Temel ölçüler bakımından İslâm-II

(dünden devam…)

"4- İslâm'da müsamaha ölçüleri:

İslâm ölçü dinidir. Taviz vermemek, gerçeği saptırmamak kaydıyla ölçüde esneklik olabilir ki buna müsamaha denir. Bu şekildeki müsamaha Allah'ın rahmetinden insanların istifade etmesini sağlar.

İslâm, bütün insanları tebliğe muhtaç, Allah'a dönüşe müsait, kurtuluş bekleyen bir kâmil insan adayı olarak görür. Cenâb-ı Hakk'ın eseri olan bütün insanlar ya hilkatten (yaratılıştan) ya da iman birlikteliği nedeniyle kardeştir.İslâm'da "Yaratılanı Yaradandan ötürü" sevmek bir zorunluluktur. Ancak bu onların küfrünü ve yanlışlarını makul karşılamak anlamına gelmez. Zira kötülük ve küfür, bütün insanların düşmanı ve helak sebebidir. Bunlar müsamaha ile karşılanamaz. Bu durumda İslâm, zararları ortaya koyup hata edenleri de ikna ve irşad yoluyla kurtarmaya çalışır.

Bu çerçevede insanlar hakikat ve iman ölçüleri nezdinde ikiye ayrılırlar:

1- İnananlar,

2- İnanmayanlar (ki inkarcılar da iki nevidir: Münafık ve kafir).

İslâm, inanmayanlara da yaklaşım tarzında büyük teenni ve dikkat gösterir. Öte yandan Resûl-i Ekrem (sav)'in ehl-i kıblenin tekfir edilemeyeceğini haber vermesi, kimseden ümit kesmemek gerektiğini anlatır. Günümüzde İslâm'ın müsamaha ölçülerinin iyi bilinmemesi ve uygulanılmaması yüzünden bir çok yıkıcılık, mücadele ve itiraz boyutu gelişmiştir.

5- İslâm'ın birlik, barış ve kardeşliğe yaklaşımı:

Öncelikle belirtelim ki; İslâm'ın terminolojisinde sulh en temel kavramdır. İslâm, önce barışı ferdî planda, insanın kendi vücut ülkesinde tesis eder. Kendisiyle barış halindeki insanlardan oluşacak toplumun da, barışçı bir toplum olacağı açık bir gerçektir. İç alemlerinde barışa ulaşanlar, bütün insanları ya hilkat (yaratılış) ya da iman kardeşi olarak bilir ve onların saadeti için çalışır. Böylece toplumda arzu edilen kardeşlik meydana gelmiş olur. 

Barış ve kardeşliğin olduğu yerde, hiç şüphesiz birlik- beraberlik vardır. Birliğin bütünlüğün gerçek adresinin zaten İslâm olduğu bilinmektedir. Zira İslâm, tevhid (birlik) dinidir. Tevhid "Vahid" ve "Ehad" olan Yüce Allah'ın (c.c.) birliğini esas alan görüş, inanış ve yaşayış tarzıdır. Allah bir olduğuna göre, O'nun birliğinin (tevhidin) tasdik edildiği her yerde birlik ve beraberliğin bulanması tabii bir sonuç olacaktır. Kaldı ki Cenâb-ı Hakk, bütün insanları "Allah'ın ipi" hükmündeki İslâm'a sarılmaya bir ve beraber olmaya davet etmektedir: "Hep birlikte Allah'ın ipine (Kur'an'a) sımsıkı sarılın, parçalanmayın." (Â1-i İmran: 103).

İslâm'da cemaat şuuru, cemaatle ibadetin fazileti, ayrıca bu hususu teyit etmektedir. İslâm, inananlar bünyesinde kurduğu bu birliği bütün insanlığa şamil kılmayı hedefler. Örneğin ehl-i kitap ortak kelime olarak şartlarına uyarak gerçek tevhide çağırılır: "(Resûlüm!) de ki: Ey ehl-i kitap! Sizinle bizim aramızda müşterek olan bir söze geliniz: Allah'tan başkasına tapmayalım; O'na hiçbir şeyi eş tutmayalım ve Allah'ı bırakıp da kimimiz kimimizi ilahlaştırmasın. Eğer onlar yine yüz çevirirlerse, işte o zaman, şahit olun biz müslümanlarız deyiniz." (Âl-i İmran: 64).

İslâm'da tebliğin asıl, cihadın savunma ve nefsi müdafaa esasına yönelik olması; dinde zorlama mantığının olmadığını, birlik-bütünlük ve kardeşliğe büyük önem verildiğini açıkça ortaya koymaktadır. Bu hususun günümüzdeki pratik anlamı şudur ki; İslâm'ın bu cihanşumûl sulh ve birliğe verdiği önemi bilmeyenler, O'nu fundamentalizm, terörizm gibi bir takım sapık saplantı ve telâkkilerle karıştırmaktadırlar. İdeolojik hareket edenler bunu kasıtlı yaparken, cehalet sebebiyle bu hale düşüp İslâm'a itiraz edenler de vardır. Giriş bölümümüz de öncelikle en son dinin özetle ne olduğunu bilinmesi için İslâm'ın bazı ana hususiyetlerine değinmeye çalıştık. Bundan sonra gündem edeceğimiz konu itirazların temelde nereden kaynaklandığı hususunda olacaktır."