24 yılın rekoru
TÜİK, Temmuz ayına ilişkin enflasyon verilerini paylaştı. TÜİK’e göre yıllık enflasyon yüzde 79.60 oldu. Bu oran son 24 yılın rekoru. Akademisyenlerin oluşturduğu ENAG ise yıllık enflasyon oranının yüzde 176.04 olduğunu açıkladı. TÜİK’in açıkladığı üretici enflasyonu ise yıllık yüzde 144.61’e yükseldi. Uzmanlar üretici enflasyonundaki artış dikkate alındığında ENAG’ın verisinin piyasaya daha uygun olduğunu ifade ediyorlar
03.08.2022 17:37:00
MURAT ÇABAS / DETAY HABER
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) her ay düzenli olarak paylaştığı enflasyon verilerini dün açıkladı. TÜİK'in, enflasyonu beklentilerden düşük olarak açıklaması şaşırtmadı. Zira oluşturulan enflasyon sepetiyle artan ve azalan fiyatlar dengelenerek enflasyon verileri düşük çıkartılabiliyor. TÜİK'ten bağımsız olarak ve vatandaşların asli ihtiyaçlarını dikkate alarak yapılan çalışmalar ise, gerçek enflasyon rakamlarının çok ciddi boyutlarda olduğunu gösteriyor.
TÜİK'in enflasyonu yüzde 79.6
TÜİK'in hesaplamalarına göre, Temmuz enflasyon oranını belirleyen Tüketici Fiyat Endeksi'ndeki (TÜFE) yıllık artış yüzde 79.60, aylık artış ise yüzde 2.37 oldu. TÜFE, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 45.72 oranında artarken, on iki aylık ortalamalara göre artış yüzde 49.65 olarak gerçekleşti. Haziran'da yıllık enflasyon yüzde 78.62 olarak açıklanmıştı. AA Finans Enflasyon Beklenti Anketi'ne katılan ekonomistler, Temmuz'da TÜFE'nin yüzde 3.4 artacağını öngörmüştü. Bu ortalamaya göre yıllık enflasyonun yüzde 81.42'ye yükseleceği hesaplanmıştı. İstanbul Ticaret Odası (İTO) ise İstanbul'un Temmuz enflasyonunu yüzde 99.1 olarak açıklamıştı. Bir önceki yılın aynı ayına göre en az artış gösteren ana grup yüzde 25.79 ile haberleşme oldu. Buna karşılık, bir önceki yılın aynı ayına göre artışın en yüksek olduğu ana grup ise yüzde 119.11 ile ulaştırma oldu. Ana harcama grupları itibarıyla 2022 yılı Temmuz ayında bir önceki aya göre en az artış gösteren ana grup yüzde eksi 0.85 ile ulaştırma oldu. Buna karşılık, 2022 yılı Temmuz ayında bir önceki aya göre artışın en yüksek olduğu ana grup ise yüzde 6.98 ile sağlık oldu.
ENAG'a göre enflasyon yüzde 176
Akademisyenlerden oluşan Enflasyon Araştırmaları Grubu ENAGrup'un açıkladığı enflasyon ise TÜİK'in açıkladığı enflasyon göre bir hayli yüksek. ENAG'a göre, Tüketici Fiyat Endeksi (E-TÜFE) Temmuz ayında, bir önceki aya göre yüzde 5.03, son 12 ayda yüzde 176.04, yılbaşından bu yana ise yüzde 80.35 oranında artış gösterdi. Haziran ayında ENAG yıllık enflasyonu yüzde 175.5 olarak açıklamıştı.
Üretici enflasyonu ENAG'ı doğruluyor
Tüketici enflasyonunu yüzde 79.6 açıklayan TÜİK, üretici enflasyonunu ise yüzde 144.6 olarak açıkladı. Yıllık yüzde 144.6 bir maliyet artışına maruz kalan üreticilerin ürün fiyatlarına yüzde 79.6 oranında bir zam yapması pek makul görünmüyor. Uzmanlar ENAG'ın verisinin bu maliyet artışına göre daha uyumlu olduğunu belirtiyor. TÜİK, Haziran ayında yıllık üretici enflasyonunu yüzde 138.31 olarak açıklamıştı. TÜİK'e göre, üretici enflasyonunu belirleyen Yİ-ÜFE (2003=100) 2022 yılı Temmuz ayında bir önceki aya göre yüzde 5.17, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 70.04, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 144.61 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 97.30 artış gösterdi. Sanayinin dört sektörünün yıllık değişimleri; madencilik ve taşocakçılığında yüzde 149.92, imalatta yüzde 121.71, elektrik, gaz üretimi ve dağıtımında yüzde 441.75 ve su temininde yüzde 84.30 artış olarak gerçekleşti. Ana sanayi gruplarının yıllık değişimleri; ara malında yüzde 125.43, dayanıklı tüketim malında yüzde 92.88, dayanıksız tüketim malında yüzde 118.20, enerjide yüzde 350.64 ve sermaye malında yüzde 91.61 artış olarak gerçekleşti.
