Âlime saygıda kusur etme

H. OKAN EGESEL

İmam Ali (a.s), Enbar bölgesinden geçerken oranın çiftçileri kendisini karşılamaya geldiler. Atlarından inip İmam Ali'nin yanı başında koşmaya başladılar. İmam (a.s.) şöyle buyurdu: "Yanınızdaki bu binekler de neyin nesidir ve bu işten (yaya koşturmaktan) maksadınız nedir?"
Onlar şöyle arz ettiler: "Yaptığımız bu iş kendisiyle emir sahiplerimize saygı gösterdiğimiz bir âdettir. Bu bineklerimiz de sizin için hediyedir. Biz size ve Müslümanlara da yemek hazırladık. Bineklerinize çok ot temin ettik."
İmam (a.s)şöyle buyurdu: "Bunun emirlerinize saygı olarak gösterdiğiniz bir âdet olduğunu söylemenize gelince... Allah'a yemin olsun ki bu iş emirlerinize hiçbir fayda vermez ve sizler de bu iş sebebiyle bedenlerinizi ve canlarınızı sıkıntıya düşürmektesiniz. O halde bu ameli tekrar etmeyiniz.
Hayvanlarınıza gelince; eğer onları kabul edip sizin vergilerinizin bir parçası olarak saymamı istiyorsanız onları kabul ederim.
Bizim için temin ettiğiniz yiyeceğe gelince; biz size ücretini ödemedikçe sizden bir şey yemeye razı olmayız."
Kur'an'da buyurulur ki: "Meleklere, 'Âdem'e secde edin' demiştik, İblis müstesna hepsi secde ettiler, o ise kaçındı, büyüklük tasladı ve kafirlerden oldu."
İmam Ali (a.s), "Şüphesiz secde yerleri Allah'a aittir. O halde Allah ile birlikte başka birini çağırmayın" ayeti hakkında şöyle buyurmuştur: "Secde yerlerinden maksat Allah karşısında kendisiyle secdeye kapandığın organlarındır. O halde hiç kimseyi Allah ile birlikte çağırmayın."
Kur'an'da buyurulur: "Bu böyledir; kişinin Allah'ın nişanelerine hürmet göstermesi, kalplerin Allah'a karşı gelmekten sakınmasındandır."
Resûlullah (s.a.a) şöyle buyurmuştur: "Ak sakallıya, Kur'an bilen kimseye ve âdil öndere saygı göstermek gerçekte Aziz ve Celil olan Allah'ın celal ve azametine saygı göstermektir."
İmam Sâdık (a.s), birine saygı olarak ayağa kalkmanın hükmü sorulunca şöyle buyurmuştur: "Bu, dinî şahsiyet için yapılanı dışında uygun bir iş değildir."
İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: "Emir sahibi de olsan baban ve öğretmenin için yerinden kalk."
İmam Kâzım (a.s) şöyle buyurmuştur: "Âlime ilmi sebebiyle saygı göster ve onunla çekişme! Cahili de cehaleti sebebiyle küçük gör ama onu kendinden uzaklaştırma! Hatta kendine yakın kıl ve ona ilim öğret." (Muhammed Muhammedî Reyşehrî, Mizanu'l-Hikmet).