ABD keskin bıçak sırtında

 

RECEP BAHAR / HABER ANALİZ

 

ABD'de başkanlık seçimlerinde oylar tekrar tekrar sayılırken, Başkan Donald Trump ve rakibi Joe Biden arasındaki fark çok az. Sonucu tahmin etmek güç... Sonuçlar açıklansa bile şimdiden mahkemelik olacağı belli. Yarışın kaderini belirleyecek eyaletler Nevada ve Pennsylvania olacak gibi gözüküyor. 

ABD'de başkanı Seçici Kurul belirliyor. 538 üyeli Seçici Kurul, her eyaletten nüfusu oranında belirlenen sayıda delege gönderilmesiyle belirleniyor. Seçici Kurul'da 270 üye sayısına ulaşan aday, başkanlığını ilan ediyor. Şu ana kadar sonucun değişebileceği 7 eyalette oy sayımı devam ediyor. Sonucun belli olduğu eyaletlere göre Joe Biden'ı seçecek Demokratların 264, Başkan Trump'ı seçecek Cumhuriyetçilerin 214 delegesi var. Yarışı önde götüren Biden'ın başkanlığını ilan etmesi için 6 delegeye daha ihtiyacı var. Ancak bu o kadar da net değil!

 

Karman çorman bir durum

 

Biden 10 delegeli Wisconsin ile 16 delegeli Michigan'ı kazandı. Ancak bu kazanımlar kesinleşmiş değil! İngiliz The Guardian gazetesi gibi bazı haber siteleri 11 delegeli Arizona'yı da Biden'in hanesine yazmış durumda. Dolayısıyla bu kabullerle birlikte Biden'in delege sayısı 264'e çıkıyor. Ancak Amerikan New York Times gazetesi Arizona'yı Biden'in hanesine yazmadığı için orada Biden'in delege sayısı 253...

Çekişmeli eyaletlerden 6 delegeli Nevada'da ise Biden önde... Biden burayı alırsa, başkanlığı garantileyecek gibi. Ancak sayılan oyların oranı yüzde 86'yı bir türlü geçemiyor. Kuzey Carolina, Georgia ve Pennsylvania'da ise Trump önde. Ancak Biden, Pennsylvania'daki farkı 400 binden 160 bine kadar indirdi. Burada da oyların yüzde 89'u sayılabilmiş durumda. 

 

Karmaşanın sebebi posta oyları

 

Seçimlerdeki karmaşanın ana nedenini posta ile gönderilen oylar oluşturuyor Bazı eyaletlerde oy verme günü olan 3 Kasım'a kadar postaya verilen oylar kabul edildi. Haliyle oylar gelmeye devam ediyor. Gelen oylar sayılarak adayların hanelerine yazılıyor. İlginçtir postayla ulaşması beklenen oyların çoğu da, Demokrat seçmen tabanı güçlü olan yerlerden geliyor. Başkan Trump, Ekim ayında postayla oy kullanma sistemine itiraz etmiş ancak yerel mahkeme Trump'ın itirazını kabul etmemişti.

 

Trump karşıtlığı yaygın

 

Ülkede başkan Trump'tan hazzetmeyen güçlü kesimler var… Bunların başında 'Corporate America' olarak adlandırılan dev Amerikan şirketleri geliyor. Google, Amazon, Facebook, Twitter gibi teknoloji şirketleri de Trump yönetimiyle sorun yaşıyor. Bağımsız ve dengesiz hareket etmeyi seven Trump, Amerikan ordusu ve derin devleti tarafından da pek istenilmiyor. Çin de Trump'ı istemiyor. Çin ABD'de güçlü bir diyasporaya sahip… Üstelik Pekin yönetimi, yılda 500 milyar dolardan fazla ihracat yaptığı bu ülkede Çin ile ilişkilerin devamını isteyen güçlü bir iş dünyası desteğini arkasına almış durumda. Apple, Dell, Wallmart gibi dev Amerikan şirketleri üretimlerinin ya tamamını, ya da ciddi bir bölümü Çin'de yaptırıyor. Trump, bu şirketlere 'üretimlerinizi ülkeye getirin' yönünde baskı yapıyordu. Şirketleri parça tedariki ve maliyetler açısından bu talebi uygun bulmuyor. Amerikan medyası da genel olarak Trump'ı istemiyor. Hakim medya içinde New York Times ile Washington Post, Trump karşıtı cephede yer alırken; Wall Street Journal Trump'ı destekliyor.  

Trump'ı Evanjelistler, bazı Yahudi lobileri, üretimlerini Amerika'da yapan bazı şirketler destekliyor. Nitekim Donald Trump'ın ruhani danışmanı Paula White-Cain, ABD Başkanı'nın yeniden seçilme çabalarını desteklemek için Tanrı'ya yalvaran bir dua ayinine liderlik etti.

 

Süper gücün batışı büyüleyici!

 

Rusya medyası ve politikacıları ABD seçimlerini yakından izliyor. Bir Rus milletvekili seçimlere, "Bir süper gücün battığını izlemek büyüleyici" tepkisini verdi. Rusya'da gücü elinde bulunduran insanların bir kısmı ABD'deki karışıklığın, mahkeme sürecinin ve seçim sonrası yaşananların Moskova lehine olacağını düşünüyor. Jeopolitiği sıfır toplamlı bir oyun olarak görüyorlar; eğer rakibiniz zayıfsa siz güçlüsünüz demektir. Eğer ABD birleşemezse Rusya'ya yaptırım uygulanmasının daha düşük bir ihtimal olduğu fikrindeler. Ancak herkes bu görüşü paylaşmıyor. ABD'nin istikrarlı bir seyir izlemesi ve güçlü bir ABD başkanıyla ilişkilerin düzeleceğini düşünenler de var.