logo
14 KASIM 2026

Sigara içenler hasta çünkü...


 
Türk Tıbbi Onkoloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Bülent Karabulut, günde bir paket sigarayı 10 yıl içen bir kişinin onkologlar açıısndan 'akciğer hastası' olduğunu belirterek, "Nefes darlığı, öksürük, balgam gibi şikayetleri olmayabilir" dedi.

14.11.2026 09:31:00
Haber Merkezi/AA
 
Sigara içenler hasta çünkü...
Sigara içenler hasta çünkü...

Türk Tıbbi Onkoloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Bülent Karabulut, Akciğer Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında Ankara'da düzenlenen basın toplantısında, akciğer kanserinin dünyada önemli bir sağlık sorunu olduğuna dikkati çekerek, kanserlerin dünyada ölüme neden olan hastalıklar arasında ilk sıralarda yer aldığını vurguladı.

Kansere yakalanma riskini 30 kat artırıyor


Prof. Dr. Karabulut, şu tespitlerde bulundu: "Tütün ürünü kullanarak akciğer kanserine yakalanma riskinizi 30 kat artırmanın ötesinde, yanınızda oturan kişinin de bu riski yüzde 30 artırmasına neden oluyorsunuz. Bunu neden yapıyorsunuz? Bu son derece egoistçe bir davranış değil mi? Hele bu işyeri veya ev ortamındaysa, bu yüzde 30'lar, yüzde 50'lere, yüzde 60'lara kadar çıkabiliyor. Daha dramatik olanı tümörlerin gelişme riskinin arttığı gibi aynı sigara içmiş, tütün ürünü kullanmış hastaların biyolojik tiplerine baktığınız zaman benzer biyolojide sanki hani sigara içmemiş olmak akciğer kanserinde tütün ürünü kullanmamış olmak akciğer kanserinde bir avantajdır. Ama pasif maruziyet sigara içmiş gibi biyolojik agresiviteyi de belirliyor."

Genç hastalarda görülme sıklığı arttı

Prof. Dr. Bülent Karabulut, kanser istatistiklerinin dünyada kanserin istatistiksel olarak arttığını göstermediğini ancak daha genç hastaların görülmeye başlandığını ifade etti.
Paket yılı kavramını açıklayan Karabulut, günlük sigara tüketimi ve kullanım süresinin birlikte değerlendirildiğini belirtti.
Prof. Dr. Karabulut, 10 paket yılını aşan kişilerin herhangi bir semptom göstermeseler dahi risk grubunda değerlendirildiğini belirterek, "10 paket yılını geçen hastalar bizde otomatik olarak hiçbir semptomu olmasa da risk artışına girer. KOAH ve kronik bronşit hastası olarak kabul edilir, öksürmese de. Günde bir paket sigarayı 10 yıl içen bir kişi, bizim için akciğer hastasıdır. Nefes darlığı, öksürük, balgam gibi şikayetleri olmayabilir." dedi. Akciğer kanseri hastalarının yaklaşık yüzde 50'sinin ileri evrede tanı aldığını belirten Karabulut, taramanın önemine işaret etti. Hastalığın yüzde 90 oranında önlenebilir olduğunu vurgulayan Karabulut, korunmak için öncelikle kişisel tercihlerin doğru yönetilmesi, yüksek risk grubunda bulunan kişilerin ise imkanları dahilinde tarama yaptırması gerektiğini kaydetti.

Akciğer kanserine yol açan başka faktörler de var

Prof. Dr. Bülent Karabulut, tütün kullanımının akciğer kanserinin başlıca nedeni olduğunu ancak bazı kimyasallara ve mesleki etkenlere maruz kalmanın da hastalık riskini artırdığını belirtti. Radon gazı, kadmiyum, asbest ve nikel gibi maddelerin akciğer kanserine yol açabilen kanserojenler arasında yer aldığını aktaran Karabulut, özellikle tersanecilik, gemi yıkım ve söküm ile inşaat sektörlerinde çalışanların risk altında olduğunu ifade etti. Prof. Dr. Karabulut, uzun yol şoförleri, tır ve otobüs şoförleri, oto tamircileri, mermer ve porselen üretiminde çalışanlar ile kaynak işçilerinin de mesleki açıdan risk grubunda bulunduğunu kaydetti. Mesleki maruziyetin önlenmesinde kişisel koruyucu donanımların kullanılmasının önemine işaret eden Karabulut, bu ekipmanların hem çalışanlar hem de işverenler tarafından sağlanması ve kullanımının devlet tarafından denetlenmesi gerektiğini vurguladı.