ÜFE ile TÜFE arasındaki makas açılıyor
TÜİK'in verilerinde dikkat çeken bir husus da, aydan aya üretici enflasyonu ile tüketici enflasyonu arasındaki farkın artması. TÜİK'in verilerine göre, Temmuz'da TÜFE yüzde 79.6, Yİ-ÜFE ise yüzde 144.6 olarak gerçekleşti. ÜFE ile TÜFE arasında 65 puanlık bir fark oluştu. Haziran ayında TÜFE yüzde 78.6, Yİ-ÜFE 138.3 idi. Aralarındaki fark 59.7 olmuştu. Haziran'dan Temmuz'a fark 5.3 puan daha artmış oldu.
Temmuz'da zam şampiyonu ilaç
Temmuz'da bir önceki aya göre fiyatı en çok artan temel başlık yüzde 18.66 ile ilaçlar oldu. Yumurta ve yumurta ile ilgili ürünler aylık yüzde 16.54'lük artışla ikinci, demiryolu ve şehirlerarası yolcu taşımacılığı yüzde 13.80'lik artışla üçüncü sırada yer aldı. Temmuz'da fiyatı en çok artış gösteren diğer ürünler arasında yüzde 12.63 ile pirinç, yüzde 11.49 ile spor, kamp ve açık hava eğlence malzemeleri, yüzde 10.54 ile kitaplar, yüzde 9.29 ile patates ve bazı yumru bitkiler, yüzde 9.08 ile kara yoluyla şehirlerarası yolcu taşımacılığı, yüzde 8.49 ile sebze ve yüzde 7.91 ile makarna çeşitleri yer aldı. Geçen ay en fazla fiyat düşüşü ise yüzde 8.18 ile kişisel ulaştırma araçlarının yakıt ve yağlarında oldu. Bunu yüzde 6.25 ile kümes hayvanları eti, yüzde 2 ile çocuk giyim, yüzde 1.22 ile mücevheratlar, saat ve kol saatleri, yüzde 0.49 ile dana eti takip etti.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) her ay düzenli olarak paylaştığı enflasyon verilerini dün açıkladı. TÜİK'in, enflasyonu beklentilerden düşük olarak açıklaması şaşırtmadı. Zira oluşturulan enflasyon sepetiyle artan ve azalan fiyatlar dengelenerek enflasyon verileri düşük çıkartılabiliyor. TÜİK'ten bağımsız olarak ve vatandaşların asli ihtiyaçlarını dikkate alarak yapılan çalışmalar ise, gerçek enflasyon rakamlarının çok ciddi boyutlarda olduğunu gösteriyor.
TÜİK'in enflasyonu yüzde 79.6
TÜİK'in hesaplamalarına göre, Temmuz enflasyon oranını belirleyen Tüketici Fiyat Endeksi'ndeki (TÜFE) yıllık artış yüzde 79.60, aylık artış ise yüzde 2.37 oldu. TÜFE, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 45.72 oranında artarken, on iki aylık ortalamalara göre artış yüzde 49.65 olarak gerçekleşti. Haziran'da yıllık enflasyon yüzde 78.62 olarak açıklanmıştı. AA Finans Enflasyon Beklenti Anketi'ne katılan ekonomistler, Temmuz'da TÜFE'nin yüzde 3.4 artacağını öngörmüştü. Bu ortalamaya göre yıllık enflasyonun yüzde 81.42'ye yükseleceği hesaplanmıştı. İstanbul Ticaret Odası (İTO) ise İstanbul'un Temmuz enflasyonunu yüzde 99.1 olarak açıklamıştı. Bir önceki yılın aynı ayına göre en az artış gösteren ana grup yüzde 25.79 ile haberleşme oldu. Buna karşılık, bir önceki yılın aynı ayına göre artışın en yüksek olduğu ana grup ise yüzde 119.11 ile ulaştırma oldu. Ana harcama grupları itibarıyla 2022 yılı Temmuz ayında bir önceki aya göre en az artış gösteren ana grup yüzde eksi 0.85 ile ulaştırma oldu. Buna karşılık, 2022 yılı Temmuz ayında bir önceki aya göre artışın en yüksek olduğu ana grup ise yüzde 6.98 ile sağlık oldu.
