Türkiye'nin dünyanın en büyük ekonomileri arasında gösterilmesi, asgari ücretlinin refahına aynı ölçüde yansımıyor.

Bir tarafta büyüme rakamlarını başarı olarak sunan iktidar, diğer tarafta geçim sıkıntısıyla mücadele eden milyonlar var.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın "Devlet ve millet olarak bazı sıkıntıları çekecek, bazı fedakârlıklar yapacağız ki hedeflerimize ulaşabilelim" sözleri ise şu soruyu gündeme getiriyor: Türkiye'nin hedeflerine ulaşması için fedakârlığı neden en çok dar gelirli vatandaş yapıyor?

EKONOMİ BÜYÜK, ÜCRET NEDEN KÜÇÜK?

Türkiye, toplam ekonomik büyüklük bakımından dünyanın önde gelen ekonomileri arasında yer alıyor. Ancak bir ülkenin ekonomisinin toplam büyüklüğü ile vatandaşının cebine giren para aynı şey değil. Ekonominin büyümesi, gelirin toplum kesimleri arasında nasıl dağıldığını ve insanların temel ihtiyaçlarını ne ölçüde karşılayabildiğini tek başına göstermiyor.

2026 yılında net asgari ücret 28 bin 75 lira 50 kuruş olarak uygulanıyor. Bu ücretle kira, gıda, ulaşım, faturalar ve diğer zorunlu harcamaları karşılamaya çalışan milyonlar, ekonomik büyümenin kendi hayatlarına ne ölçüde yansıdığını sorguluyor.

Asgari ücretin uluslararası sıralamalardaki yeri de karşılaştırmanın hangi ölçüte göre yapıldığına bağlı. Ücretleri dolar cinsinden karşılaştırmakla ülkelerdeki satın alma gücünü karşılaştırmak aynı sonucu vermiyor. Ancak hangi ölçüt kullanılırsa kullanılsın, önemli soru şu: Çalışanların gelirleri temel yaşam maliyetleri karşısında yeterli mi?

"FEDAKÂRLIK YAPACAĞIZ" AMA KİM FEDAKÂRLIK YAPIYOR?

Erdoğan'ın fedakârlık çağrısı, ekonomik politikaların toplumsal maliyetinin kimler tarafından üstlenildiği tartışmasını beraberinde getiriyor.

Enflasyon nedeniyle alım gücü gerileyen, ücret artışlarını kısa sürede eriyen fiyatlarla karşılayan ve gelirinin büyük bölümünü zorunlu harcamalara ayıran vatandaş için fedakârlık, soyut bir kavram değil; ay sonunu getirebilmek için yapılan günlük hesaplar.

Dar gelirli daha ucuz gıdaya yönelirken, aileler sosyal ve kültürel harcamalarını kısarken, çalışanlar borçlanarak yaşamını sürdürmeye çalışırken ekonomik fedakârlığın dağılımı da sorgulanmalı.

Fedakârlık toplumun bütün kesimlerinden isteniyorsa, yük de adil paylaşılmalı. Ücretli çalışanların gelirleri baskılanırken sermaye gelirlerinin, vergi yükünün ve kamu harcamalarının nasıl şekillendiği de aynı açıklıkla tartışılmalı.

BU TABLONUN SORUMLUSU KİM?

Ekonomik tablonun tek bir göstergeden hareketle açıklanması mümkün değil. Küresel koşullar, üretim maliyetleri, verimlilik, döviz kuru, faiz ve vergi politikaları gibi pek çok unsur gelirleri etkiliyor. Ancak ekonomi politikalarını belirleyen ve uygulayan siyasi iktidar, bu sonuçların hesabını kamuoyuna vermekle yükümlü.

Ücretlerin enflasyon karşısında korunması, vergi yükünün adil dağıtılması, üretim ve istihdamın desteklenmesi ve büyümenin gelir dağılımına yansıması, ekonomi yönetiminin değerlendirilmesi gereken başlıca alanları.

Türkiye'nin büyük bir ekonomi olması elbette önemli. Fakat ekonomik büyüklük, vatandaşın refahını artırmadığı sürece tek başına yeterli bir başarı ölçüsü olamaz.

ASIL HEDEF VATANDAŞIN REFAHI OLMALI

Vatandaşın beklediği, yalnızca dünya sıralamalarında üst basamaklara çıkıldığını duymak değil; kazandığı ücretle insanca yaşayabilmek, çocuğunun ihtiyaçlarını karşılayabilmek ve geleceğinden kaygı duymamak.

İktidarın yanıtlaması gereken soru açık: Ekonomi büyürken asgari ücretli neden refah artışını aynı ölçüde hissedemiyor?

Ekonomik başarının ölçüsü yalnızca millî gelirin büyüklüğü değil, o gelirin kimlere ulaştığıdır. Fedakârlık isteniyorsa bunun karşılığında toplumun hangi kesimlerinin ne kazandığı da ortaya konulmalıdır.

Çünkü bir ülkenin gerçek gücü yalnızca ekonomisinin büyüklüğüyle değil, çalışanlarının yaşam standardıyla da ölçülür.