logo
11 KASIM 2026

Ali Rıza Efendi’nin soyu

Mustafa Kemal Atatürk’ün erken yaşta kaybettiği babası Ali Rıza Efendi de tıpkı Zübeyde Hanım gibi Selanik’in en köklü ailelerinden gelmektedir. Soyu Ehl-i Beyt’e dayanır

11.11.2026 00:57:00
Haber Merkezi
 
Ali Rıza Efendi’nin soyu
Ali Rıza Efendi’nin soyu
Mustafa Kemal Atatürk'ün erken yaşta kaybettiği babası Ali Rıza Efendi de tıpkı Zübeyde Hanım gibi Selanik'in en köklü ailelerinden gelmektedir. Soyu Ehl-i Beyt'e dayanır.

Hatta Zübeyde Hanım ile Ali Rıza Efendi'nin ailesi geriye doğru birkaç asır gidildiğinde birleşir. 

Ali Rıza Efendi'nin ilk soyu olarak geçen Molla Hasan, Atatürk'ün annesi Zübeyde Hanım'ın annesi Ayşe Hanım'ın annesi olan Emine Hanım'ın da soyudur.

Zübeyde Hanımın babası Feyzullah Efendinin de bu kolla akrabalığı vardır.

Atatürk'ün ana ve baba tarafı esasen akrabadır.

Babası Ali Rıza'nın ismi, Oniki İmam'dan biri olan İmam Rı za'nın isminden gelmektedir.

Kızıl Hafız olarak bilinen Şeyh Mehmet Emin Efendi, Şeyh İbrahim Ethem'in oğludur; Atatürk'ün babası Ali Rıza Efendi ile amcazadedirler.

Osmanlı nüfus defterlerindeki kayıtlara göre, Zübeyde Hanım ve Ali Rıza Efendi, Balkanların Türkleşmesinde önemli rol oynayan Kızıl Oğuz Türkmenlerindendir.







Ali Rıza Efendi'nin sülalesinin en önemli özelliği tıpkı Zübeyde Hanım'ın ailesinde olduğu gibi dindar ve ehl-i tarik bir aile olmasıdır.     

Ali Rıza Efendi'nin dedelerinin neredeyse tamamı tarikat ehlidir. Selanik'teki Mevlevihane'nin kurucuları da olan bu ailede Mevlevî ve Halvetî başta olmak üzere diğer tarikat şeyhleri de bulunmaktadır.

Belgeler ışığında gittiğimizde Mustafa Kemal Atatürk'ün 45 yaşında vefat eden babası Ali Rıza Efendi'nin babası Hacı Hafız Ahmet Efendi'dir.

Hacı Hafız Ahmet Efendi'nin babası Mehmet Nurettin Efendi'dir. Mehmet Nuri Efendi'nin babası ise Selanik Kocakasım Paşa Mahallesi imamı Halvetî şeyhi Seyyid Şeyh Ali Rıza Efendi'dir.

Şeyh Ali Rıza Efendi'nin babası meşayıhtan Mevlevî şeyhi Hacı Ahmet Efendi'dir. Şeyh Ahmet Efendi'nin babası Selanik Mevlevihanesi postnişini Şeyh Hasan Efendi'dir. (1590-?) 

Şeyh Hasan Efendi Mustafa Kemal Atatürk'ün dedesinin dedesinin dedesidir.







Bu noktada arşiv belgesi olarak Halvetî şeyhi ve Kocakasım Paşa Mahallesi imamı olan Ali Rıza Efendi ile ilgili nüfus defterlerini aktarmalıyız. 28 Nisan 1835 tarihli Nüfus defterinde Selanik Kocakasım Paşa Mahallesi'nde mukim "tarik-i Halvetiye'den şeyh Ali Rıza Efendi ibn-i Şeyh Ahmet…" şeklinde geçmektedir. 

Şeyh Ali Rıza Efendi'nin oğlu Mehmet Nurettin ile ilgili nüfus defterinde de yine aynı ifadeler geçmektedir. 