ENAG'a göre enflasyon yüzde 176
Akademisyenlerden oluşan Enflasyon Araştırmaları Grubu ENAGrup'un açıkladığı enflasyon ise TÜİK'in açıkladığı enflasyon göre bir hayli yüksek. ENAG'a göre, Tüketici Fiyat Endeksi (E-TÜFE) Temmuz ayında, bir önceki aya göre yüzde 5.03, son 12 ayda yüzde 176.04, yılbaşından bu yana ise yüzde 80.35 oranında artış gösterdi. Haziran ayında ENAG yıllık enflasyonu yüzde 175.5 olarak açıklamıştı.
Üretici enflasyonu ENAG'ı doğruluyor
Tüketici enflasyonunu yüzde 79.6 açıklayan TÜİK, üretici enflasyonunu ise yüzde 144.6 olarak açıkladı. Yıllık yüzde 144.6 bir maliyet artışına maruz kalan üreticilerin ürün fiyatlarına yüzde 79.6 oranında bir zam yapması pek makul görünmüyor. Uzmanlar ENAG'ın verisinin bu maliyet artışına göre daha uyumlu olduğunu belirtiyor. TÜİK, Haziran ayında yıllık üretici enflasyonunu yüzde 138.31 olarak açıklamıştı. TÜİK'e göre, üretici enflasyonunu belirleyen Yİ-ÜFE (2003=100) 2022 yılı Temmuz ayında bir önceki aya göre yüzde 5.17, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 70.04, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 144.61 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 97.30 artış gösterdi. Sanayinin dört sektörünün yıllık değişimleri; madencilik ve taşocakçılığında yüzde 149.92, imalatta yüzde 121.71, elektrik, gaz üretimi ve dağıtımında yüzde 441.75 ve su temininde yüzde 84.30 artış olarak gerçekleşti. Ana sanayi gruplarının yıllık değişimleri; ara malında yüzde 125.43, dayanıklı tüketim malında yüzde 92.88, dayanıksız tüketim malında yüzde 118.20, enerjide yüzde 350.64 ve sermaye malında yüzde 91.61 artış olarak gerçekleşti.
ÜFE ile TÜFE arasındaki makas açılıyor
TÜİK'in verilerinde dikkat çeken bir husus da, aydan aya üretici enflasyonu ile tüketici enflasyonu arasındaki farkın artması. TÜİK'in verilerine göre, Temmuz'da TÜFE yüzde 79.6, Yİ-ÜFE ise yüzde 144.6 olarak gerçekleşti. ÜFE ile TÜFE arasında 65 puanlık bir fark oluştu. Haziran ayında TÜFE yüzde 78.6, Yİ-ÜFE 138.3 idi. Aralarındaki fark 59.7 olmuştu. Haziran'dan Temmuz'a fark 5.3 puan daha artmış oldu.
Temmuz'da zam şampiyonu ilaç
Temmuz'da bir önceki aya göre fiyatı en çok artan temel başlık yüzde 18.66 ile ilaçlar oldu. Yumurta ve yumurta ile ilgili ürünler aylık yüzde 16.54'lük artışla ikinci, demiryolu ve şehirlerarası yolcu taşımacılığı yüzde 13.80'lik artışla üçüncü sırada yer aldı. Temmuz'da fiyatı en çok artış gösteren diğer ürünler arasında yüzde 12.63 ile pirinç, yüzde 11.49 ile spor, kamp ve açık hava eğlence malzemeleri, yüzde 10.54 ile kitaplar, yüzde 9.29 ile patates ve bazı yumru bitkiler, yüzde 9.08 ile kara yoluyla şehirlerarası yolcu taşımacılığı, yüzde 8.49 ile sebze ve yüzde 7.91 ile makarna çeşitleri yer aldı. Geçen ay en fazla fiyat düşüşü ise yüzde 8.18 ile kişisel ulaştırma araçlarının yakıt ve yağlarında oldu. Bunu yüzde 6.25 ile kümes hayvanları eti, yüzde 2 ile çocuk giyim, yüzde 1.22 ile mücevheratlar, saat ve kol saatleri, yüzde 0.49 ile dana eti takip etti.
