Uzmanlar uyarıyor davranış değişikliklerini ergenlik diyerek geçmeyin
Çocuklarda ruhsal sıkıntılar söz konusu olduğunda akla çoğu zaman mutsuzluk, ağlama veya içine kapanma geliyor
Önder Yılmaz





Uzmanlar, çocukların duygularını yetişkinler gibi sözcüklere dökmekte zorlanabileceğini belirterek, ailelerin özellikle davranışlardaki ani ve belirgin değişimlere karşı dikkatli olması gerektiğini vurguluyor.
Çocukların verdiği sinyalleri fark etmek önemli
Uzmanlara göre ruhsal sorunların ilk işaretlerinden biri, çocuğun alışılmış davranışlarından uzaklaşması olabiliyor.
Daha önce sosyal, neşeli ve hareketli olan bir çocuğun aniden içine kapanması, arkadaşlarından uzaklaşması veya sevdiği etkinliklere ilgisini kaybetmesi dikkatle değerlendirilmesi gereken durumlar arasında yer alıyor.
Benzer şekilde sakin yapısıyla bilinen bir çocuğun sürekli öfkeli, tahammülsüz veya huzursuz hale gelmesi de önemli bir işaret olabiliyor.
Uzmanlar, bu tür değişimlerin yalnızca büyüme dönemine veya ergenliğe bağlanmasının doğru olmayabileceğini belirtiyor.
Depresyon her zaman ağlamak anlamına gelmiyor
Toplumda depresyon denildiğinde çoğu kişinin aklına üzgün görünen bireyler geliyor. Ancak uzmanlara göre çocuklarda ve özellikle ergenlerde tablo daha farklı olabiliyor.
Bazı gençlerde depresyon; sinirlilik, öfke patlamaları, huzursuzluk ve sürekli memnuniyetsizlik şeklinde ortaya çıkabiliyor. Bu nedenle sürekli öfkeli görünen veya çevresine karşı sabırsız davranan bir ergenin yalnızca "huysuzlaştığı" düşünülmemeli.
Uzmanlar, duygusal sorunların farklı şekillerde dışa vurulabileceğini hatırlatıyor.
Uyku ve iştah değişiklikleri önemli ipuçları verebilir
Ruhsal sorunlar yalnızca duyguları değil, günlük alışkanlıkları da etkileyebiliyor.
Uzmanlara göre daha önce düzenli uyuyan bir çocuğun geceleri sık sık uyanması, kabuslar görmesi, sabahları yataktan kalkmakta zorlanması veya gün içinde sürekli yorgun olması göz ardı edilmemeli.
Aynı şekilde iştahın belirgin şekilde azalması ya da artması da dikkat edilmesi gereken değişiklikler arasında yer alıyor.
Bazı çocuklar ise yaşadıkları duygusal sıkıntıları doğrudan anlatmak yerine baş ağrısı, karın ağrısı veya mide bulantısı gibi fiziksel şikâyetlerle ifade edebiliyor.
Okul başarısı her şeyi anlatmayabilir
Uzmanlar, çocukların ruhsal durumunu değerlendirirken yalnızca okul notlarına odaklanmanın yeterli olmadığını belirtiyor.
Okula gitmek istememe, derslere ilgisizlik, dikkat toplama güçlüğü ve arkadaş ilişkilerinden uzaklaşma önemli işaretler arasında sayılıyor.
Ancak yüksek notlar alan bir çocukta da ruhsal sorunlar bulunabileceği ifade ediliyor. Özellikle sürekli hata yapmaktan korkan, başarısızlığı kabul edemeyen ve kendisine aşırı yüksek hedefler koyan çocukların yaşadığı kaygılar bazen fark edilmeyebiliyor.
Küçük çocuklar farklı belirtiler gösterebiliyor
Uzmanlara göre ruhsal sorunların belirtileri yaşa göre değişiklik gösterebiliyor.
Okul öncesi dönemde anne veya babadan ayrılmak istememe, sık ağlama, aşırı korkular, uyku problemleri ve öfke nöbetleri ön plana çıkabiliyor.
Bazı çocukların yaşadığı sıkıntıları oyunlarına yansıttıkları da belirtiliyor. Çocuğun oyun sırasında sürekli aynı korku temasını işlemesi veya olağan dışı davranışlar sergilemesi önemli ipuçları verebiliyor.
Ergenlik dönemindeyse yalnız kalma isteği, değersizlik düşünceleri, yoğun kaygı ve riskli davranışlar daha sık görülebiliyor.
Çocukların duygularını küçümsememek gerekiyor
Uzmanlar, çocukların en çok ihtiyaç duyduğu şeylerden birinin anlaşılmak olduğunu vurguluyor.
"Senin yaşında ne derdin olabilir?", "Bunda üzülecek ne var?" gibi ifadelerin çocukların duygularını paylaşmasını zorlaştırabileceği belirtiliyor.
Bunun yerine çocuğun yaşadığı duygunun görülmesi ve anlaşıldığının hissettirilmesi gerektiği ifade ediliyor. Bazen çözüm sunmaktan çok dinlemek, anlamaya çalışmak ve yanında olduğunu hissettirmek daha değerli olabiliyor.
Kendine zarar verme düşünceleri mutlaka ciddiye alınmalı
Uzmanların özellikle dikkat çektiği konu ise umutsuzluk ifadeleri ve kendine zarar verme düşünceleri.
Çocuğun veya ergenin yaşamdan vazgeçmek istediğine dair sözler söylemesi, sürekli değersizlik hissettiğini ifade etmesi ya da kendine zarar verici davranışlar sergilemesi durumunda bunun kesinlikle hafife alınmaması gerektiği belirtiliyor.
Uzmanlar, bu tür ifadelerin dikkat çekme amacıyla söylendiği düşüncesiyle görmezden gelinmemesi gerektiğini ve profesyonel destek alınmasının büyük önem taşıdığını vurguluyor.
Ne zaman yardım alınmalı
Uzmanlara göre her davranış değişikliği psikiyatrik bir rahatsızlık anlamına gelmiyor. Ancak belirtiler haftalar boyunca devam ediyorsa, giderek artıyorsa veya çocuğun günlük yaşamını belirgin şekilde etkiliyorsa uzman değerlendirmesi gerekiyor.
Özellikle okul yaşamında, arkadaş ilişkilerinde, aile içi iletişimde ve günlük alışkanlıklarda belirgin bozulmalar görülüyorsa zaman kaybetmeden destek alınması öneriliyor.
Çocukların ruhsal dünyası çoğu zaman yetişkinlerin düşündüğünden daha karmaşık olabiliyor. Uzmanlar, çocukların yalnızca ders durumlarının, yeme alışkanlıklarının veya fiziksel sağlıklarının değil, duygularının da yakından takip edilmesi gerektiğini belirtiyor. Sessiz olmak her zaman mutlu olmak anlamına gelmiyor. Bazen bir çocuğun en çok ihtiyaç duyduğu şey, kendisine gerçekten nasıl hissettiğinin sorulması ve cevabının dikkatle dinlenmesi olabiliyor.












































