Mevlevî şeyhi Ahmet Efendi'nin oğullarından Şeyh İbrahim Edhem ve oğulları ile ilgili belgelerde de "tarik-i Mevleviye'den Şeyh İbrahim Edhem ibn-i Ahmet…" ifadeleri geçmektedir. 

Hem Zübeyde Hanım hem de Ali Rıza Efendi'nin soylarında onlarca ehl-i tarik, mutasavvıf ve şeyh bulunmaktadır. Mevlevî, Halvetî şeyhlerinin yanı sıra, Kadirî meşrep şeyh ve tarik ehli de bulunmaktadır.

- Selanik Mevlevihanesi postnişini Mevlevî Hacı Hasan (Molla Hasan)

- Şeyh Ahmed Efendi (oğulları Mehmet Ali ve İbrahim Ethem Mevlevî şeyhi; Ali Rıza Halveti şeyhi)

- Şeyh Ali Rıza (Halvetî şeyhi)

- Şeyh Mehmet Nuri ya da bazı kaynaklarda İbrahim Ethem

- Şeyh Hafız Ahmet Efendi

- Ali Rıza Efendi (Atatürk'ün babası).







Bu konuda Zübeyde Hanım'ın kardeşi Hasan Efendi'nin soyundan günümüzde hayatta olan Sayın Kamil Ali Savaş Beye Efendi'nin arşivinde Abdülkadir Geylani Hazretleri ve Kadirî yolundan gelenler tarafından kullanılan "Evrad-ı Kadiriyye" isimli bir dua kitabı bulunmaktadır. 

Bu evrad-zikri el yazması ve 30 sayfadan oluşmakta olup, Mustafa Kemal Atatürk'ün ailesinde Abdülkadir Geylani Hazretlerinin yolundan giden Kadirî meşrep şeyhler ve müridler olduğunu gösteren önemli bir delildir." (Prof. Dr. Haydar Baş Hoş Geldin Atatürk eserinden)

Erzurum gece -14 ile dondu, şadırvanlar buz tuttu

Erzurum'da soğuk ve yağışlı hava yaşamı olumsuz etkiliyor. Sıcaklıklar Palandöken'de gece -14 derece olurken, kent merkezinde termometreler -7'yi gösterdi

10.11.2026 12:34:00
İHA
 
Erzurum gece -14 ile dondu, şadırvanlar buz tuttu
Erzurum gece -14 ile dondu, şadırvanlar buz tuttu
Erzurum'da kış mevsimi etkisini iyice hissettirmeye başladı. Sabahın erken saatlerinde şehri esir alan dondurucu soğuklar nedeniyle adeta hayat buz kesti. Sokaklar ve kaldırımlar tamamen donarken, özellikle cami avlularındaki tarihi şadırvanlar ile otobüs duraklarının camları kalın buz tabakasıyla kaplandı.






Soğukların bu sene erken başladığını ifade eden Ahmet Uğurlu (65) ,"Yerler hep buzla kaplı ama ben hiç kayıp düşmedim. Bu memlekette büyüdük biz karda, buzda gezmesini iyi biliriz. Şu anda hava tertemiz eskiden kömür ve doğalgaz çok yanardı, nefes alınmazdı" dedi.








Meteoroloji 12. Bölge Müdürlüğü'nden alınan son bilgilere göre; Erzurum ve çevre illerde havanın parçalı, zamanla çok bulutlu olması öngörülüyor. Yetkililer, özellikle sabah ve gece saatlerinde şiddetli buzlanma, don olayı ile birlikte yer yer pus ve sis hadisesine karşı vatandaşları uyardı. 






Hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin altında seyredeceği bölgede, rüzgarın ise kuzeyli yönlerden hafif, zaman zaman orta kuvvette eseceği tahmin ediliyor. Uzmanlar bölge genelinde buzlanma ve don olayı beklendiğinden meydana gelebilecek olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olunması çağrısında bulundular. 






