logo
23 NİSAN 2024

Millî Mücadele’de din adamları-XI

30.11.2020 00:00:00
'Millî Mücadele’de din adamları-XI' seslendirme dosyası:

(dünden devam…)

Ahmet Müfit Efendi:

Kırşehir müftülerinden Hacı Mahmut Efendi'nin oğlu olan Ahmet Müfit Efendi, Fatih Medresesi mezunudur ve hukuk mektebini de bitirmiştir. 1910 senesinde, halkın arzusu ile Kırşehir müftülüğünü üstlendi. 1. Dünya Savaşı mütarekesinden sonra Damat Ferit Hükûmeti tarafından tutuklanarak İstanbul'a gönderildi ve Divan-ı Harb'e sevk edildi. Ancak kaçarak Kırşehir'e geldi ve Heyet-i Temsiliye ile temasa geçerek Kırşehir Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'ni kurdu. İstanbul taraflısı Ankara Valisi Muhittin Paşa'yı, o günlerde Ankara'ya bağlı Kırşehir'e sokmadı. Yakın arkadaşı ve Birinci Millet Meclisi'nde kendisi gibi Kırşehir Mebusu olan Yahya Galip Kargı ile beraber başardığı bu hizmet dolayısıyla Ali Fuat Paşa, hatıratında, "Meclis'in Ankara'da toplanmasını sağlayan neticelerden biri" olarak bahseder.

TBMM'nin 1. dönemi için yapılan seçimde Kırşehir Milletvekili oldu ve 23 Nisan 1920'de Meclis'in açılışında hazır bulundu. Mecliste, anayasa, adalet, şer'iye-evkaf, bütçe, tasarı ve içtüzük komisyonlarında çalıştı. Meclis'in kabul ettiği ilk kanun olan Ağnam resmi kanunu, arkadaşlarıyla birlikte yaptığı öneri üzerine kabul edildi. 13 Kasım 1922'de izin alan 2. Başkanvekili Hüseyin Avni Bey'in yerine bir süre vekalet etti. 20 Kasım 1922'de Halife Abdülmecid Efendi'ye kutsal emanetleri teslim ve Meclis adına kutlama kurulunda bulundu. (Kuzu, 2015, s.57-58.)

Balıkesir Kongreleri:

İzmir'in işgali sonrasında Balıkesir, Millî Mücadele'den başka çare görmeyenler için merkez olmuş; ilki 26-30 Temmuz 1919'da, ikincisi 10 Ekim 1919'da olmak üzere iki kongre ile millî tepkiyi duyurmuştur. "Kongrede Balıkesir, Ayvalık, Soma, Akhisar, Bandırma, Edremit Redd-i İlhak Cemiyetleri temsilcileri toplandı. Delegelerin 27'si mahalli müftü ve müderrislerden teşkil etmişti: 1- Keçizade Hafız Mehmet Emin Efendi-Balıkesir 2- Arabacızade Hacı Hafız Mehmet Efendi-Balıkesir 3- Beypazarlızade Hafız Mehmet Efendi-Balıkesir 4- Keşkezade Hacı Bahattin Efendi-Balıkesir 5- Müftü Hoca Mehmet Bey 6- Soma Müfti-i Sabıkı Osman Efendi-Soma 7- Soma Müftüsü İsmail Hakkı Efendi-Soma 8- Müderris Hüseyin Efendi-Kırkağaç 9- Müderris İbrahim Efendi-Fart Nahiyesi 10- Hafız Arif Efendi-Kepsut Nahiyesi 11- Abdulgafur Efendi-Giresun nahiyesi 12- Hafız Mehmet Efendi-Şamlı nahiyesi 13- Hafız Hamit Efendi-Ivrindi nahiyesi. (Sarıkoyuncu,c.1, 2002, s.40).

Kararlara uyularak İngiltere, Amerika, Fransa, İtalya siyasî temsilciliklerine protesto notaları gönderildi. Şu parçalar protesto bildirilerinden alınmıştır: "Milletlerin hayat ve saadetleri namına savaş ettikleri bildirilen medeni devletlerin adalet hislerine itimat gösteren Türkler, dört senelik bir mütemadi mücadeleden sonra Cemiyet-i Akvam'ın yüksek fikirlerine itimat ederek (burada kast edilen Cemiyet-i Akvam Wilson prensipleri olsa gerektir) silahlarını teslim etmişlerdir." "Anadolu Türk ve Müslümandır. Cihan sulhüne esas olan Wilson prensiplerine göre, Anadolu'nun hiçbir yeri, hiçbir yabancıya verilemez." "Anadolu Türkleri yurtlarını kurtarıncaya kadar millî mücadeleye kesin olarak kararlıdırlar." (Aydemir, 2017, c.2, s.160).