İstanbul'da lodos nedeniyle korular ve kent ormanları kapatıldı

İstanbul Valiliği, fırtına nedeniyle kentteki korular ve kent ormanlarının geçici olarak ziyarete kapatıldığını, Eyüp-Piyer Loti teleferik hattında da seferlerin durdurulduğunu açıkladı. Saat 13.00 itibarıyla yapılan 74 ihbarın tamamına müdahale edildiği bildirildi

13.11.2026 13:56:00
İHA
 
İstanbul'da lodos nedeniyle korular ve kent ormanları kapatıldı
İstanbul'da lodos nedeniyle korular ve kent ormanları kapatıldı
İstanbul Valiliğinden yapılan açıklamada, Meteoroloji Genel Müdürlüğünün 13 Kasım saat 02.00 ile 14 Kasım saat 05.00 arasında kuvvetli rüzgar ve fırtına beklendiğini bildirerek İstanbul için sarı kodlu uyarı yaptığı hatırlatıldı.

Kentin gece saatlerinden itibaren fırtınanın etkisi altında olduğu belirtilen açıklamada, Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) kapsamında görevli 23 afet grubu, 39 kaymakamlık ve ilgili kurumlara gerekli bilgilendirmelerin yapıldığı kaydedildi. Kurumlardan iletişim kanallarını kesintisiz açık tutmaları ve ihtiyaç duyulabilecek araç, iş makinesi, ekipman ile personel planlamalarını yapmaları istendi.

Valilik, saat 13.00 itibarıyla çatı uçması, ağaç devrilmesi ve tehlike oluşturan parçalar nedeniyle 112 Acil Çağrı Merkezi'ne toplam 74 ihbar ulaştığını ve ilgili kurumların ihbarların tamamına müdahale ettiğini bildirdi.

Korular ve kent ormanları geçici olarak kapatıldı

Dal düşmesi ve ağaç devrilmesi riskine karşı Emirgan, Yıldız, Gülhane, Küçük Çamlıca, Büyük Çamlıca, Fethi Paşa, Hidiv Kasrı ve Beykoz koruları ile Büyükdere Atatürk Fidanlığı, Atatürk Kent Ormanı, Florya Atatürk Kent Ormanı ve Büyükçekmece Doğal Yaşam Parkı'nın geçici olarak ziyaretçi girişine kapatıldığı açıklandı.

Eyüp-Piyer Loti teleferiğinde seferler durduruldu

Açıklamada, olumsuz hava şartları nedeniyle saat 08.00 itibarıyla TF1 Maçka-Taşkışla ve TF2 Eyüp-Piyer Loti teleferik hatlarında seferlerin durdurulduğu belirtildi.

Şehir Hatları'nın çok sayıda seferinin iptal edildiği, Aşiyan-Anadolu Hisarı-Küçüksu Ring Hattı ile Aşiyan-Üsküdar Hattı seferlerinin ise ikinci bir duyuruya kadar Bebek üzerinden gerçekleştirileceği duyuruldu. Bazı deniz otobüsü seferlerinin de iptal edildiği kaydedildi.

İstanbul Havalimanı ve Sabiha Gökçen Havalimanı'nda planlı uçuşların devam ettiğini bildiren Valilik, vatandaşlara kuvvetli rüzgar ve fırtına boyunca dikkatli ve tedbirli olmaları, yetkili kurumların uyarılarını takip etmeleri çağrısında bulundu.

Malatya'da şehit olan 4 askerin naaşı Ankara'ya uğurlandı

Malatya'nın Yeşilyurt ilçesinde askeri helikopterin kaza kırıma uğraması sonucu şehit olan 4 askerin naaşı düzenlenen törenin ardından Ankara'ya gönderildi

13.11.2026 11:57:00
İhlas Haber Ajansı
 
Malatya'da şehit olan 4 askerin naaşı Ankara'ya uğurlandı
Malatya'da şehit olan 4 askerin naaşı Ankara'ya uğurlandı
Yeşilyurt ilçesi Samanköy mevkiinde dün akşam saatlerinde kaza kırıma uğrayan S-70 tipi askeri helikopterde şehit olan askerlerin naaşları, gece saatlerinde Malatya Adli Tıp Kurumu morguna kaldırıldı.

