Cilbab-III

Hz. Hafsa'dan gelen;Kızkardeşim sordu: "Ya Resûlallah, (bayram vs.ye) birimiz cilbab bulamadığı için cilbabsız çıksa bunun mahsuru var mıdır?"Allah Resulü de, "Arkadaşı cilbabını ona versin, o da hayırlı bir işe öyle çıksın" buyurdular. (Buhari, Hayz 23; Ayni, Umdetü'l-Kaari, III, 302. IV. 56; İbn Hacer, Fethu'l-Bari, I. 439; İbn-i Mace, I. 415; el-İkame, 165) şeklindeki rivayet, cilbabın dışarıya çıktıklarında kadınlar için gerekli bir elbise olduğunu vurgular.Cilbab ayetinde "giysinler" yerine, "idna etsinler" yani "sarkıtsınlar, yaklaştırsınlar" ifadesi kullanılıyor. Bu ve cilbab ayeti nazil olduğunda Hz. Aişe'nin nakline göre kadınların elbiselerini yırtıp cilbab yapmaları, (Ebu Davud, II, 382) cilbabın kolsuz ve giyilenden ziyade bürünülen bir elbise şekli olduğunu gösterir.Diğer bir husus da cilbab ayetinde gecen "min" harf-i ceririnin teb'iz için olduğu meselesidir. Çünkü "kadın cilbabın bir kısmını sarkıtır, bir kısmıyla da başını örter" diyor. (Beydavi, IV, 168).Bu ise; cilbabdan başa ayrılan kısmın azlığını, büyük bölümünün bedene ayrıldığını gösterir.Alusi; "(Min)in teb'iz için olması iki ihtimale imkan verir: Birisi, bu ba'z, cilbablardan bir cilbab olur ve bunu kadınların, üzerlerine idna etmeleri bütün bedenlerine giymeleri anlamına gelir. İkincisi ba'z ile muradın cilbabın bir parçası olması halidir. Bunun üzerlerine idnası da cilbabın bir bölümünü başörtüsü yapıp onunla başlarını ve yüzlerini örtmeleri, geri kalan kısmını da bedenlerinin geri kalan kısmına sarkıtmalarıdır" (Alusi, XXII, 89) diyor ki, bundan da cilbabın başla beraber vücudu örten bir elbise olduğu anlaşılır.Bütün bunlara rağmen "cilbab"ın İslam coğrafyasının çeşitli bölgelerinde, Ebu Hayyan'ın Endülüs'ünde, Elmalılı'nın İstanbul'unda biraz da olsa farklılık arz etmesi, Müslümanları bu konuda iki önemli sonuca vardırabilir:1- Bu örtü gerçekten avret mahallerini örtüp koruduktan sonra zamana ve zemine göre değişiklik gösterebilir yani, bütün teferruatıyla belli renkleri sınırlı, sabit bir kadın elbisesi istenmemiştir.2- Fakat cilbab ile örtünme anlayış ve uygulanışındaki farklılık çok az olduğundan kadının dış elbisesi bin dört yüz yılda çok az değişim göstermiştir.