Bölge genelinde özellikle gece saatlerinden itibaren hafif ve yer yer orta şiddette zirai don beklendiğinden tarımsal faaliyetlerle uğraşan vatandaşların dikkatli ve tedbirli olmaları da hatırlatıldı.






Türkiye ve Mısır'ın Dostluk Denizi 2026 Tatbikatı başarı ile gerçekleştirildi

Milli Savunma Bakanlığı Deniz Kuvvetleri Komutanlığı ile Mısır Deniz Kuvvetleri Komutanlığı'nın Mısır'ın ev sahipliğinde İskendiriye açıklarında Doğu Akdeniz'de gerçekleştirilen Dostluk Denizi 2026 Tatbikatı başarı ile gerçekleştirildi. Tatbikat programı çerçevesinde sergilenen Türkiye'nin yerli ve milli savunma sistemleri göz doldurdu

09.11.2026 14:49:00
İHA
 
Türkiye ve Mısır'ın Dostluk Denizi 2026 Tatbikatı başarı ile gerçekleştirildi
Türkiye ve Mısır'ın Dostluk Denizi 2026 Tatbikatı başarı ile gerçekleştirildi
Tatbikat 4 Kasım'da başladı. 8 Kasım'da İskenderiye açıklarında Doğu Akdeniz'de Mısır'ın ev sahipliğinde gerçekleştirilen Seçkin Gözlemci faaliyetleri çerçevesinde Türkiye'nin gururu çok maksatlı amfibi gemisi TCG Anadolu'dan yapılan gösteri ve sergilenen savunma sistemleri adeta dosta güven düşmana korku saldı.






Dostluk Denizi/ Bahr El Sadaka-2026 Tatbikatı, Mısır ve Türk Kuvvetleri arasında ikili ilişkilerin geliştirilmesi ve karşılıklı çalışılabilirliğin arttırılması maksadıyla Mısır Deniz Kuvvetleri Komutanlığı ev sahipliğinde İskenderiye açıklarında Doğu Akdeniz'de icra edildi.








Türk Deniz Kuvvetleri'nin Deniz ve havadaki gösterileri göz doldurdu

Türk Deniz Kuvvetleri Komutanlığı'ndan TCG Anadolu'nun yanı sıra TCG Gaziantep fırkateyni, TCG Meltem hücümbotu, 2 SH70 Helikopter, 3 AH 1W Taarruz Helikopter, ve 3 TB-3 İnsansız Hava Aracı'nın iştirak ettiği tatbikat kusursuz olarak icra edildi. Hava vasıtaları, SAT timi, Amfibi Hücum Timi ve 1'nci Sınıf Dalgıç Timleri'nin katılım sağladığı tatbikat bir hafta boyunca çeşitli senaryolar üzerine devam etti.








Tatbikata Mısır Deniz Kuvvetleri Komutanlığı'ndan ise çok maksatlı amfibi gemi Gamal Abdel Nasser ile birlikte, M. Fahmy, El Fateh, Fouad Zekry, El Farouk ve Al-Arish gemileri de katıldı.








Tatbikatın gözlemci gününde Türk Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Dr. Ercüment Tatlıoğlu ve Mısır Deniz Kuvvetleri Komutanı Koramiral Mahmud Adel Fawzy iştirak etti.






Turgutlu'da feci kaza: 19 yaşındaki genç hayatını kaybetti

Manisa'nın Turgutlu ilçesinde otomobil ile çekicinin kafa kafaya çarpıştığı kazada ağır yaralanan 19 yaşındaki Burak Efe Şenyüz, kaldırıldığı hastanede hayatını kaybetti

09.11.2026 14:37:00
İHA
 
Turgutlu'da feci kaza: 19 yaşındaki genç hayatını kaybetti
Turgutlu'da feci kaza: 19 yaşındaki genç hayatını kaybetti
Kaza, sabah saat 08.20 sıralarında Turgutlu ilçesine bağlı Derbent Mahallesi D-300 Ankara-İzmir karayolunda meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, İzmir istikametinde seyir halinde olan Burak Efe Şenyüz (19) yönetimindeki 45 NU 015 plakalı otomobil ile Ankara yönünden mahalle arasına sol dönüş yapmak isteyen Halil K. (54) idaresindeki 45 AZ 410 plakalı çekici kafa kafaya çarpıştı.






