Millete bufalo eti yediriyorlar
24.07.2011 00:00:00
Geçen yıl müdahaleyle 11-12 TL'ye gerileyen karkas etin kilosu 15 TL'yi buldu. Et fiyatları tırmanışa geçince kaçak et tehlikesi hortladı. Piyasaya kaçak olarak binlerce ton bufalo eti sürüldüğü iddia ediliyor Et ithalatı yaklaşık bir yıldır serbest. Hatırlanacağı gibi fiyatlar aşırı yükselince, Tarım ve Gıda Bakanlığı ithalatı koşullu olarak serbest bırakmış ve karkas etin kilosu 15-17 TL'lerden 11-12 TL'lere gerilemişti. Bu sürede 140 bin ton kesilmiş et, 170 bin adet de canlı hayvan ithalatı yapıldı. Dış Ticaret Müsteşarlığı verilerine göre, 2010 yılında 584.5 milyon dolarlık ithalat yapıldı. 2011'in ilk 5 aylık döneminde ise et ve canlı hayvan ithalatına 685 milyon dolar ödendi. Henüz açıklanmayan haziran ayı rakamları da eklendiğinde bu tutarın 1.5 milyar liraya ulaşacağı tahmin ediliyor. Et fiyatları tırmanışa geçtiGeçen yıldan bu yana et fiyatlarını dengelemek için bir dizi tedbir alındı. Başlangıçta sonuç alınmış gibi görünse de şu sıralar et fiyatları tekrar tırmanışa geçti. Piyasada yaptığımız araştırmada fiyat artışının farklı nedenleri olduğunu tespit ettik. Geçen yıldan bu yana hayvan başına 300 TL prim veriliyordu. 1 Temmuz itibariyle bu prim kalktı. İthalattaki vergi oranları yüzde 30'dan 75'e yükseldi. Turizm sezonu, ramazan ve kurban beklentisi de eklenince et fiyatları tekrar tırmanışa geçti. Karkas etin maliyeti 11-12 TL'den 14 TL'ye yükseldi. Bu da marketlerin kasap reyonlarına 25-30 TL olarak yansımaya başladı. Kıymetli etler olarak tabir edilen bonfile benzeri ürünlerde ise 40 TL'ler yeniden görüldü.Bufalo eti piyasadaYurt içi piyasaya bol miktarda bufalo eti giriyor. Kilo maliyeti 10 TL civarında olan bufalo etleri piyasaya 20 TL'den veriliyor. Bufalo etleri Arjantin, Brezilya, ABD, Kanada ve Hindistan gibi ülkelerden geliyor. Piyasanın içinde olan ve isminin açıklanmasını istemeyen bir sektör temsilcisinin bu konudaki değerlendirmesi şöyle: "Bufalo etleri kaçak olarak giriyor. Bu kaçakçılık da transit gemilerle yapılıyor. Gemi kumanyacıları bu işe aracılık ediyor. Gemi kumanyacılarının elinde 20 tona kadar ithalat izni var. Kumanyacılar gemilere 20 ton gibi gösterip sadece 2 tonunu veriyor. Kalanı da faturasız ve denetimsiz bir şekilde piyasaya veriliyor. Bu etlerin kalitesinde bir sorun olduğunu düşünmüyorum. Lüks restoranlar, oteller ve bazı marketler alıyor. Dana bonfilesinin kilosu piyasada 40 TL'ye kadar satılıyor. Bufalonunki ise 22 TL'ye satıyor. Böylece kilo başına 10 TL kazanıyorlar. 100 tonda 1 milyon TL fark var. Böyle binlerce tondan bahsediliyor."Türkiye kaçak et ülkesi olduKaçak et konusunda en çarpıcı ve sert açıklamayı Türkiye Ziraatçılar Derneği Başkanı İbrahim Yetkin yaptı. 300 bin ton etin kontrolsüz şekilde piyasada dolaştığını söyleyen Yetkin, "Hayvancılık olayı bir rezalet. Et giriş çıkışı kontrolsüz. Türkiye'de etin yüzde 30'u kontrolsüz. Bizim tahminimiz bu rakam 300 bin ton civarında. At pazarları var bu ülkede. Yaşı geçmiş atlar kesilip dağıtılıyor. Türkiye kaçak ürün cenneti. 10 milyar dolarlık kaçak tarım ürünü giriyor. Kaçak et de giriyor. Bufalo eti de geliyor. Devletin denetimleri artırması lazım" diyor. Yetkin et fiyatlarındaki artışı ise şöyle değerlendiriyor: "Vergi oranları tekrar yükseltilince gerçeğe döndük. Biz bir yıldır ithalatın geçici çözüm oluşturacağını, önemli olanın hayvan sayısını artırmak olduğunu söylüyorduk. Türkiye'nin yıllık et tüketimi 800 bin ton civarında. Üretimse 600 binlerde. Et ithal ettik dağıttık, canlı hayvan ithal edip kesip sattık. Açığı bu şekilde kapatmaya çalıştık. İthalat maliyetleri artınca fiyatlar yükseldi. Türkiye'nin en az 1 milyon damızlık hayvanı getirip uygun koşullarda dağıtması lazım. Ancak bu şekilde 3-4 yıla çözüm bulunur. Kısa vadeli çözümlerle bir yere varılamayacağını görmüş olduk."