Şehitlerin naaşları sabaha karşı 05.00 sıralarında Malatya Havalimanı'nda basına kapalı düzenlenen törenin ardından askeri uçakla Ankara'ya uğurlandı.

İBB davasında, Ekrem İmamoğlu'nun avukatı Mehmet Pehlivan ve Medya A.Ş. Genel Müdürü Fatoş Pınar Türker dahil 8 kişi tahliye edildi

İBB davasında, Ekrem İmamoğlu'nun avukatı Mehmet Pehlivan ve Medya A.Ş. Genel Müdürü Fatoş Pınar Türker dahil 8 kişi tahliye edildi. Bir sonraki duruşma 4 Ocak 2027'de yapılacak

13.11.2026 11:40:00
Haber Merkezi
 
 İBB davasında, Ekrem İmamoğlu'nun avukatı Mehmet Pehlivan ve Medya A.Ş. Genel Müdürü Fatoş Pınar Türker dahil 8 kişi tahliye edildi
 İBB davasında, Ekrem İmamoğlu'nun avukatı Mehmet Pehlivan ve Medya A.Ş. Genel Müdürü Fatoş Pınar Türker dahil 8 kişi tahliye edildi
İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne (İBB) yönelik davada, aralarında tutuklu İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun da bulunduğu 46'sı tutuklu 436 sanık, 109'uncu duruşmada hakim karşısına çıktı.

İmamoğlu dahil tüm tutuklu sanıkların tahliye taleplerinin değerlendirildiği duruşmada, savcı tüm tutuklu sanıkların tutukluluk halinin devamını talep etti.

Kararını açıklayan mahkeme, aralarında İmamoğlu'nun avukatı Mehmet Pehlivan ve Medya A.Ş. Genel Müdürü Fatoş Pınar Türker'in bulunduğu sekiz sanığın tahliyesine hükmetti. Bir sonraki duruşma 4 Ocak 2027'de başlayacak.

İmamoğlu: Milletin iradesine kelepçe taktılar
Duruşmada söz alan Ekrem İmamoğlu, "İddianame için kullandığım iftiraname sıfatı artık tescil edilmiştir. Gizli tanık üzerine kurulu bu paçavra yığını tarumar olmuştur. Onlarca insanın gizli tanık beyanlarıyla tutuklandığı ortadadır. Ancak o gizli tanıklar bugün ortada yoktur. İddia makamı iflas etmiştir. Elle tutulur tek bir tanık yoktur" dedi.

602 gündür cezaevinde olduğunu hatırlatan İmamoğlu, "Bu duvarlar bir insanın bedenini tutuyor olabilir ancak asıl tutsak edilen insanın bedeni değil, İstanbul'un, Türkiye'nin, bu aziz milletin iradesidir. Onlar bir belediye başkanını tutukladıklarını sandılar. Oysa çok acı bir biçimde milletin iradesine kelepçe taktılar. Örgüt dediler, örgütü iddianame kurdu. Üyeler Silivri'de bir araya geldi. Burada tanıştık. Hayatımda hiç görmediğim örgüt yöneticim var benim" ifadelerini kullandı.

İmamoğlu salondan ayrılırken de "Daha önce de söylediğim gibi, adalet dışarda" diye izleyici bölümüne seslendi.

Mehmet Pehlivan: Şimdi kızıma kavuşmak istiyorum
Mahkemenin hakkında tahliye kararı verdiği sekiz kişi işlemlerinin tamamlanmasının ardından cezaevinden çıktı.

İmamoğlu'nun avukatı Mehmet Pehlivan, cezaevinden çıkmasının ardından yaptığı açıklamada, "Şimdi kızıma kavuşmak istiyorum. Mutluyum tabii. Tabii içim de aynı zamanda buruk. Abim cezaevinde, arkadaşlarım cezaevinde. Onların da en yakın zamanda özgürlüğüne kavuşmasını istiyorum" diye konuştu.

Medya A.Ş. Genel Müdürü Fatoş Pınar Türker de tahliyesinin ardından şunları söyledi:

"Tek isteğim kızlarıma kavuşmak. Aklım tutsak kalan diğer arkadaşlarımda. Şu an başka bir şey söylemeyeceğim. Çok heyecanlıyım, çok şoktayım. Çok uzun süre içeride kaldım. Aileme kavuşmak, kızlarıma kavuşmak istiyorum."

