21-22 Ağustos Gelibolu çarpışmaları

17 Ağustos 1915 de Savaş Bakanlığına asker isteği nedeni ile rapor gönderen General Hamilton, Gelibolu'daki mevcut kuvvetlerle, Suvla Koyundan, Anafartalara yeni bir saldırı hazırlığına girişmek için hazırlığa başlar. 5-6 Ağustos 1915'de başlattığı savaş planında ısrarlıdır. Anafartalar, Conkbayırı, Koca Çimen Tepe üzerinden Boğaz kıyılarına ulaşmak. Bu planın uygulanması için verdiği ağır asker kayıplarından sonra kalan 35000 askeri, Mısır'dan gelen iki süvari tümeni ve Sed-ül Bahr'da bulunan 29. Tümeni Suvla'dan 20 Ağustos gecesi çıkartma yapıp takviyede bulunarak saldırıya geçmek ister.Saldırının ana hedefi Kavak Tepe idi. Bunun için önce Yusufcuk Tepesi, İsmail Oğlu Tepesi ve İbrekçe alındıktan sonra Suvlacık-Kireç Tepe arasına saldırıyı devam ettirerek Kavak Tepeye ulaşmak.18 Ağustostan sonra Anafartalar Gurup Komutanlığına bağlı birliklerde sakin bir yaşantı vardı. Keskin nişancıların yatığı atışlar ve siper savaşları dışında, Türk birlikleri siperlerini sağlamlaştırmak ve irtibat kanalları açarak iletişimi kolaylaştırmak için çalışıyorlardı.Karargahtan yapılan gözetlemede Albay Mustafa Kemal, İngilizlerin yeni bir saldırı hazırlığı içerisinde olduğunu fark eder. Çünkü Suvla Koyunda büyük bir hareketlilik vardı ve yeni askeri birlikler çıkartılmaktaydı. Bu nedenle savunmayı yeniden gözden geçirir. 7 ve 12. Tümenlerin cephelerinde düşmanın yarma hareketine girişebileceği yerlere ihtiyatta tuttuğu 9. Tümen, 5. Tümen ve 6. Tümenleri de savunmaya yerleştirir. Savunma hatlarını bizzat giderek kontrol eder. Karargaha dönünce de yeni savunma sistemini uygulanması için Liman Paşa'nın onayına sunar.21 Ağustos günü İngilizler saat 14.30'da saldırıyı başlatırlar. İki saat boyunca karadan ve deniden yapılan top atışları ile Türk mevzileri dövülür.Mustafa Kemal'in verdiği emir üzerine 12. Tümen topçusu da Suvla-Mestan Tepe arasını top ateşine tutar.İngilizler saat 15'de saldırıyı başlatırlar. 12. Tümenden yapılan topçu ateşi çok etkili olur. Bu nedenle rahat bir saldırı yapamazlar. Türk topçusunun ateşi neticesinde düşmanın harekette bulunduğu arazideki fundalıklarda yangın çıkınca saldırıya geçen düşman birlikleri dağılır ve birbirlerine karışırlar. Sevk ve idare bozulur. Buna rağmen Hamilton, Bomba Tepeyi almak için çok gayret sarf eder. Fakat alamazlar. 22 Ağustosta Bomba Tepenin alınması için son bir saldırıda daha bulunurlar. Fakat Türk savunmasının yerinde bir karşı saldırısı neticesinde geriye çekilirler ve alamazlar.Mustafa Kemal 21-22 Ağustos vuruşmalarında, önsezileri iler gerekli önlemleri zamanında alarak yaptığı savunma ile çok az bir kayıp vererek düşman saldırılarını önlemiştir.Mustafa Kemal'in 21-22 ağustos saldırıları için yorumu şöyledir: "Düşmanın maksadı Kayacıkağılı, İsmail Oğlu Tepelerini almak, Yusufcuk Tepesini zapt ederek gurubun cephesini yarmak ve bu hat içinde doğuya doğru ilerlemekti. Düşman büyük bir azimle ve çok inatçı taarruzlar yaptı. İngiliz asilzadelerinden oluşan süvari alayını da bu uğurda feda etti. Düşmanın en kalabalık şekilde hücum yaptığı yer, 12. Tümen cephesi idi. 12 ve 9. Tümenlerin, düşmanın büyük inatla yaptığı taarruzlarını imha ederek başarı neticesini göstermişlerdir."