Şiddetli çarpışmada otomobil sürücüsü Burak Efe Şenyüz ağır yaralandı. Olay yerine sevk edilen sağlık ekipleri tarafından ilk müdahalesi yapılan genç sürücü, ambulansla Turgutlu Devlet Hastanesi'ne kaldırıldı. 






Şenyüz, doktorların tüm müdahalelerine rağmen kurtarılamayarak hayatını kaybetti. Kazayla ilgili adli soruşturmanın sürdüğü öğrenildi.

Meteoroloji uyardı: Diyarbakır'da sağanak etkili oldu

Diyarbakır'da sağanak yağış hayatı olumsuz etkiledi. Caddelerde su birikintisi oluşurken, trafikte aksamalar yaşandı

06.11.2026 15:01:00
İHA
 
Meteoroloji uyardı: Diyarbakır'da sağanak etkili oldu
Meteoroloji uyardı: Diyarbakır'da sağanak etkili oldu
Meteorolojinin uyarısını yaptığı sağanak yağış Diyarbakır'da etkisini göstermeye başladı. Öğlen saatlerinden itibaren etkili olan sağanak hayatı olumsuz etkiledi. A






niden bastıran yağmura hazırlıksız yakalanan vatandaşlar kapalı alanlara yönelmeye başladı. Caddelerde su birikintisine neden olan yağış nedeni ile trafikte aksamalar yaşandı.








Yetkililer ulaşımda aksamalar, sel, su baskını ve yıldırım düşmesine karşı vatandaşları uyardı.






Apartman dairesi alev alev yandı

Bursa'nın İnegöl ilçesinde 4 katlı apartmanın son katında çıkan yangın korku dolu anlara neden oldu. Alevlerin sardığı daire kullanılamaz hale gelirken, dumandan etkilenen anne ve 2 çocuğu hastaneye kaldırıldı

06.11.2026 11:54:00
İHA
 
Apartman dairesi alev alev yandı
Apartman dairesi alev alev yandı
Yangın, saat 09.30 sıralarında Hamidiye Mahallesi Kurtuluş Sokak üzerinde bulunan 4 katlı binanın 4'üncü katındaki dairede meydana geldi.






Edinilen bilgilere göre, dairede henüz belirlenemeyen bir nedenle yangın çıktı. Alevleri ve dumanları gören vatandaşlar durumu İnegöl İtfaiyesine bildirdi. İhbar üzerine olay yerine çok sayıda itfaiye ekibi sevk edildi.








Olay yerine gelen ekipler, alevlere müdahale ederek yangını yaklaşık 1 saatlik çalışma sonucu kontrol altına alıp söndürdü. Yangın sonucunda daire kullanılamaz hale geldi.

Yangın sırasında dumandan etkilenen anne İsra A. (28) ile çocukları Muhammed E. (5) ve Reyyan E. (4), olay yerine sevk edilen ambulanslarla İnegöl Devlet Hastanesine kaldırılarak tedavi altına alındı.








Polis ekipleri yangının çıkış nedenine ilişkin inceleme başlattı.

Gökyüzünün alarm tonları: Meteorolojik renklerin gizli dili

Hava durumu tahminlerinde ve haber bültenlerinde sıkça karşımıza çıkan yeşil, sarı, turuncu ve kırmızı renkler, Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün "MeteoUyarı" sistemi kapsamında kullandığı, yaklaşan ekstrem hava olaylarının şiddetini ve yaratabileceği risk derecesini gösteren evrensel erken uyarı kodlarıdır

05.11.2026 14:08:00
Hasan Gündoğdu
 
Gökyüzünün alarm tonları: Meteorolojik renklerin gizli dili
Gökyüzünün alarm tonları: Meteorolojik renklerin gizli dili
Avrupa Meteoroloji Servisleri Ağı (EUMETNET MeteoAlarm) standartlarına uyumlu olarak geliştirilen bu sistem, teknik meteoroloji verilerini halkın ve acil durum ekiplerinin saniyeler içinde anlayabileceği bir "eylem rehberine" dönüştürür. Her renk, potansiyel tehlikenin boyutunu ve alınması gereken önlemleri simgeler.