BUDO'da olumsuz hava muhalefeti nedeniyle tüm seferler iptal edildi

Bursa Deniz Otobüsleri (BUDO), olumsuz hava şartları nedeniyle 13 Kasım Cuma günü yapılması planlanan 10 seferin iptal edildiğini duyurdu

13.11.2026 07:52:00
İHA
 
BUDO'da olumsuz hava muhalefeti nedeniyle tüm seferler iptal edildi
BUDO'da olumsuz hava muhalefeti nedeniyle tüm seferler iptal edildi
BUDO tarafından yapılan açıklamaya göre, iptaller Mudanya, İstanbul (Kabataş) ve Armutlu (İhlas) hatlarını kapsıyor.

İptal edilen seferler şöyle:

08.00 İstanbul (Kabataş) - Bursa (Mudanya)
09.30 Bursa (Mudanya) - İstanbul (Kabataş)
09.30 Bursa (Mudanya) - Armutlu (İhlas)
10.00 Armutlu (İhlas) - İstanbul (Kabataş)
10.30 İstanbul (Kabataş) - Bursa (Mudanya)
13.30 Bursa (Mudanya) - İstanbul (Kabataş)
14.00 İstanbul (Kabataş) - Bursa (Mudanya)
14.00 İstanbul (Kabataş) - Armutlu (İhlas)
15.30 Armutlu (İhlas) - Bursa (Mudanya)

Yetkililer, yolcuların seyahat öncesinde güncel sefer bilgilerini BUDO'nun resmi kanallarından kontrol etmelerini tavsiye ediyor.

Bursa Su Kolektifi'nden, Uludağ'daki 21 su kaynağı ihalesine tepki

Bursa Su Kolektifi, Uludağ'daki doğal su kaynaklarının Bursa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı (YİKOB) tarafından ihaleye çıkarılmasına tepki göstererek, kentin su varlıklarının şirketlere devredilmemesi ve 25-26 Kasım'da planlanan ihalelerin derhal iptal edilmesi çağrısında bulundu

13.11.2026 00:30:00 / Güncelleme: 13.11.2026 07:31:30
İHA
 
Bursa Su Kolektifi'nden, Uludağ'daki 21 su kaynağı ihalesine tepki
Bursa Su Kolektifi'nden, Uludağ'daki 21 su kaynağı ihalesine tepki
Bursa Su Kolektifi üyeleri, atırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı önünde su kaynaklarının kiralanmasına tepki amacıyla açıklama yaptı. Açıklamada, geçen yıl kent tarihinde görülmeyen düzeyde susuzluk yaşandığı, suların kesildiği ve tarımsal sulamaya kısıtlamalar getirildiği hatırlatıldı. 2026 yılında Anadolu coğrafyasının normal ve nemli iklimin etkisinde kalmasının büyük bir kuraklık trajedisini önlediği belirtilen açıklamada, buna rağmen Bursa'nın en temiz su varlıklarının hızla şirketlere teslim edilmek istendiği kaydedildi.


"21 su kaynağı ÇED süreci işletilmeden ihaleye çıkarılıyor"



Mart 2026'da yılda 1,5 milyon metreküp suyu bir şirkete devreden Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) dosyasına Bakanlık onayı verildiği ve buna karşı dava açıldığı hatırlatılan açıklamada, ÇED Yönetmeliği'ndeki sınır nedeniyle yeni ihalelerde bu sürecin dahi işletilmeyeceği vurgulandı. Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"ÇED Yönetmeliği'ne göre yalnızca 300 bin metreküp/yıl ve daha büyük projeler için ÇED süreci yürütülüyor. Daha birkaç gün önce 9 Kasım'da Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı, Uludağ'ın toplam yaklaşık 1 milyon metreküp/yıl su varlığını ihaleye çıkardı. Kestel, İnegöl, Osmangazi ve Mustafakemalpaşa'da toplam 21 kaynak, yılda 300 bin metreküp altında ihaleye konu edildiği için bunlara ÇED süreci işletilmeyecek. Su varlıklarının debisi suyun en az olduğu ağustos ve eylül aylarında belirlenir. Özellikle kış ve bahar mevsiminde suyun debisi ağustos ayında belirlenen miktarın birkaç kat üstündedir. Bu ihaleyle şirketler yılda birkaç milyon metreküp suya sahip olabilecektir."


