Yangınlar

Her yangın yüreğimize düşen kor… Bir yaz mevsimini daha yangınlarla geçiriyoruz.

İhmal miydi bu yangınları söndürülmez yapan, yoksa bir türlü görmek istemediğimiz iklim krizi mi? Her yangın haberi geldiğinde herkesin aklına aynı soru geliyor: Yanan doğa harikası bu yerler imara mı açılacak?

Peki, neden? Yani neden hep aynı soru akıllara düşüyor? Neden her yangının ardından, "buraları artık otel ya da villa yaparlar" diye düşünüyoruz. Bu düşünceye kapılmakta haklı mıyız?

Bence evet… Sorun güven sorunu yani…

Rantçı zihniyet yangınları daha yakıcı hale getiriyor.

Doğal sit alanlarında çıkan/çıkarılan yangınlar sonrasında bölgeye "eko-turizm" niteliği verilerek parseller imara açılıyor…

Yangınların ardından imara açılan bölgelerin yanı sıra çok önemli bir konu daha var, o da iklim krizi. Tüm dünyanın yüzleşmesi ve harekete geçmesi gereken bu sorun, biz bunu görmezden gelsek de giderek büyüyor. WWF'nin (Doğal Hayatı Koruma Vakfı)  "Yangınlar, Ormanlar ve Gelecek: Kontrolden Çıkan Bir Kriz" raporuna göre, 2020 orman yangınları konusunda "felaket yılı" olarak nitelenen 2019'dan daha kötü yaşanıyor. İçinde bulunduğumuz 2023 daha iyi değil.

Orman yangını mevsiminin ortalama uzunluğu, artan aşırı sıcaklar ve değişen iklim koşulları nedeniyle son 35 yılda yüzde 19 oranında arttı. Yangınların en önemli iki nedeni ise insanlar ve iklim krizi.

Avrupa'daki orman yangınlarının yüzde 95'i ihmallerden kaynaklanırken, tropikal bölgeler başta olmak üzere, dünyanın büyük bölümünde yangınlar kasıtlı olarak çıkarılıyor. Mesela Endonezya ve Brezilya'daki orman yangınlarının arkasında genellikle büyük şirketler bulunuyor. Yani aslında her şey insan elinden çıkıyor. Rant hırsıyla orman yakan da insan, dünyayı hoyratça kullanıp iklim krizine neden olan da insan.

WWF'nin raporuna göre, iklim krizine bağlı yangınlar da dünya genelinde daha belirgin hale gelmeye başladı. Örneğin geçtiğimiz yıllarda Sibirya'da meydana gelen orman yangınları. Sibirya ve Kanada gibi yerlerde daha önce, yıldırım düşmesi sonucu birkaç yüz hektarlık alan zarar görürken, şimdi iklim krizi nedeniyle binlerce hektar orman alanı yanıyor.

İklim krizinden en çok etkilenen ülkelerden biri de Türkiye. Bugün Türkiye'nin dört bir yanında hepimizin oksijen kaynağı ormanlar yangın tehdidiyle yüz yüze. Resmi istatistiklere göre son 5 yılda yaşanan orman yangınlarının yüzde 87'si insan kaynaklı nedenlerle gerçekleşti. İhmal, yeterli önlem alınmaması ve en önemlisi rant hırsı yüzünden binlerce hektar orman yok oldu. Uzmanlar etkin ve doğru mücadeleyle ormanları yaşatmanın mümkün olduğunu söylüyor. Yani imara açarak değil… Tek bir ağacın yaşama hakkı anlaşıldığında artık çok geç olabilir. Beton ve para hırsının yaşam hakkının önüne geçmemesi gerektiği anlaşıldığında artık çok geç olabilir.