Meteorolojik uyarı renklerinin detaylı anlamları, risk seviyeleri ve bu renkler görüldüğünde yapılması gerekenler şu şekildedir:

Sarı Kod: Potansiyel Tehlike (Dikkatli Olun)

Sarı kod, yaklaşmakta olan hava olayının olağan dışı olmadığını ancak potansiyel bir risk barındırdığını ifade eder. Türkiye'de en sık ilan edilen uyarı seviyesidir.

Anlamı: Hava durumu günlük yaşamı veya açık alan faaliyetlerini olumsuz etkileyebilecek niteliktedir. Şiddetli rüzgarlar, yoğun sis veya standart üzeri sağanak yağışlar bu kapsama girer.

Yaratabileceği Riskler: Görüş mesafesinde azalma, ulaşımda küçük aksamalar, hafif su baskınları veya çatılardan parça düşme riskleri oluşabilir.

Ne Yapılmalı? Günlük planlarınızı tamamen iptal etmeniz gerekmez ancak tedbirli olmalısınız. Dışarı çıkarken hava şartlarına uygun giyinmeli, trafikte takip mesafesini artırmalı ve güncel tahminleri takip etmelisiniz.






Turuncu Kod: Tehlike Durumu (Çok Tedbirli Olun)

Turuncu kod, havanın gerçek anlamda tehlikeli bir boyuta ulaştığını ve söz konusu meteorolojik olayın o bölgede sıklıkla görülmeyen bir şiddette olduğunu gösterir.

Anlamı: Hasar ve kayıpların oluşma ihtimali oldukça yüksektir. Çok kuvvetli fırtınalar, aşırı kar yağışları, yoğun sağanaklar veya dondurucu zirai don hadiselerinde bu koda geçilir.

Yaratabileceği Riskler: Sel ve ani su baskınları, ağaç devrilmeleri, çatı uçmaları, şehirler arası yolların kapanması ve altyapı (elektrik, su, internet) kesintileri muhtemeldir.

Ne Yapılmalı? Son derece dikkatli ve hazırlıklı olunmalıdır. Zorunlu olmayan seyahatler ve dış mekan aktiviteleri ertelenmelidir. Afet yönetim merkezlerinin (örneğin AFAD) ve yerel yönetimlerin anlık duyuruları yakından izlenmelidir.






Kırmızı Kod: Çok Tehlikeli Durum (Hayati Risk)

Kırmızı kod, sistemin en yüksek alarm seviyesidir ve hava durumunun "aşırı tehlikeli" veya "afet" boyutunda olduğunu ilan eder.

Anlamı: Son derece nadir görülen, çok kuvvetli ve yıkıcı bir meteorolojik hadise kapıdadır. Geniş alanları etkileyen tropikal fırtınalar, metrekareye ekstrem miktarda düşen yağışlar veya devasa kar fırtınaları kırmızı kodla duyurulur.

Yaratabileceği Riskler: Büyük çaplı can ve mal kayıpları riski mevcuttur. Hayatı doğrudan tehdit eden azgın seller, toprak kaymaları ve altyapının tamamen çökmesi gibi durumlar yaşanabilir.

Ne Yapılmalı? Tam bir alarm durumudur. Vatandaşların can güvenliğini korumak adına acil durum planlarını uygulaması gerekir. Mümkünse güvenli kapalı alanlarda kalınmalı, kesinlikle dışarı çıkılmamalı ve tahliye uyarıları varsa harfiyen uyulmalıdır.






Yeşil Kod Nedir?

