açmaktadır. Çay, sarımsak, yumurta, soya fasulyesi, kahve çekirdekleri, odun tozları, astım nedeni olarak bilinen alerjenlerdir. Hububatla uğraşanlar, çiftçiler, kümes çalışanları ve deterjan endüstrisi işçileri de, risk altındaki meslek gruplarındandır." Alerjik olmayan mesleksel astıma da dikkat çeken Prof. Dr. Küçükusta, düşük molekül ağırlığına sahip kimyasal maddelerin, toksik etkilerle hava yollarındaki hücreleri hasara uğratarak ve buraya iltihap hücrelerinin toplanmasına neden olup veya doğrudan hava yollarındaki kasların kasılmalarıyla astıma yol açabildiğini belirtti. Prof. Dr. Küçükusta, şunları kaydetti: "Poliüretan, yapıştırıcı, ve boyaların hazırlanmasında kullanılanizosiyanatlar, mesleksel astıma yol açan maddelerin başında gelir. Asit anhidritler, nikel, platin, krom ve vanadyum da, mesleksel astımın iyi bilinen nedenlerindendir. Kuaförlerde kıl ağartıcı persülfatlar ile kimya işçilerinde astım oluşabilir. Lastik eldivenlerde bulunan lateks maddesinin neden olduğuastım ise daha çok hemşire ve doktorlarda rastlanan bir durumdur."