Yetki tartışması ve metreküp maliyeti hesabı



Kanun gereği su kaynaklarının yönetimi ve ihalelerinin büyükşehir belediyeleri tarafından yapılması gerektiği savunulan açıklamada, Bursa Büyükşehir Belediyesi'nin su şirketlerinin satışları ile bildirdikleri kullanım miktarları arasındaki farklar üzerine girişimde bulunmasının ardından denetim ve ihale yetkisinin YİKOB tarafından devralındığı belirtildi. İhale dosyaları üzerinden yapılan maliyet hesaplamalarına yer verilen açıklamada, toplam 1 milyon metreküp/yıl su ihalesi karşılığında istenen tahmini bedeller toplamının 337 milyon 860 bin lira olduğu aktarıldı. Açıklamada, "BUSKİ en uygun 1. kademe tarifesinde halka metreküpü yaklaşık 42 liraya satarken, ihalede şirketlere suyun metreküpünün 34 kuruşa satılacağı hesaplanmaktadır. Üstelik bu tutar ihale süreleri olan 5-7 yıla bölünerek hesaplandığında suyun metreküpü 5 ile 7 kuruşa ihale edilecektir" değerlendirmesinde bulunuldu.



"Tarımı kıtlığa, halkı açlığa sürükleyecek"


İhale dosyalarına göre yıllık bazda İnegöl'de 350 bin, Kestel'de 315 bin, Osmangazi'de 220 bin ve Mustafakemalpaşa'da 94 bin metreküp kaynak suyunun ihale edilmek istendiği belirtilen açıklamada, Uludağ'ın 1300 ile 2100 metre yüksekliğindeki bu kaynakların alt rakımlardaki dereleri ve yeraltı sularını beslediği vurgulandı.

Kaynakların tamamının borularla alınmasının içme suyu barajları ve sulama göletlerini kurutarak tarımı kıtlığa sürükleyeceği savunulan açıklamada, ambalajlı suların depolama şartları nedeniyle taşıdığı sağlık risklerine ve Milli Park ormanlarında boru hattı için yapılan ağaç kesimlerine dikkat çekildi.

Amasra'da madencilerden yer altında direniş

Bartın'ın Amasra ilçesinde özel bir maden şirketinde çalışan 65 işçi, ödenmeyen maaş ve ikramiye alacakları nedeniyle yer altında eylem başlattı. Tarlaağzı kuyularında yerin 580 metre altına inen madenciler, tüm hakları ödenene kadar ocaktan çıkmama kararı aldı

12.11.2026 21:30:00
Haber Merkezi
 
Amasra'da madencilerden yer altında direniş
Amasra'da madencilerden yer altında direniş
Bartın'ın Amasra ilçesine bağlı Tarlaağzı köyünde faaliyet gösteren özel maden işletmesinde çalışan işçilerin hak arayışı yer altına taşındı. Şirket bünyesinde çalışan toplam 520 işçinin eylül ve ekim aylarına ait maaş ile ikramiyelerini alamadıkları gerekçesiyle yaklaşık 11 gün önce başlattığı iş bırakma eylemi yeni bir boyut kazandı.

Kısmi ödeme işçileri tatmin etmedi

Eylemlerin devam ettiği süreçte işveren tarafından işçilerin hesaplarına 1 aylık maaş tutarında ödeme yapıldı. Ancak kalan 1 aylık maaş ve ikramiye alacaklarının yatırılmaması üzerine madenciler eylemlerini derinleştirme kararı aldı. 08.00-16.00 vardiyasında Tarlaağzı kuyularından ocağa inen 65 işçi, eksi 580 kotunda kalarak kendilerini maden ocağına kapattı.

Sendikadan açıklama

Ocağın giriş kapısında basın mensuplarına açıklamalarda bulunan Türkiye Maden İşçileri Sendikası Amasra Şube Başkanı Emrah Açıkgöz, işçilerin 4857 sayılı İş Kanunu'ndan doğan haklarını kullandıklarını belirtti.

