Patrik ve Çipras’ın Ada sefası

Büyükada'dan sonra sıra Heybeliada'da…

Dünyanın ikinci büyük ahşap binası Büyükada Rum Yetimhanesi'dir. Mimarı dünyaca ünlü Alexandre Valluary'dır. Karaköy, Bankalar Caddesindeki Osmanlı Bankası-Merkez Bankası ikiz yapılar da aynı mimarın eseri olup, Topkapı Sarayı iç bahçesindeki Arkeoloji Müzesi de İstanbul'daki önemli tasarımlarından bir mimari başyapıttır. Atatürk'ün ve ünlülerin kaldığı Tepebaşı'ndaki Pera Palas Oteli'ni de unutmayalım.

Rum Yetimhanesi'nin Galata'dan Fener'e uzanan hikâyesine bir göz atarsak; Binanın inşaatına 1898 yılında bir Fransız şirketi tarafından başlandığında amaç, "Prinkipo Palas" adlı, Monte Carlo tarzında bir yazlık kumarhane-otel kurmaktı. Ancak kumarhane için ruhsat alınamadığı için işletme fikrinden vazgeçildi. Binayı yetimhaneye dönüştürmeyi ilk olarak, adı nihaventçiye çıkmış ünlü bestekârımız Osman Nihat Akın'ın dedesi meşhur yazar-gazeteci-musıkişinas Ahmet Rasim düşünmüşse de projesini hayata geçirememiştir. Bina, Galata'nın en önemli bankeri Alexandre Zarifi'nin hayır işleriyle uğraşan eşi Eleni Zarifi tarafından satın alınarak, Rum çocukları için yetimhane olması koşuluyla Fener Rum Patrikhanesi'ne devredilmiştir.

1903 yılında açılan yetimhane, 1964 yılında yangın gibi güvenlik gerekçeleriyle faaliyetine son vermiştir. Patrikhane, binanın zilyetlik ve yönetimini üstlenmişken, Vakıflar Genel Müdürlüğü, yetimhanenin hayır işlerinde faaliyet göstermediği gerekçesiyle yönetimini devralmıştır.

Patrikhane, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne (AİHM) gitmiş ve davayı kazanarak Büyükada'daki yetimhaneyi almıştır. Oysa Patrikhane tüzelkişiliğe sahip olmadığı için dava açma ehliyeti olmadığı halde AİHM davayı kabul ederek tartışmalı bir karara imza atmıştır. Bu kararı tartışmak sütunlarımıza sığmadığı için şimdilik erteleyelim.

Yunanistan Başbakanı Çipras babasının hayrına Heybeliada'da soluğu almadı; Büyükada'daki yetimhaneyi hallettik, sıra Ruhban Okulu'na geldi, düşüncesiyle kiliseyle işi olmayan ateist Çipras, okul bahçesindeki kilisede Patrik yönetimindeki âyine katılmıştır. Amaç, kapalı olan papaz okulunun açılması…

Başbakanlığı sırasında Recep Tayyip Erdoğan, Fener Rum Patriği Bartholomeos'un Ruhban Okulu'nun açılması talebine "inşallah" demişti. Şimdi Çipras'la görüşmesinde okulun açılmasına şartlı olarak yeşil ışık yaktı ve "Batı Trakya'da Müslüman Türklerin kendi müftülerini seçme hakkını tanırsanız, biz de okulun açılmasını sağlayabiliriz." açıklamasında bulundu.

Tuzağa düşmemeliyiz!

Patrik Bartholomeos ekümeniklik peşindedir. Batı'nın yıllardır dayattığı Fener Patrikhanesi'nin dünya Ortodokslarının lideri olduğu tezinin manzaralarıdır gördüklerimiz. Bu, Vatikan ile Fener eşitlenmesi adına bir Katolik-Ortodoks işbirliğidir ve İslâm dünyasına karşı Haçlı girişiminin ayak sesleridir.

Oysa Patrikhane Lozan Antlaşmasına göre, sadece İstanbul'daki Ortodoks dini inancına bağlı TC Devleti vatandaşı Rumlara ruhani hizmet vermek yetkisiyle sınırlı bir kurumdur.