Aynı tarihte Mustafa Kemal Erzurum'a varmıştır. 23 Temmuz-7 Ağustos 1919 tarihleri arasında kongreyi yapar. Temmuzdaki bildiriden önce, İzmir'in işgali üzerine 16 Mayıs 1919'da Denizli Sarayköy'de işgali tel'in mitingi düzenlenmiştir. Bu mitingde ilçe müftüsü Ahmet Şükrü Efendi (ki meclis açıldığında 1. dönem Aydın milletvekilliği yapacaktır) halka, İzmir'in kafir Yunanlılar tarafından işgal edildiğini, bu kafirlerin bulunduğu yerde namaz kılınamayacağını ve kılınmasının caiz olmadığını bildirerek düşmana karşı korunmasını istemiştir. (Tarhan Toker, Kuva-yı Milliye ve Millî Mücadelede Denizli, Denizli, 1983, s.23). (Prof. Dr. Haydar Baş, Hoş Geldin Atatürk).

 
Gökhan Demir / diğer yazıları
Yükselirse, işi zor
Biden'ın geleceği petrol fiyatlarına bağlı
Vergileri indirin
Çin'in Ankara Büyükelçisi'nden tuhaf istek
Şampiyonluk yarışında önemli kayıp
Fenerbahçe son dakika penaltısı ile yıkıldı
Bahçeli’nin Mehmet Şimşek çıkışının şifreleri
Mesaj Erdoğan'a mı verildi?
Irak'la yeni dönem başladı
24 anlaşma imzalandı
Şimşek'e 'yerel halk' tepkisi
'Müfsit zihniyet'
AKP'nin IMF'siz IMF programına tepki gösterdi
'Anlamadıkları şey şu...'
Görüşmede İlber Ortaylı da hazır bulundu
İmamoğlu, Steinmeier'i ağırladı
Sosyal medya boykotu karşısında pes etti
Tunaoğlu özür dileyip istifa etti
'Tarihe, ecdada, vatana ve millete namus borcudur'
DEM Parti'nin kapatılmasını istedi
51 kişi hayatını kaybetmişti, bilirkişi raporu çıktı
Ana taşıyıcı kolon kesilmiş!
ABD'nin 'Filistin' vetosu BM'yi tartışmaya açtı
"BM'nin ne anlamı var?"
Gıda ihracatında yeni hedef Asya
"Ürünlerimizin kalitesine çok güveniyoruz"
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı Irak'ta Sudani karşıladı
İki ülke arasında anlaşmalar imzalanacak
AKP'nin 21 yılını tek yazıda özetledi
Kimdir bu doymak bilmeyen soysuz?
Yükselirse, işi zor
Biden'ın geleceği petrol fiyatlarına bağlı
Vergileri indirin
Çin'in Ankara Büyükelçisi'nden tuhaf istek
Şampiyonluk yarışında önemli kayıp
Fenerbahçe son dakika penaltısı ile yıkıldı
Bahçeli’nin Mehmet Şimşek çıkışının şifreleri
Mesaj Erdoğan'a mı verildi?
Irak'la yeni dönem başladı
24 anlaşma imzalandı
Şimşek'e 'yerel halk' tepkisi
'Müfsit zihniyet'
AKP'nin IMF'siz IMF programına tepki gösterdi
'Anlamadıkları şey şu...'
Görüşmede İlber Ortaylı da hazır bulundu
İmamoğlu, Steinmeier'i ağırladı
Sosyal medya boykotu karşısında pes etti
Tunaoğlu özür dileyip istifa etti
'Tarihe, ecdada, vatana ve millete namus borcudur'
DEM Parti'nin kapatılmasını istedi
51 kişi hayatını kaybetmişti, bilirkişi raporu çıktı
Ana taşıyıcı kolon kesilmiş!
ABD'nin 'Filistin' vetosu BM'yi tartışmaya açtı
"BM'nin ne anlamı var?"
Gıda ihracatında yeni hedef Asya
"Ürünlerimizin kalitesine çok güveniyoruz"
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı Irak'ta Sudani karşıladı
İki ülke arasında anlaşmalar imzalanacak
AKP'nin 21 yılını tek yazıda özetledi
Kimdir bu doymak bilmeyen soysuz?
logo

Beşyol Mah. 502. Sok. No: 6/1
Küçükçekmece / İstanbul

Telefon: (212) 624 09 99
E-posta: internet@yenimesaj.com.tr gundogdu@yenimesaj.com.tr


WhatsApp iletişim: (542) 289 52 85


Tüm hakları Yeni Mesaj adına saklıdır: ©1996-2024

Yazılı izin alınmaksızın site içeriğinin fiziki veya elektronik ortamda kopyalanması, çoğaltılması, dağıtılması veya yeniden yayınlanması aksi belirtilmediği sürece yasal yükümlülük altına sokabilir. Daha fazla bilgi almak için telefon veya eposta ile irtibata geçilebilir. Yeni Mesaj Gazetesi'nde yer alan köşe yazıları sebebi ile ortaya çıkabilecek herhangi bir hukuksal, ekonomik, etik sorumluluk ilgili köşe yazarına ait olup Yeni Mesaj Gazetesi herhangi bir yükümlülük kabul etmez. Sözleşmesiz yazar, muhabir ve temsilcilere telif ödemesi yapılmaz.