Amasya ve Abdurrahman Kamil Efendi
Amasya denilince Abdurrahman Kamil Efendi’den bahsetmek gerekiyor
Haber Merkezi





"Abdurrahman Kamil Efendi, ilk tanıştığı anda Mustafa Kemal Paşa'ya ve Kuvva hareketine inanmıştır. Mustafa Kemal Paşa, Kamil Efendi'yi, Sultan Beyazıd Camii'nde kılınacak Cuma namazında Amasyalıları bu kutsal harekete davetle vazifelendirmek istemiştir.
13 Haziran'da gerçekleştirilen bu tarihi konuşmadan önce 12 Haziran 1919'da Mustafa Kemal Paşa, Amasya'da halka hitap etmişti:
'Padişah ve hükûmet İtilaf Devletleri'nin elinde esir bir vaziyettedir. Memleket elden girmek üzeredir. Bu kötü vaziyete çare bulmak için sizlerle iş birliği yapmaya geldim. Hep beraber aziz vatanımızı ve istiklalimizi kurtarmak için gayretlerimizle çalışacağız. (…) Amasyalılar!
Burası, Havza'dan ötesi Pontus oluyor. Sivas'tan doğusu Ermenistan'a kalıyor. Memleket İngiliz mandası altına giriyor. Tarihi büyük Türk milleti böyle esareti kabul etmez, milletimizin tarihî şerefi vardır.
Muhterem Amasyalılar!
Memleketin her tarafında ateşli çalışmalar başladı. Türk vatanseverlerin gayretleriyle garp memleketlerimizde millî cepheler kuruldu. Cenupta Fransızlarla el birliği yapan Ermenilere karşı saldırmaya başladılar. Amasyalılar ne duruyorsunuz? Burada da mutlaka her türlü haklarımızı korumak üzere Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti kurmalıyız' demişti."
Abdurrahman Kamil Efendi'nin bir gün sonra Sultan Beyazıd Camii'nde yaptığı ateşli konuşmadan sonra bu hukuk cemiyeti kurulmuştur. 17 kurucusu arasında, Abdurrahman Kamil Efendi ile Müftü Hacı Tevfik Efendi'nin ismi ilk iki sırada yer almaktaydı. Hacı Tevfik Efendi ölene kadar cemiyete başkanlık etmiştir.
Mustafa Kemal Paşa, kışlada bulunan Veysibeyzade Nafiz Bey'e kısa bir notla pusula yazar. Konuşmaya davet pusulasının, komiser muavini Osman Bey'le Abdurrahman Kamil Efendi'nin evine götürülmesini ister.
Saraydüzü kışlasına yakın olan Kamil Efendi'nin evine pusulayı götüren Osman Efendi'den bu emaneti alan Kamil Efendi, okuduğu pusulayı öperek başına koydu ve 'başım gözüm üstüne' diyerek halkla konuşmayı kabul ettiğini belirtti."
Kamil Efendi'nin büyük oğlu Ahmet Emri Yetkin, babasının 13 Haziran 1919 Cuma günü verdiği vaazın, önceki gece Mustafa Kemal Paşa tarafından altı maddelik bir konu halinde pusula olarak gönderildiğini belirtiyor:
"Bir gün evde otururken kapımız çalındı. Kapıyı ben açtım. O zaman milletvekillerinden Amasyalı Nafiz Bey ile karşılaştım.
Nafiz Bey, o vakit Amasya Müftüsü olan babam Abdurrahman Kamil Efendi'nin evde olup olmadığını sordu. Kendisine, 'buyurun babam evde' dedim.
Nafiz Bey'e yol göstererek yukarıda babamın yanına çıktık. Nafiz Bey, babama Atatürk'ün altı maddelik bir konuyu halka vaaz olarak camide anlatmasını, selamları ile söyledi. Biraz sonra Nafiz Bey, babamdan Atatürk'e selam ve muhabbetler ulaştırmak üzere evden ayrıldı.
Babam bu maddeleri sessiz şekilde okudu. 'Mustafa Kemal Paşa halka vaaz vermemizi emir buyuruyorlar' dedi." Bundan sonrasını Menç'in eserinden verelim: Devam edecek (Prof. Dr. Haydar Baş Hoş Geldin Atatürk eserinden)
























































