Yer altında eylem yapan işçilerin yanına inerek durumlarını kontrol ettiklerini ifade eden Açıkgöz, madencilerin ailelerine şu sözlerle seslendi:

"Aşağıda 65 arkadaşımız var. Kendileri ödenmeyen 1 aylık maaş ve ikramiyelerinin tamamının yatırılmasını istiyor. Az önce yer altındaki arkadaşlarımızın yanına gittik, sağlık durumları gayet iyi. İşçi arkadaşlarımızın ailelerinin içi rahat olsun; emniyet, iş güvenliği ve can güvenliğiyle ilgili hiçbir sorun yok, bütün tedbirler alındı. İşverenle görüşerek müzakere sürecini yürüteceğiz ve sorunu çözmeye çalışacağız."

Ocak çevresinde güvenlik önlemleri alındı

Üretimin tamamen durduğu maden sahasında, gece vardiyasında çalışan diğer işçiler de yer altındaki arkadaşlarına destek olmak amacıyla işletme önüne geldi. Olası bir gerginliğe karşı jandarma ekipleri maden ocağı ve çevresinde geniş güvenlik önlemleri alırken, sendika yöneticileri ile maden yetkilileri arasındaki görüşmeler sürüyor. Madencilerin yerin 580 metre altındaki bekleyişi devam ediyor.

Malatya'dan acı haber: 4 şehidimiz var

Milli Savunma Bakanlığı (MSB), Malatya'da kaza kırıma uğrayan S-70 tipi helikopterdeki 4 askerin şehit olduğunu bildirdi

12.11.2026 20:02:00
AA
 
Malatya'dan acı haber: 4 şehidimiz var
Malatya'dan acı haber: 4 şehidimiz var
Milli Savunma Bakanlığı (MSB), Malatya'da kaza kırıma uğrayan S-70 tipi helikopterdeki 4 askerin şehit olduğunu bildirdi.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, şu ifadeler kullanıldı:



"S-70 tipi helikopterimizin henüz belirlenemeyen bir sebeple Malatya'da kaza kırıma uğraması sonucu, helikopterde bulunan 4 kahraman silah arkadaşımız şehit olmuştur. Şehitlerimize Allah'tan rahmet, kederli ailelerine, Türk Silahlı Kuvvetlerimize ve asil milletimize başsağlığı ve sabırlar dileriz."

Helikopterin kaza kırıma uğradığı Yeşilyurt ilçesine bağlı Samanköy bölgesine çok sayıda ambulans, itfaiye ve sağlık ekipleri sevk edildi.

Bursa'da iş yerinde yangın paniği

Bursa'da bir iş yerinde çıkan yangın, itfaiye ekiplerinin müdahalesiyle büyümeden söndürüldü

12.11.2026 19:12:00
İHA
 
Bursa'da iş yerinde yangın paniği
Bursa'da iş yerinde yangın paniği
Yangın, Nilüfer ilçesi Ertuğrul Mahallesi Gıda Toptancılar sitesinde meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, bir iş yerinde henüz bilinmeyen bir nedenle yangın çıktı.

İş yerinden yükselen dumanları fark edenlerin ihbarı üzerine olay yerine itfaiye ekipleri sevk edildi.

Kısa sürede olay yerine gelen ekipler, yangına müdahale ederek alevleri büyümeden kontrol altına aldı.

Yangının çevredeki işyerlerine sıçraması önlenirken, olayla ilgili inceleme başlatıldı.

'Yapay Güneş' yarışında tarihi eşik aşıldı

Güneş'in enerji üretme sırrını Dünya'ya taşıyan nükleer füzyon çalışmaları, bilimsel deney aşamasını geride bırakarak 14 milyar doları aşan dev bir küresel endüstriye dönüştü. Fransa'dan Çin'e, ABD'den özel teknoloji devlerine kadar dünya genelinde temiz ve sınırsız enerji için geri sayım hızlandı

12.11.2026 18:10:00
Eyüp Kabil
 
'Yapay Güneş' yarışında tarihi eşik aşıldı
'Yapay Güneş' yarışında tarihi eşik aşıldı
İnsanlığın yüzyıllardır hayalini kurduğu "temiz, güvenli ve tükenmeyen enerji" hedefinde en kritik viraja girildi.

Mevcut nükleer santrallerin aksine atomları parçalamak yerine birleştirerek enerji üreten nükleer füzyon teknolojisi, peş peşe kırılan rekorlar ve artan ticari yatırımlarla artık bilim kurgu olmaktan çıkıp enerji şebekelerinin kapısına dayandı.

