Türkiye'nin havası kirli
17.06.2007 00:00:00
Türkiye, yarım asır önce kurucu olarak girdiği Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı'nın (OECD) havası en kirli ikinci ülkesi konumuna yükseldi Hava kirliliğinde birinciliği Avustralya alırken ekonomisi OECD'de gerilerde olmasına karşın Türk kentlerinin hava kirliliğinde gelişmiş ülkeleri sollaması ilginç sonuç olarak ortaya çıktı. Türkiye çöp üretmede de OECD birincisi oldu, tatlı sularını temizlemede ve hayvanlarını korumada son sıralarda yer aldı.OECD'nin "Temel Çevresel Göstergeler 2007" raporu açıklandı. Raporun "Hava Kalitesi" bölümünde GSYİH birimi başına kükürtoksit emisyonu ölçülerek ekonomik gelişmişlikle hava kirliliği arasında bağ kuruldu. Türkiye'nin ekonomisi geri olmasına karşın, ekonomik faaliyetin ve kentleşmenin yoğun olduğu birçok OECD ülkesinden kat kat fazla kirli havaya sahip olması hayretle karşılandı. Türkiye özellikle büyük kentlerinde yaşanan yoğun kirlilikler dolayısıyla OECD'nin havası en kirli ikinci ülkesi oldu. Ekonomide en az Türkiye kadar geri durumda bulunan Slovak Cumhuriyeti, Çek Cumhuriyeti gibi ülkelerde ise hava kirliliğinde büyük düşüş meydana gelmiş durumda.Türkiye ikinci sıradaGSYİH birimi başına salınan kükürtoksit türevleri (SOx) sıralamasında, 1000 dolar başına kaç kilo kükürtoksit salındığı ölçüldü. Avustralya 5.4 kg kükürtoksit ile OECD birincisi, Türkiye 4.8 kg ile ikinci oldu. Polonya 3.7 kg ile üçüncülüğe yerleşirken bu ülkeyi, Macaristan, Yunanistan, Kanada, İspanya, Portekiz, Slovak Cumhuriyeti, Çek Cumhuriyeti, ABD gibi ülkeler izledi. Türkiye "çöp üretiminde" liderRapora göre Türkiye "Kentsel Atık" sıralamasında da en yakın izleyeni Macaristan'ı üçte bir oranında geçerek birinci oldu. 1000 dolarlık "özel nihai tüketim" başına üretilen çöp miktarında Türkiye 80 kiloyla birinci olurken, Macaristan 53 kiloda kaldı. 1000 dolarlık kişisel nihai tüketim sonucu üretilen "kentsel atık" miktarı sıralaması, Danimarka, Meksika, İspanya , İrlanda, Avustralya şeklinde devam etti. Türkiye'nin bu alandaki liderliğinin nedenlerinden biri, kentlerinde aşırı gecekondulaşma ile inşaat faaliyeti ve bu nedenle inşaat artıklarının fazla olması. Belediye çöplerinde ikinci büyük atık kaynağı kentlerdeki sanayi oluşturuyor. Son olarak Türkiye'de "çöp teknolojisinin" geriliği ve geri dönüşüm duyarlılığı bulunmaması çöpte rekor kırdırıyor. OECD raporunda kentsel atıklarla ilgili şu bilgiler verildi:"Temel zorluk çöplerin azaltılmasına yönelik önlemler, özellikle de çöp önleme ve geri dönüşümün güçlendirilmesi, ürünlerin toprakta çözülmeleri konusunda gelişmeler kaydedilmesi ve üreticilere daha fazla sorumluluk getirilmesidir. Bu, çöp yönetimi maliyetinin tüketim mallarına dahil edilmesini, maliyet etkinliğinin artırılmasını ve bunların tasarlanmasında tam bir kamu katılımının sağlanmasını gerektirir."Kuş ve bitkiler sinyal veriyorOECD raporunun biyoçeşitlilik bölümünde ülkeler, sahip oldukları ve tehdit altında bulunan memeli hayvanlar, kuşlar ve tohumlu bitkilere göre sıralandı. Tehdit altında bulunan memeli hayvanlar sıralamasında OECD ülkelerinin orta sıralarında yer alan Türkiye, barındırdığı soyları yok olma tehdidiyle karşı karşıya bulunan kuşlar ve tohumlu bitkiler açısından ilk sıralarda yer aldı. Soyları yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalan ve en çok hayvanı barındıran ülkeler şöyle sıralanıyor:Memeli hayvanlar: 1) Macaristan 2) Lüksemburg 3) Almanya 4) İtalya 5) Yunanistan 6) Meksika, İsviçre 7) Kanada 8) Belçika 9) İspanya 10) Avustralya 11) Japonya 12) İsveç, Türkiye, Slovak Cumhuriyeti.Kuşlar: 1) Lüksemburg 2)Çek Cumhuriyeti 3) İzlanda 4) İsviçre 5) Türkiye 6)Belçika 7) Almanya 8) Avusturya, İspanya.Tohumlu Bitkiler: 1) Çek Cumhuriyeti 2) Avusturya 3) İsviçre, Slovak Cumhuriyeti 4) Almanya 5) Japonya, Belçika, Türkiye.
