RECEP BAHAR/DETAY HABER

15 Temmuz 2016'daki darbe girişimi sonrası 20 Temmuz 2016'da olağanüstü hâl (OHAL) ilan edilmesi sonucu Kanun Hükmünde Kararnameler (KHK) Türkiye'nin gündemine girdi.

İlk KHK 23 Temmuz 2016'da yayınlanmıştı. 2017'de ise toplamda 18 KHK yayımlandı. İki yıl boyunca yayınlanan KHK'larla 100 binden fazla kamu görevlisi ihraç edildi.

Yine bu yıl yayınlanan KHK'larla, onlarca dernek, vakıf, gazete ve dergi de kapatıldı. İşte geçen yıl ve bu yıl yayınlanan 30 KHK'nın muhtevası...

1. 667 sayılı kararname (23 Temmuz 2016): 35 sağlık kurum ve kuruluşu, bin 43 özel öğretim kurum ve kuruluşuyla özel öğrenci yurdu ve pansiyonu, bin 229 vakıf ve dernek, 19 sendika, federasyon ve konfederasyonla 15 vakıf yükseköğretim kurumu kapatıldı. Kapatılan kurumlardaki öğrenciler devlet ve vakıf üniversitelerine yerleştirildi.

2. 668 sayılı KHK (27 Temmuz 2016): 'FETÖ'yle bağlantılı olduğu gerekçesiyle aralarında generallerin de bulunduğu 1684 asker ihraç edildi. 3 haber ajansı, 16 TV kanalı, 23 radyo kanalı, 36'sı yerel, toplam 45 gazete, 15 dergi, 29 yayınevi ve dağıtım kanalı kapatıldı.

3. 669 Sayılı KHK (31 Temmuz 2016): TSK'dan 193, Jandarma'dan 1196 kişi ihraç edildi.

4. 670 sayılı KHK (17 Ağustos 2016): 2692 kamu personeli ihraç edildi.

5. 671 sayılı KHK (17 Ağustos 2016): Öğretim elemanı emeklilik yaşı 72'den 75'e yükseltildi.

Tek KHK ile 42 bin ihraç

6. 672 sayılı KHK (1 Eylül 2016):  Milli Eğitim Bakanlığından 28 bin 163, Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşlardan 2 bin 18 ve üniversitelerden 2 bin 346 olmak üzere pek çok kamu kurum ve kuruluşundan 42 bin üzerinde çalışan ihraç edildi.

7. 673 sayılı KHK (1 Eylül 2016): Yurt dışında öğrenim gören 158 kişinin öğrencilikle ilişikleri kesildi.

8. 674 sayılı KHK (1 Eylül 2016): Dershane öğretmenlerine KPSS şartı olmadan sözleşmeli öğretmenlik imkanı getirildi.

9. 675 sayılı KHK (29 Ekim 2016): Çeşitli kamu kurumlarından 10 bin 131 kişi ihraç edildi.

10. 676 sayılı KHK (29 Ekim 2016): OHAL kovuşturmalarındaki duruşmalarda en çok üç avukat bulundurulması hükmü getirildi.

11. 677 sayılı KHK (22 Kasım 2016): 15 binin üzerinde kamu çalışanı ihraç edildi, 157 memur iade edildi.

12. 678 sayılı KHK (22 Kasım 2016): Otellere bilgi belge ve kayıtları anlık olarak genel kolluk güçlerine bildirme zorunluluğu getirildi. 2016'da 75 bini aşkın kişi kamudan ihraç edilmişti.

2017'nin ilk KHK'sı ile 3 bin 400 ihraç

13. 679 sayılı KHK (6 Ocak 2017): 8 bin 400 kamu görevlisi ihraç edildi. Emniyet Genel Müdürlüğü'nden 2687, Adalet Bakanlığı'ndan 1699, Sağlık Bakanlığı'ndan 838 kişi ihraç edildi.

14. 680 sayılı KHK (6 Ocak 2017): Bu KHK ile hakkında soruşturma veya kovuşturma yürütülen vatandaşların 'yurda dön' çağrısına rağmen 3 ay içinde Türkiye'ye gitmemeleri halinde vatandaşlıktan çıkarılmalarına hükmedildi.