Haritada hiçbir riskin bulunmadığı, havanın normal seyrinde ilerlediği bölgeler Yeşil Kod ile gösterilir. Bu renk, "Uyarı yapılmasını gerektiren herhangi bir meteorolojik hadise beklenmiyor" anlamına gelir ve güvenli koşulları simgeler.






Kastamonu merkezli 3 ilde uyuşturucu tacirlerine "Şahan" operasyonu: 33 gözaltı

Kastamonu merkezli 3 ilde uyuşturucu tacirlerine yönelik gerçekleştirilen ve şehit polis memurunun soyisminin verildiği "Şahan" operasyonunda 35 şüpheli yakalandı

05.11.2026 12:00:00
İHA
 
Kastamonu merkezli 3 ilde uyuşturucu tacirlerine "Şahan" operasyonu: 33 gözaltı
Kastamonu merkezli 3 ilde uyuşturucu tacirlerine "Şahan" operasyonu: 33 gözaltı
Edinilen bilgiye göre, Kastamonu Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde, Kastamonu İl Emniyet Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ekiplerince uyuşturucu madde kullanan ve satan şahıslara yönelik operasyon düğmesine basıldı. Operasyona, Kastamonu İl Emniyet Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğünde görevliyken, 1 Ağustos 2024 tarihinde bir şüphelinin silahlı saldırısı sonucu şehit düşen Polis Memuru Ahmet Şahan'ın soyadı verildi.






3 ilde gerçekleştirildi

Kastamonu il merkezindeki 28, Hanönü, İnebolu, Daday, Çankırı ve Samsun'da ise birer adres olmak üzere toplam 33 adrese eş zamanlı yapılan "Şahan" operasyonunda, 4 narkotik madde arama köpeği, 3 özel harekat timi ve 337 personel görev aldı. Operasyon öncesinde İl Emniyet Müdürü Tamer Taş, görevli personellere başarı dileklerini iletti. Gerçekleştirilen operasyonda 35 şüpheli yakalanarak gözaltına alındı.








Şüphelilerin üzerlerinde, ikametlerinde ve araçlarında yapılan aramalarda 254,73 gram metamfetamin, 250,84 gram bonzai, 127 adet sentetik ecza hapı, 5,74 gram kokain, 2,85 gram esrar, 3 adet hassas terazi, suçtan elde edildiği değerlendirilen 68 bin 600 lira nakit para, 49 adet uyuşturucu kullanımına yarayan aparat, bonzai emdirilmiş peçete, 1 ruhsatsız tabanca, 1 şarjör, 52 adet 7,65 milimetre çapında fişek, 2 ruhsatsız tüfek ve 62 tüfek kartuşu ele geçirildi.








Yakalanan 35 şüphelinin işlemlerinin sürdüğü öğrenildi.






Amasya'da kafede yangın: 3 kişi dumandan etkilendi

Amasya'da bir kafede çıkan yangında içeride bulunan 3 kişi dumandan etkilendi

05.11.2026 11:56:00
İHA
 
Amasya'da kafede yangın: 3 kişi dumandan etkilendi
Amasya'da kafede yangın: 3 kişi dumandan etkilendi
Edinilen bilgiye göre, Sultan II. Bayezid Camii yanındaki bir kafeden dumanların yükseldiğinin bildirilmesi üzerine olay yerine itfaiye, polis ve acil sağlık ekipleri yönlendirildi






Yangının çıktığı alana itfaiye ekibi müdahale etti. İçerideki çalışan olduğu öğrenilen 2 kişi ve bitişikteki işyerindeki 1 kişi dumandan etkilendi. Ambulanslarla hastaneye kaldırılan çalışanların hayati tehlikelerinin bulunmadığı öğrenildi.








Söndürülen yangının çıkış nedenine ilişkin inceleme başlatıldı.






