Altın ithalatında rekor artış

YENİ MESAJ - AA / DETAY HABER

Hazine ve Maliye Bakanlığınca işlenmemiş altın ithalatına getirilecek "kota uygulaması" ile hem söz konusu ithalatın cari açık üzerindeki olumsuz etkilerinin azaltılması hem de altın üretimi ve ticareti konusunda ihracatın teşvik edilmesi hedefleniyor.

Hazine ve Maliye Bakanlığından alınan bilgiye göre, son dönemde işlenmemiş altın ithalatında yaşanan yükselişin dış ticaret ve ödemeler dengesi üzerindeki olumsuz etkilerini takip eden Bakanlık, söz konusu ithalata yönelik çeşitli tedbirlerin alınması için çalışma başlattı.

Bakanlık, işlenmemiş altın ithalatının cari açık üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak, Türkiye'nin döviz rezervlerini desteklemek için 'kota uygulaması' getirmeye karar verirken, söz konusu karara ilişkin mevzuat çalışmalarının Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığınca kısa süre içerisinde tamamlanması bekleniyor.

Kota kimleri kapsayacak?

Söz konusu kotalar, Borsa İstanbul AŞ üyesi kıymetli madenler aracı kuruluşları tarafından gerçekleştirilen işlenmemiş altın ithalatı için geçerli olacak. Tedbirler çerçevesinde aracı kuruluşlar tarafından gerçekleştirilen işlenmemiş altın ithalatı için geçen yıllardaki ithalat miktarları dikkate alınarak aylık bir kota miktarı belirlendi. Söz konusu kota kıymetli madenler aracı kuruluşlarının ithalat ve borsa işlemleri göz önünde bulundurularak tahsis edilecek.

Altın ihracatı teşvik edilecek

Alınan tedbir kararının dış ticaret dengesine olumlu yansıması beklenirken, Dahilde İşleme Rejimi (DİR) kapsamında gerçekleştirilen ithalat söz konusu kota uygulamasının dışında tutulacak. Böylelikle hem altın üretimi ve ticareti konusunda ihracatın teşvik edilmesi hem de uzun dönemde cari açık konusunda olumlu ilerlemeler sağlanması öngörülüyor.

DİR kapsamında yapılan ithalatın yanında bedelsiz ihracat kapsamında ihracat bedeli olarak gelen ve şirketlerin yurt dışından sermaye olarak getirecekleri altınlar da kota kapsamı dışında tutulacak.

Altın ithalatı 7 ayda yüzde 180 arttı

Ticaret Bakanlığı verilerine göre, ocak-temmuz döneminde Türkiye'nin altın ithalatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5,1 artışla 217 milyar 52 milyon dolara ulaştı. Aynı dönemde işlenmemiş altın ithalatı yüzde 180 artarak 19,4 milyar dolar oldu.

Türkiye altın zengini ancak...

Türkiye altın madeni açısından oldukça zengin bir ülke olmasına rağmen madenlerimizi çoğunlukla yabancı firmalar işletiyor. Kendi madenlerini işletme yerine yabancı firmalara bu işi devreden hükümetin politikaları sebebiyle sadece bu yılın ilk 7 ayında 217 milyar doları aşan ithalat yapmak zorunda kaldık.

Ege, Doğu Karadeniz, İç Ege ve Doğu Anadolu'da oldukça zengin altın madenlerimiz bulunuyor. Uşak, Erzincan, İzmir, Manisa, Gümüşhane, Eskişehir, Niğde, Kayseri, Balıkesir, Ordu, Konya, Çanakkale, Artvin, Hatay, Ankara ve Bilecik illerimiz altın madenlerimizin yoğun olarak bulunduğu iller.

Altınlarımızı yabancılar çıkarıyor

Türkiye'de altın madenciliği konusunda faaliyette bulunan şirketlerin büyük çoğunluğu yabancı. Bunlardan biri olan Fronteer Eurasia, Cayman Adaları merkezli bir şirket. Türkiye'de altın arayan bazı şirketler ise şöyle: "Ariana (ABD), Odyssey (Kanada), Stratex (ABD), Tüprag Madencilik (Kanada), Eldorado Gold (Kanada), Teck Cominco (Kanada), Galata Madencilik (İngiltere), Doğu Truva Madencilik (Cayman Adaları), Kuzey Truva Madencilik (Cayman Adaları).

Devlete ödenen pay sadece yüzde 2.5

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığından alınan bilgiye göre 2019 yılında 24 ruhsattan 39 ton altın üretimi yapıldığı açıklandı. Aynı açıklamada altın ve altın içeren kompleks maden ruhsatlarından toplam 298 milyon 612 bin 812 TL Devlet Hakkı tahakkuk ettirildiğini belirtildi.

Bu hesaba göre Türkiye'de altın çıkaran maden şirketleri çıkardıkları 39 ton altının yaklaşık yüzde 2.5'i kadarını devlete 'Devlet Hakkı' olarak vermiş. Geri kalan yüzde 97.5'ini ise ceplerine indirmiş. Hesabı biraz daha basitleştirirsek, Türkiye'de altın çıkaran şirketler, 2019 yılında çıkardıkları 39 ton altının 1 tonunu devlete verdi, geri kalan 38 tonunu ise kendi kazançları olarak kasalarına koydu.