Ardahan Kaşarı: Doğal süt, geleneksel üretim
Ardahan Kaşarı, Türkiye'nin kuzeydoğusunda, yüksek rakımlı Ardahan yaylalarının eşsiz doğasında üretilen, geleneksel yöntemlerle olgunlaştırılan ve karakteristik aromasıyla öne çıkan bir peynir türüdür
05.01.2026 21:35:00
Hasan Gündoğdu
Hasan Gündoğdu
Ardahan Kaşarı, hem coğrafi işareti hem de kültürel mirasıyla sofralarda ayrıcalıklı bir yere sahiptir.
Ardahan Kaşarı nedir?
Ardahan Kaşarı, genellikle inek sütünden yapılan, yarı sert ve sarı renkli bir peynirdir. Ancak onu diğer kaşar peynirlerinden ayıran en önemli özellik, doğal meralarda otlayan hayvanların sütünden elde edilmesi ve geleneksel üretim teknikleriyle hazırlanmasıdır.
Ardahan'ın 2000 metreyi aşan rakımı, zengin florası ve serin iklimi, bu peynire eşsiz bir aroma ve dayanıklılık kazandırır.
Üretim süreci
Süt temini: İlkbahar ve yaz aylarında, Ardahan yaylalarında otlayan ineklerden elde edilen süt kullanılır. Bu süt, yüksek yağ ve protein oranına sahiptir.
Mayalama: Süt, geleneksel yöntemlerle mayalanır. Mayalama işlemi genellikle bakır kazanlarda yapılır.
Teleme ve haşlama: Oluşan teleme, sıcak suda haşlanarak elastik bir kıvam alır. Bu aşama, kaşarın karakteristik yapısını oluşturur.
Şekillendirme: Peynir, genellikle silindirik kalıplara alınır ve preslenir.
Olgunlaştırma: Ardahan Kaşarı, en az 3 ay boyunca serin ve nemli ortamlarda bekletilerek "eski kaşar" haline getirilir. Bu süreçte dış yüzeyi doğal bir kabukla kaplanır.
Besin değeri ve faydaları
- Yüksek protein ve kalsiyum içeriğiyle kemik sağlığını destekler.
- Probiyotik etkisi sayesinde sindirim sistemine katkı sağlar.
- Doğal üretim süreci, katkı maddesi içermeyen sağlıklı bir alternatif sunar.
- Uzun raf ömrü, katkı maddesi kullanılmadan doğal olgunlaşma ile sağlanır.
Coğrafi işaret ve kültürel önemi
Ardahan Kaşarı, 2021 yılında coğrafi işaret alarak tescillenmiştir. Bu tescil, sadece belirli coğrafi koşullarda ve geleneksel yöntemlerle üretilen peynirlerin "Ardahan Kaşarı" adıyla satılabileceğini garanti eder. Bu durum, hem üreticiyi korur hem de tüketiciye kalite güvencesi sunar.
Yörede düğün sofralarının, bayram kahvaltılarının ve kış hazırlıklarının vazgeçilmezidir. Özellikle "eski kaşar" olarak bilinen olgunlaştırılmış versiyonu, Ardahan halkı için bir gurur kaynağıdır.
Nasıl tüketilir?
- Kahvaltılarda sade olarak ya da kızartılarak tüketilir.
- Makarna, börek ve pide içlerinde kullanıldığında eriyip uzayan yapısıyla lezzet katar.
- Şarap ve zeytinle birlikte gurme tabaklarda yer alır.
- Kavurma veya tereyağlı yumurta ile birleştiğinde yöresel bir ziyafete dönüşür.
Neden Ardahan Kaşarı?
- Doğal meralarda beslenen hayvanların sütü
- Katkı maddesi içermeyen geleneksel üretim
- Yüksek rakım ve zengin bitki örtüsünün aromaya etkisi
- Coğrafi işaretli ve izlenebilir üretim zinciri.
Yorumlar
Yorum bulunmuyor.
