Yüce Divan provası ve ufuk çizgisi

Mekân: Anayasa Mahkemesi Yüce Divan SalonuDekor: Kürsü, yargıçlar ve kalabalık bir salonGiysi: Yargıçların cüppeleri ve yürüyen takım elbiselerEfekt: Sükûn ve sessizlikMüzik: Chopin'in Si Bemol Minör Piyano Sonat'ındaki ya da Wagner'in Siegfried'in Cenaze MarşıIşıklandırma: Doğal ışıklandırma kodu kullanılmıştır; gece, sabaha karşı atağa kalkışanlar için ayrıca gece iç sahne ışıklandırması yapılmıştır.Bu saydıklarımız herhangi bir filmin ya da oyunun çerçeveleme boyutları ya da teknik kodları değildir; Anayasa Mahkemesi'nin 52. kuruluş yıldönümü ve Anayasa Mahkemesi'ne yeni seçilen üyenin ant içme töreninin yakın çekimidir. Özgürlükler hukukunun kuşatılmış ama ele geçirilememiş, düşmeyen son kalesinin cesur komutanının verdiği hukuk ve vicdan dersidir. Dersin muhatabı aktörler de vardı, dersi kaldıramayıp biran önce nasıl sıvışırız diye kara kara düşünen, suratları mahkeme duvarına çarpmış figüranlar da?Ülkemizin hukuk yapısına baktığımızda bu yapıya işlerlik kazandıran yargı sistemini görürüz. Yargı, adalete erişim yollarını sağlar ve bu yollarda nasıl yürünebileceğini gösterir. Hukukun alanlarına göre yol ve yordam belirlenirken değişik yargılar da yerini alır;1) Anayasal Yargı2) İdari Yargı3) Adli Yargı4) Askeri Yargı5) Mâli YargıAnayasal yargının başında Anayasa Mahkemesi vardır. İdari yargıda Danıştay, Adli yargıda Yargıtay, Askeri yargıda Askeri Yargıtay ve Yüksek Askeri İdare Mahkemesi ve Mâli yargının başında Sayıştay bulunur.Bu yapılanmada Anayasal yargı ve Anayasa Mahkemesinin ayrı bir konumu vardır. Yasama organını doğrudan denetleyebilen Anayasa Mahkemesidir. Ayrıca devletimizin kuruluş senedi ve insan haklarının temel belgesi olan Anayasa'nın hukukunu, hükümlerini somutlaştıran işlerliğini sağlayan hukuk devletinin teminatıdır.Hukuk, demokrasinin olmazsa olmazıdır. Hukuksuz demokrasi düşünülemezse de Hükûmet(Yürütme) hukuka karşı gemi azıya almış bir vaziyette hukuk kurumlarına, hukukçulara saldırıp durmaktadır.Hükûmetin başı, hukukta iktidar savaşını Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu(HSYK) üzerinden yapmaktadır. HSYK'yı Anayasa reformunda kendi ısmarladığı şekilde yapılandıran Tayyip Erdoğan bu kez, yolsuzluk ve rüşvet operasyonunda kendi evlâdı da dahil bakanlarını kaptırınca, korku dağları bekler misâli bir panik atakla HSYK'yı yeniden dizayna kalkışmıştır. 12 Eylülcülerin taktiği de buydu; 12 Eylül 1980 sonrası darbeciler, merhum hocam Prof. Dr. Orhan Aldıkaçtı'ya bir anayasa ısmarlamışlar ve ölçülerini kendileri vermişlerdi. Sonra bunu, yani ısmarladıkları anayasayı da beğenmeyip, hükümlerinin dörtte üçünü değiştirmişlerdi. Bugünkülerin darbecilerden yegâne farkı üniformalarının içlerinde saklı olmasıdır.Devlet yönetiminde ve toplumsal yaşamda hukukun ayak izlerini, bireylerin hak ve özgürlüklerinin güvencesini temel hukuksal belge Anayasa'da görmekteyiz. Bu belgeye saygı göstermeyenler, anayasal suç işleyenler cezasız kalmaz. Anayasa'nın 10. maddesinde herkesin kanun önünde eşit olduğu, 11. maddesinde, Anayasa hükümlerinin yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kuralları olduğu, kanunların anayasaya aykırı olamayacağı belirtilmiştir.Anayasa Mahkemesi kanunların Anayasa'ya uygunluğunu denetler. Mahkeme'nin denetleme görevi yanında bir de yargılama görevi vardır; bu görevini yerine getirirken "Yüce Divan" adını alır. Kimleri mi yargılar? Cumhurbaşkanını, Bakanlar Kurulu üyelerini, Yüksek Mahkemelerin Başkan ve üyelerini, Cumhuriyet Başsavcısını, Genel Kurmay Başkanı'nı, Kuvvet Komutanlarını, Jandarma Genel Komutanı'nı görevleriyle ilgili suçlardan dolayı yargılar.Anayasa Mahkemesinin, "Yüce Divan" sıfatıyla yargılama görevi yaptığı salonda misafirlerini ağırlaması mânidardı. Hele dâvetliler arasında yargılama yetkisine giren zevatın da bulunması, iktidar gücü ve devlet eliyle hukuku örseleyenlere bir ihtar olması yanında, ileride bu sahada maç yapma ihtimâli bulunanlar için bir avantajdı; ne de olsa maçın oynanacağı sahayı tanımış oldular.Yukarıda provanın çerçevesini belirlerken "renk" moduna girmemiştik;Şimdi rengi belirleyelim, kiminin rengi beyaz, kiminin gri ama ille de mor, mosmor olanlar vardı.