Müslüman'ın yitik değeri: Estetik

Bugün genelde bütün Müslümanların, özelde biz Türklerin en büyük eksikliklerinden biri, estetik değer yoksunu olmalarıdır. İslam'ın, Kur'an'ın temelde en büyük ve en önemli mucizesi belagat yani estetik değer olmasına rağmen Müslümanlar, bu hususu tamamen ihmal etmişlerdir. Estetik değer yoksunu bir insan, kendi kişiliğini, toplumunu, çevresini, devletini, ekonomisini, tarımını, kültürünü, güvenliğini, bir bütün olarak yaşantısını nizama, intizama sokamaz. O yüzden bugün dünya Müslümanları tam bir kaos hali yaşamaktadır.Güzellik, saflık, temizlik, soyut değer, nizam, intizam duygusundan yoksun olan insan, hem bireysel hem de toplumsal hayatını karartır, çirkinleştirir, bunaltır, yaşanmaz hale getirir.İnsanı diğer canlılardan ayıran özelliklerinden biri, güzel duyu sahibi olmasıdır. Sadece insan, salt biyolojik ihtiyaçlarının ötesinde gözüne ve gönlüne hitap eden estetik değer peşindedir. Güzel ve güzellik duygusu, insan için bir lüks değil; temel bir ihtiyaçtır. Güzelduyu, insanı mutlu eden bir unsurdur. İnsan hayatı, varlığı, zamanı ve mekânı güzel duyuyla anlamlandırır. Yediği, giydiği, kullandığı, gördüğü, duyduğu her şeyin güzel olmasını ister. Zira her şey, güzellikle, hoşlukla, ahenkle, uyumla, simetrik, paralel yapı şekliyle anlam kazanır. Güzellik uyumdur, ahenktir, nizamdır, göze, kulağa, ruha, akla hoşluk duygusu veren bir hâldir.Bu bağlamda insan fıtratına tam olarak cevap vermek üzere gelen İslam, mükemmel bir estetik dinidir. Her peygamberin belirgin biçimde öne çıkan, âdeta kendisiyle özdeşleşen bir mucizesi vardır. Hz. Muhammed'in (sav) mucizesi de Kur'an'ın belagatlı olarak indirilmesidir. Kur'an'ın belagatlı olması, salt sözü edebiyat katına çıkaran teknik ve estetik sanatlarla süslü olmasında değildir. Bunlarla birlikte ayrıca, muhataba ve duruma en uygun sözün nasıl söyleneceğinin örneklerini de verir. Sözü etkilidir, büyülüdür, kalıcıdır, vurguludur, çarpıcıdır, insanın tam da duymak istediği sözdür. Kur'an, sözü insanların evrensel ihtiyaçlarına tam karşılık gelecek şekilde söyler. Kur'an, insanın kafasını meşgul eden bütün sorulara tam olarak ve ikna edici şekilde cevap vererek belagatını tahkim eder.Kur'an okunurken insanı yormaz, bıktırmaz, uzaklaştırmaz, boğmaz. Tam tersine defalarca okunduğu halde bıkkınlık vermeyen, sürekli ferahlık veren, insanın gönlünde mutluluk duygusu uyandıran tek kitap Kur'an'dır. Kur'an, sözü hem anlam, hem şekil, hem dil ve üslup bakımından güzel söyler. Kur'an'ın belagatı, mutlu, doğru, anlamlı, nizamlı, ahenkli, uyumlu, adaletli, insanî değerlere bağlı bir fert ve toplum hayatı öneren bir anlam ve içerik dünyasına sahip olmasındadır. Bu bağlamda Kur'an, büyüleyici bir edebiyat kitabı olduğu kadar iyi, doğru, faydalı, güzel, olumlu değerlerin hâkim olduğu bir dünya inşa eden hikmetler toplamıdır. Bütün dünya insanlığının huzurlu, ahenkli bir fert ve toplum hayatını tanzim eden, yol ve yön gösteren, rehberlik eden bir kılavuz kitaptır.Allah'ın bizden muradı her şeyimizin; konuşmamızdan giyimimize, çevremizden evlerimize, davranışlarımızdan düşünce ve hayallerimize kadar her işimizin güzel olmasıdır. Güzel yani Allah'ın ve insanların hoşuna gidecek derecede büyülü. Güzel yani gerçeğin, doğrunun, iyinin, olumlu değerlerin tam karşılığı. Güzel yani olması gereken neyse o. Güzel yani ne bir eksik, ne bir fazla olmamak. Güzel yani bütün duyu ve duygularımızın tam tatmini. Bu meseleyi açık bir biçimde ortaya koyan bir ayet var:"Biz, gerçekten insanı en güzel bir biçimde yarattık." (Tin,4)Bu ayeti çok boyutlu düşünmek lazım. Allah, insanı her bakımdan en güzel bir şekilde yaratmıştır. İnsanın yaratılışında çirkinlik, kötülük, abeslik, boşluk, uyumsuzluk, anlamsızlık, eksiklik ya da fazlalık yoktur. İnsan hem bedeniyle hem ruhuyla, maddi ve manevi yapısıyla bir bütün olarak nasıl olması gerekiyorsa öyle yaratılmıştır.Allah, insanı en güzel surette yarattığını ifade ederken; aslında buna bağlı olarak dolaylı biçimde ve bu ayetin zorunlu sonucu olarak insanın da yaratılışına uygun biçimde güzel olması için bir çabanın içinde olması gereğini vurgulamış oluyor. Yani ayet, "Biz, gerçekten insanı en güzel bir biçimde yarattık, insanın da bu güzel yaratılışına uygun ve paralel biçimde güzel bir hayat kurgulaması gerekir." biçiminde tamamlanmaya müsait bir belagat yapısına sahiptir.