O'nun ilminin sonu yoktur
Vasi-i Mutlak hiç şüphe yok ki Allah'tır. Çünkü ilmine baktığımızda, O'nun malûmat denizinin sonu yoktur. Zira bütün denizler O'nun sözlerine mürekkep olacak olursa tükenir de O'nun ilmi bitmez
06.08.2019 00:00:00
Allah (c.c), Mucib'dir. O, isteyenlerin isteklerini, dua edenlerin dualarını hemen kabul edendir. Sıkıntıda ve muztar durumda kalanların imdadına yetişen ve hatta kendisine müracaat edilmeden bile sayısız nimetler verir. Bunu ancak Allah yapar, O'ndan başka hiç kimse yapamaz. Çünkü O, muhtaçların ihtiyaçlarını bilir. Bunu ezelde bilmiş, yemekler, azıklar yaratmak suretiyle, ihtiyaç sebeplerini takdir buyurmuştur.
Kul her şeyden önce, Rabbinin verdiği emirleri kabul edip nehiylerinden uzaklaşmak suretiyle, 'Evet kabul ediyorum' demesini bilmelidir, sonra Allah'ın kendisine ihsan ettiği mallardan veya yapabileceği iyiliklerden, isteyen kimselere de vermesini, onların istek ve ricalarını kabul etmesini bilmelidir.
Şayet verecek durumu yoksa iyilikle, etrafı kırmadan onu savmasını başarmalıdır. Allah buyurmuştur: 'Saile gelince, (onu) da azarlayıp kovma.' (Duhâ, 10). Allah'ın Resûlü (s.a.v) buyurmuşlardır: 'Hayvan bacağı (kemiği) yemeye çağırılsam bile icabet ederim, (koyun) kolu hediye edilirse, kabul ederim.'
Hz. Peygamber'in (s.a.v) davetlerde bulunması, hediyeleri kabul etmesi bile ikramların en güzeli olurdu. Nice hasis ve mütekebbir kimseler var ki, verilen hediyeleri kabul etmezler. Çağırılan yerlere, gururlarına yedirip gitmezler. Kendilerinden bir şey istenildiğinde de vermezler. Onun için bu ismin mânâsını, o hasisleri göz önüne alarak iyiden iyice düşünmelisin.
Cenab-ı Hakk'ın bir ismi de el-Vasi'dir. Bu isim, es-sea (genişlik) kökünden gelmedir. Es-sea, kâh birçok malûmatı içine alan geniş bir ilme izafe edilir, kâh bol ihsan ve ikrama izafe edilir. Bu yönden Vasi-i Mutlak hiç şüphe yok ki Allah'tır. Çünkü ilmine baktığımızda, O'nun malûmat denizinin sonu yoktur. Zira bütün denizler O'nun sözlerine mürekkep olacak olursa tükenir de O'nun ilmi bitmez.
İhsan ve ikramına bakacak olursak yine o da sonsuz olmakta ve bitmemektedir.
Bütün geniş ilimler ve bütün ihsanlar, O'nun ilmi ve ihsanı yanında hiç mesabesindedir. Bu bakımdan Vasi-i Mutlak ancak ve ancak O'dur. Çünkü O'ndan başka her vasi kendisinden ilimce ve ihsanca daha geniş olana nispetle yetersiz durumdadır. Allah'ın ilmi ve ihsanı ise sonsuzdur. Binâenaleyh O'nun ilminin üstünde herhangi bir ilim, ihsanından çok her hangi bir ihsan kabil-i tasavvur değildir.
Kulun gerek bilgi ve gerekse ahlâk bakımından geniş olmasının, -her ne kadar çok olursa olsun- yine de bir sonu vardır. Ahlâk yönünden, fakirlikten korkmadan, kıskançların hasedine aldırmadan ve hırsa kapılmadan ne kadar ileri giderse gitsin, yine de zirveye vâsıl olamaz. Ona her ne kadar vasi dense de bu denme mecazî mânâda olur. Çünkü Vasi-i Mutlak ancak ve ancak Allah'tır."
OKAN EGESEL
