Safranbolu'nun tarihi güneş saati: Mermere düşen gölge
Karabük’ün tarihi Safranbolu ilçesinde yer alan Köprülü Mehmet Paşa Camii avlusundaki güneş saati, Osmanlı zaman ölçüm mühendisliğinin ve cami mimarisinin nitelikli örneklerinden biridir
30.09.2026 13:52:00
Hasan Gündoğdu
Hasan Gündoğdu





Mimarisi ve Çalışma Mantığı
Konum ve Koruma: Cami avlusunda, taş bir kaide üzerine yerleştirilmiş olan saat, dış etkenlerden korunması amacıyla demir parmaklıklı bir muhafaza içinde tutulmaktadır.

Kadran Yapısı: Yatay tipli bir mermer blok üzerine oyulan kadran, günün saatlerini gösteren hassas bölümlere ayrılmıştır. Rakamlar geleneksel Osmanlı/Arap rakamlarıyla yazılmıştır.
Gnomon (Mil): Mermer yüzeye sabitlenmiş olan üçgen biçimindeki pirinç levha, güneş ışığını kırarak gölge oluşturur.

Hassasiyet: Güneş ışığının bu pirinç plaka üzerindeki açısına göre oluşan gölge, mermerdeki 10'ar dakikalık aralıklara düşerek vakti oldukça düşük sapma marjıyla gösterir.

Tarihsel ve Kültürel Önemi
Osmanlı döneminde güneş saatleri, özellikle ibadet vakitlerinin (öğle ve ikindi) tam zamanında tespit edilmesi amacıyla muvakkithaneler ve cami avlularına yerleştirilirdi.

Karabük Safranbolu'daki bu saat de dönem insanının gök bilimini gündelik yaşama ve dini geleneklere entegre etme becerisini açıkça yansıtır.
Günümüzde halen çalışır durumda olan yapı, bölgeye gelen ziyaretçiler için işlevsel bir tarihi tanık niteliği taşır.
Konum ve Koruma: Cami avlusunda, taş bir kaide üzerine yerleştirilmiş olan saat, dış etkenlerden korunması amacıyla demir parmaklıklı bir muhafaza içinde tutulmaktadır.

Kadran Yapısı: Yatay tipli bir mermer blok üzerine oyulan kadran, günün saatlerini gösteren hassas bölümlere ayrılmıştır. Rakamlar geleneksel Osmanlı/Arap rakamlarıyla yazılmıştır.
Gnomon (Mil): Mermer yüzeye sabitlenmiş olan üçgen biçimindeki pirinç levha, güneş ışığını kırarak gölge oluşturur.

Hassasiyet: Güneş ışığının bu pirinç plaka üzerindeki açısına göre oluşan gölge, mermerdeki 10'ar dakikalık aralıklara düşerek vakti oldukça düşük sapma marjıyla gösterir.

Tarihsel ve Kültürel Önemi
Osmanlı döneminde güneş saatleri, özellikle ibadet vakitlerinin (öğle ve ikindi) tam zamanında tespit edilmesi amacıyla muvakkithaneler ve cami avlularına yerleştirilirdi.

Karabük Safranbolu'daki bu saat de dönem insanının gök bilimini gündelik yaşama ve dini geleneklere entegre etme becerisini açıkça yansıtır.
Günümüzde halen çalışır durumda olan yapı, bölgeye gelen ziyaretçiler için işlevsel bir tarihi tanık niteliği taşır.


















































