Karaman'da yolcu minibüsü ile cip çarpıştı: 4 yaralı

Karaman'da yolcu minibüsü ile cipin çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında 4 kişi yaralandı

05.11.2026 11:45:00
İHA
 
Karaman'da yolcu minibüsü ile cip çarpıştı: 4 yaralı
Karaman'da yolcu minibüsü ile cip çarpıştı: 4 yaralı
Kaza, Tabduk Emre Mahallesi Şehit Hakan Yılmaz Caddesi üzerinde bulunan üst geçidin altındaki kavşakta meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, A.F. idaresindeki 70 M 0205 plakalı yolcu minibüsü ile A.G. yönetimindeki 70 ABP 578 plakalı cip kavşakta çarpıştı.






Çarpışmanın şiddetiyle kontrolden çıkan minibüs savrularak kaldırıma çıktı. Kazada minibüs sürücüsü A.F. ile minibüste bulunan 2 yolcu ve cipteki 1 kişi olmak üzere toplam 4 kişi yaralandı. İhbar üzerine olay yerine sağlık ve polis ekipleri sevk edildi. 






Yaralılar, ilk müdahalelerinin ardından ambulanslarla Karaman Eğitim ve Araştırma Hastanesine kaldırıldı. Kazayla ilgili tahkikat başlatıldı.






Yan binaların kâbusu haline gelen istinat çökmeleri nasıl önlenir?

Şehir merkezlerindeki yoğun kentsel dönüşüm, bitişik nizam yapılaşma ve derin temel kazıları, son yıllarda istinat duvarı çökmelerini ve buna bağlı olarak komşu binalarda meydana gelen hasarları ve tahliyeleri endişe verici boyutta artırmıştır. Bu sorunun kalıcı olarak çözülebilmesi; mühendislik disiplininin, sahadaki uygulama disiplininin ve idari denetim mekanizmalarının eksiksiz bir şekilde entegre edilmesine bağlıdır

04.11.2026 12:55:00
Hasan Gündoğdu
 
Yan binaların kâbusu haline gelen istinat çökmeleri nasıl önlenir?
Yan binaların kâbusu haline gelen istinat çökmeleri nasıl önlenir?
İstinat duvarı çökmelerini ve komşu yapılarda oluşabilecek hasarları önlemek amacıyla alınması gereken teknik, idari ve operasyonel önlemler:






Zemin Etüdü ve Jeoteknik Mühendislik Safhasının Tavizsiz Uygulanması

Çoğu çökme vakasının temelinde, binanın veya kazının yapılacağı sahanın zemin mekaniğinin yeterince analiz edilmemesi yatar.

Kapsamlı Sondaj ve Laboratuvar Testleri: Sadece standart sondajlar değil; yeraltı su seviyesi, zemin kayma direnci, kohezyon ve içsel sürtünme açısı gibi parametreler laboratuvar ortamında hassasiyetle belirlenmelidir.

Hidrojeolojik Analiz: Özellikle yağışlı dönemlerde zemin arkasında birikebilecek hidrostatik basıncın (su basıncının) hesaba katılması, istinat duvarlarının tasarımında en kritik güvenlik faktörüdür.






Doğru Destekleme Sistemlerinin Seçimi ve Uygulanması

Derin kazılarda klasik istinat duvarları her zaman yeterli olmaz. Zemin yapısına uygun iksa (destekleme) sistemlerinin projelendirilmesi şarttır:

Fore Kazık ve Diyafram Duvarlar: Komşu binalara yakın ve kayma riski yüksek zeminlerde, kazı öncesi çevrenin fore kazık veya diyafram duvarlarla çevrelenmesi, toprak hareketlerini minimuma indirir.






Ankraj ve Germe Sistemleri: Derin kazılarda duvarın dışa doğru devrilmesini engellemek için zemine saplanan ve gerdirilen çelik halatlı ankraj sistemleri uygulanmalı, komşu parsellerin mülkiyet hakları gözetilerek hukuki ve teknik altyapı sağlanmalıdır.

Jeoteknik Tasarımda Emniyet Katsayıları: Projeler, standart sınır değerlere göre değil, olası deprem ve aşırı yağış senaryoları (ekstra yükler) düşünülerek yüksek emniyet katsayılarıyla tasarlanmalıdır.






