Türkiye'de aşırı gübre kullanımı çevreyi ve sağlığı tehdit ediyor
Türkiye'de tarımsal üretimi artırmak için yapılan gübreleme, dünya ortalamasının çok üzerinde seviyelere ulaştı. 2022 yılı verilerine göre, Türkiye'de dönüm başına ortalama 28.3 kg kimyasal gübre kullanılırken, dünya genelinde bu rakam 12.9 kg olarak hesaplandı
06.03.2024 15:46:00
Fahri Fatih Özcan
Fahri Fatih Özcan
Türkiye'de tarımsal üretimi artırmak için yapılan gübreleme, dünya ortalamasının çok üzerinde seviyelere ulaştı. 2022 yılı verilerine göre, Türkiye'de dönüm başına ortalama 28.3 kg kimyasal gübre kullanılırken, dünya genelinde bu rakam 12.9 kg olarak hesaplandı. Bazı bölgelerde ise gübre kullanımı dönüm başına 48 kg'a kadar çıktı. Bilinçsiz ve aşırı gübre kullanımı, toprak, su, hava ve bitki kalitesi üzerinde olumsuz etkiler yaratıyor.
Toprakta tuzluluk, asitleşme, ağır metal birikimi, mikroorganizma dengesinin bozulması gibi sorunlar ortaya çıkıyor. Sularda ise nitrat kirliliği, ötrofikasyon, balık ölümleri gibi çevresel felaketlere yol açıyor. Hava kirliliği ve sera etkisi de gübrelerden kaynaklanan azot ve kükürt içeren gazların atmosfere karışmasıyla artıyor.
Bitki kalitesi de gübrelerden etkileniyor. Aşırı gübrelenen bitkilerde besin değeri düşüyor, hastalık ve zararlılara karşı direnç azalıyor, tat ve aroma kaybı oluyor. Tarım ve Orman Bakanlığı, aşırı gübre kullanımının önüne geçmek için çeşitli tedbirler alıyor.
Toprak analizi yapılması, gübreleme reçetesi uygulanması, organik gübre kullanımının teşvik edilmesi, gübre denetimlerinin artırılması gibi çalışmalar yürütülüyor. Ancak bu çalışmaların yeterli olmadığı, çiftçilerin bilinçlendirilmesi ve eğitilmesi gerektiği belirtiliyor. Aşırı gübre kullanımının hem çiftçilerin hem de çevrenin zararına olduğu, sürdürülebilir bir tarım için akılcı ve dengeli bir gübreleme yapılması gerektiği vurgulanıyor.
Toprakta tuzluluk, asitleşme, ağır metal birikimi, mikroorganizma dengesinin bozulması gibi sorunlar ortaya çıkıyor. Sularda ise nitrat kirliliği, ötrofikasyon, balık ölümleri gibi çevresel felaketlere yol açıyor. Hava kirliliği ve sera etkisi de gübrelerden kaynaklanan azot ve kükürt içeren gazların atmosfere karışmasıyla artıyor.
Bitki kalitesi de gübrelerden etkileniyor. Aşırı gübrelenen bitkilerde besin değeri düşüyor, hastalık ve zararlılara karşı direnç azalıyor, tat ve aroma kaybı oluyor. Tarım ve Orman Bakanlığı, aşırı gübre kullanımının önüne geçmek için çeşitli tedbirler alıyor.
Toprak analizi yapılması, gübreleme reçetesi uygulanması, organik gübre kullanımının teşvik edilmesi, gübre denetimlerinin artırılması gibi çalışmalar yürütülüyor. Ancak bu çalışmaların yeterli olmadığı, çiftçilerin bilinçlendirilmesi ve eğitilmesi gerektiği belirtiliyor. Aşırı gübre kullanımının hem çiftçilerin hem de çevrenin zararına olduğu, sürdürülebilir bir tarım için akılcı ve dengeli bir gübreleme yapılması gerektiği vurgulanıyor.