15. 681 sayılı KHK (6 Ocak 2017): Milli Savunma Bakanlığı'nın yetkileri artırıldı.

16 ve 17. 682 ve 683 sayılı KHK'lar (23 Ocak 2017): 367 kamu görevlisi ihraç edildi, 124 görevli ise görevlerine iade edildi.

18. 684 sayılı KHK (23 Ocak 2017): Bu KHK ile terörle mücadele dışında kalan suçlamalar kapsamında, 15 Temmuz darbe girişiminin ardından 30 güne çıkarılan gözaltı süresi yedi güne indirildi. Gözaltı süresinin yedi gün daha uzatma hakkı verildi.

19. 685 sayılı KHK (23 Ocak 2017): OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kuruldu. Komisyona başvuru sayısının 22 Aralık itibarıyla 103 bin 276 olduğu belirtildi.

20. 686 sayılı KHK (9 Şubat 2017): Kamudan 4 bin 464 kişi ihraç edildi. Görevden alınanlar arasında 330 akademisyen de vardı.

21. 687 sayılı KHK (9 Şubat 2017): Bu KHK, Yüksek Seçim Kurulu'nun seçim dönemlerinde partiler arası yayın saati eşitliğini sağlamak ve taraflı yayını engellemeye yönelik ceza verme yetkisini kaldırdı.

22. 688 sayılı KHK (29 Mart 2017): İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler personelinden 90, Sağlık Bakanlığı'ndan 83, Diyanet İşleri Başkanlığı'ndan 76 olmak üzere toplam 416 kişi kamudaki görevlerine iade edildi.

23. 689 sayılı KHK (29 Nisan 2017): 3974 kişi kamu görevinden çıkarıldı.

24. 690 sayılı KHK (29 Nisan 2017): Evlilik programları yasaklandı, mahalle bekçisi kadrosu açıldı.

25. 691 sayılı KHK (22 Haziran 2017): Yurt dışına firar eden askerlere hapis cezası geldi.

26. 692 sayılı KHK (14 Temmuz 2017): 7395 kamu görevlisi ihraç edildi. İhraç edilenler arasında eski İstanbul Valisi Hüseyin Avni Mutlu da yer aldı. 342 emekli TSK personelinin de rütbeleri alındı.

27. 693 sayılı KHK (25 Ağustos 2017): 928 kişi kamu görevinden çıkartıldı, 57 kişi görevine iade edildi.

28. 694 sayılı KHK (25 Ağustos 2017): Başbakan'ın bazı yetkileri Cumhurbaşkanı'na devredildi.

MİT Cumhurbaşkanlığı'na bağlandı. MİT Müsteşarı hakkında soruşturma yapılması Cumhurbaşkanının iznine bağlandı.

Ve son KHK'lar

29. 695 sayılı KHK (24 Aralık 2017): Kamu kurumlarından toplam 2 bin 756 kişi ihraç edildi. İhraç edilenler arasında 105 akademisyen de vardı. Kendi isteğiyle emekli olan, istifa eden veya başka bir sebeple ayrılan 22 subayın rütbesi alındı.

30. 696 sayılı KHK (24 Aralık 2017): Bu KHK'de "Resmi bir sıfat taşıyıp taşımadıklarına veya resmi bir görevi yerine getirip getirmediklerine bakılmaksızın, 15 Temmuz darbe girişimi ve terör eylemleri ile bunların devamı niteliğindeki eylemlerin bastırılması kapsamında hareket eden kişilerin" hiçbir hukuki, idari, mali ve cezai sorumluluğunun olmayacağı belirtildi.

15 Temmuz 2016'daki darbe girişimi ve sonrasındaki eylemlere müdahale eden sivillerin cezai sorumluluğunu kaldıran bu madde, gündemde yoğun şekilde tartışılıyor.

AK Parti Sözcüsü Mahir Ünal, maddenin yalnızca 15 Temmuz ve 16 Temmuz 2016'da yaşanan olayları kapsadığını söyledi.