Gerçek Zamanlı İzleme ve Erken Uyarı Sistemleri

İnşaat süresince sahada ve komşu binalarda yaşanabilecek milimetrik hareketlerin anlık olarak takip edilmesi hayati önem taşır.

İnklinometre ve Deplasman Sensörleri: Hem istinat yapısına hem de komşu binaların cephelerine yerleştirilecek optik ölçüm cihazları ve inklinometreler sayesinde toprak kayması veya yapı oturması milimetrik olarak izlenmelidir.

Otomatik Alarm Sistemleri: Kritik eşik değerlerin aşılması durumunda sahadaki mühendisleri ve yetkilileri derhal uyaracak otomatik alarm sistemleri kurulmalı, gerekirse çalışmalar anında durdurulabilmelidir.






Kademeli Kazı ve İnşaat Yönetimi

Toprağın bir anda boşaltılması, dengeyi ani olarak bozarak göçüklere zemin hazırlar.

Kontrollü ve Kademeli Kazı: Kazı işlemleri tek bir hamlede yapılmamalı; kademeli olarak kazılarak her kademede gerekli ankraj veya destekleme imalatı tamamlanmalı, ardından bir sonraki aşamaya geçilmelidir.

Zamanlama Disiplini: İksa ve destek sistemleri tamamlanmadan ve mukavemet kazanmadan (örneğin betonun priz alması beklenmeden) alt kotlara inilmemelidir.






Sıkı Denetim, Yasal Sorumluluk ve İdari Müeyyideler

Teknik tedbirler kadar, bu tedbirlerin sahada uygulanıp uygulanmadığını denetleyen mekanizmalar da esastır.

Uzman Jeoteknik Denetim: Yapı denetim firmalarının bünyesinde veya projelerde jeoteknik mühendislerinin aktif olarak şantiyede bulunması zorunlu hale getirilmelidir.

Belediye ve İmar Kontrolleri: Ruhsat aşamasından hafriyatın bitimine kadar belediye mühendislik birimleri tarafından sıkı denetimler yapılmalı, projesine aykırı veya eksik iksa imalatıyla çalışmaya başlayan şantiyelerin ruhsatı derhal askıya alınmalıdır.

Cezai Yaptırımlar: İhmal sonucu komşu binaların can ve mal güvenliğini tehlikeye atan projeler ve müteahhitler için caydırıcı, ağır hukuki ve cezai yaptırımlar uygulanmalıdır.

Bu önlemlerin bir bütün olarak hayata geçirilmesi, yalnızca mülkiyet kayıplarının ve ekonomik mağduriyetlerin önüne geçmekle kalmayacak, aynı zamanda şehir içi inşaat faaliyetlerinin güvenli ve sürdürülebilir bir temelde yürütülmesini sağlayacaktır.
logo

Beşyol Mah. 502. Sok. No: 6/1
Küçükçekmece / İstanbul

Telefon: (212) 624 09 99
E-posta: internet@yenimesaj.com.tr gundogdu@yenimesaj.com.tr


WhatsApp iletişim: (542) 289 52 85


Tüm hakları Yeni Mesaj adına saklıdır: ©1996-2026

Yazılı izin alınmaksızın site içeriğinin fiziki veya elektronik ortamda kopyalanması, çoğaltılması, dağıtılması veya yeniden yayınlanması aksi belirtilmediği sürece yasal yükümlülük altına sokabilir. Daha fazla bilgi almak için telefon veya eposta ile irtibata geçilebilir. Yeni Mesaj Gazetesi'nde yer alan köşe yazıları sebebi ile ortaya çıkabilecek herhangi bir hukuksal, ekonomik, etik sorumluluk ilgili köşe yazarına ait olup Yeni Mesaj Gazetesi herhangi bir yükümlülük kabul etmez. Sözleşmesiz yazar, muhabir ve temsilcilere telif ödemesi yapılmaz.