Küresel devler sahada

Dünyanın dört bir yanındaki dev araştırma merkezleri, Güneş'in çekirdeğindeki 100 milyon santigrat derecelik plazma ortamını Dünya'da kararlı tutabilmek için kıyasıya bir yarış yürütüyor.

34 ülkenin ortaklaşa inşa ettiği dünyanın en büyük deneysel füzyon reaktörü ITER, Fransa'nın güneyindeki tesisinde vakum odası ve dev süperiletken mıknatıslar dahil tüm ana tokamak bileşenlerini sahada bir araya getirerek montaj aşamasında kritik bir eşiği geçti.

Çin'in EAST adlı deneysel reaktörü ise, süper sıcak plazmayı kararlı ve yüksek hapsetme modunda 1066 saniye boyunca kesintisiz tutmayı başararak kendi dünya rekorunu iki kattan fazla geliştirdi.

Dünyanın en güçlü lazerlerini kullanan ABD'nin Ulusal Ateşleme Tesisi (NIF), yakıt kapsülüne verilen lazer enerjisinden daha fazla füzyon enerjisi üretmeyi (net enerji kazancı) 11 kez tekrarlayarak tepkimenin fiziğinin kusursuz işlediğini kanıtladı.



Milyar dolarlık yatırım ve teknoloji devlerinin ilgisi

Füzyon artık sadece devletlerin yürüttüğü devasa bilimsel projelerle sınırlı değil. Füzyon Endüstrisi Birliği (FIA) verilerine göre küresel ölçekte 56 özel şirket ticari füzyon reaktörü geliştirmek için yarışıyor ve sektöre akan toplam özel fonlama 14,24 milyar dolara ulaştı.

Yapay zeka veri merkezlerinin hızla artan devasa elektrik ihtiyacını karşılamak isteyen Microsoft ve Google gibi teknoloji devleri ise şimdiden füzyon girişimleriyle erken dönem enerji satın alma anlaşmaları imzalayarak ticari dönüşümün önünü açıyor.



Şebekeye elektrik vermek için son engel ne?

Bilim insanları tepkimeden net enerji elde etmeyi başarsa da bu enerjinin doğrudan prizlerimizdeki elektriğe dönüşmesi için çözülmesi gereken iki temel mühendislik sınavı bulunuyor.

Birincisi reaktörleri çalıştıran dev lazerlerin veya mıknatısların harcadığı toplam şebeke elektriğinin, üretilen enerjiden daha düşük seviyeye indirilmesi gerekiyor.

İkincisi ise reaktör içindeki aşırı yüksek nötron bombardımanına yıllarca dayanabilecek özel alaşımların üretilmesi ve yakıt olarak kullanılan trityumun reaktör içinde lityum battaniyeler yardımıyla kendi kendini üretebilir hale getirilmesi hedefleniyor.

Uzmanlar, Commonwealth Fusion Systems gibi özel girişimlerin 2030'ların başında ilk ticari santralleri şebekeye bağlama hedefleriyle birlikte, önümüzdeki 10 yılın enerji tarihinde yeni bir çağ başlatacağını vurguluyor.
logo

Beşyol Mah. 502. Sok. No: 6/1
Küçükçekmece / İstanbul

Telefon: (212) 624 09 99
E-posta: internet@yenimesaj.com.tr gundogdu@yenimesaj.com.tr


WhatsApp iletişim: (542) 289 52 85


Tüm hakları Yeni Mesaj adına saklıdır: ©1996-2026

Yazılı izin alınmaksızın site içeriğinin fiziki veya elektronik ortamda kopyalanması, çoğaltılması, dağıtılması veya yeniden yayınlanması aksi belirtilmediği sürece yasal yükümlülük altına sokabilir. Daha fazla bilgi almak için telefon veya eposta ile irtibata geçilebilir. Yeni Mesaj Gazetesi'nde yer alan köşe yazıları sebebi ile ortaya çıkabilecek herhangi bir hukuksal, ekonomik, etik sorumluluk ilgili köşe yazarına ait olup Yeni Mesaj Gazetesi herhangi bir yükümlülük kabul etmez. Sözleşmesiz yazar, muhabir ve temsilcilere telif ödemesi yapılmaz.