Çin ABD'yi can alıcı yerinden vuracak
Çin'de bulunan Şian Ciaotong Liverpool Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ahmet Göncü, Çin'in ABD'yi en can alıcı noktadan vurmayı hedeflediğine işaret ederek, "Çin para birimi yuanın gittikçe artan şekilde kullanılması da ABD yönetimlerini en çok endişelendiren alanlardan biri" dedi.
14.12.2016 00:00:00
Çin'de bulunan Şian Ciaotong Liverpool Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ahmet Göncü, ABD'nin en büyük gücünün rezerv para olarak uluslararası piyasalara yön vermesi olduğuna işaret ederek, "Askeri ve politik güç gibi tüm diğer faktörler ikincildir. Nitekim Amerikan doları rezerv para olmasaydı, ABD bile giriştiği hiçbir savaşı, düşük faizlerle borçlanmaya devam ederek finanse edemezdi" dedi.
Göncü, şunları söyledi: "Peki Çin kurulu global sistemde ABD'nin rezerv para konumunu değiştirebilir mi? Cevap basit: Şimdilik hayır; ancak uzun vadede evet. Yalnız burada çok önemli bir nokta var. Çin devlet politikası, yuanı ABD doları yerine 'Global Rezerv Para' haline getirmek değil. Esas politika, yuanı uluslararası ticarette ve finans sisteminde, Çin'in ekonomik büyüklüğüne orantılı şekilde kullanılan, önemli bir para birimi haline getirmek. Çin global finansal sistemin yeniden tanımlanmasını ve daha adil olmasını talep ediyor. Çin devletinin tüm global finans sistemini kontrol etmek gibi bir amacı ve ihtiyacı yok. Daha ziyade birçok önemli para birimi arasında, ticaretine oranla yuanı gittikçe global ticaretin merkezinde yer alan bir para birimi yapmayı amaçlıyor. Çin kendi para birimini rezerv para olarak empoze etmekten ziyade ikili ticarette kullanımını teşvik etmeyi öncelik olarak belirlemiş görünüyor."
Çin'in politikası
Çin'in ABD'yi en can alıcı noktadan vurmayı hedeflediğine işaret eden Göncü, "Çin, yuanı ciddi anlamda uluslararası bir para birimi olarak sunuyor. Yuanın gittikçe artan şekilde kullanılması da ABD yönetimlerini en çok endişelendiren alanlardan biri. Çin'in yuanı uluslararası para birimi olarak konumlandırması, özellikle 2009 yılından itibaren hız kazandı. 2009 yılında Hong Kong piyasasında 'Dim Sum' bonolarını çıkarmış olan Çin, bundan sonraki süreçte uluslararası piyasaların devamlı şekilde artan yuan talebine paralel olarak, piyasalara yuan cinsinden yatırım enstrümanları sundu. 2013 yılında global ticarette en çok kullanılan sekizinci para birimi olan yuan, 2014'te beşinciliğe ve en nihayetinde 2015'ten itibaren ticarette en çok kullanılan ikinci para birimi konumuna geldi. Para birimi sıralama basamaklarını hızla tırmanırken Çin'in önünde kalan tek engel, yuanın konvertible hale getirilmesi. Bu hamle tamamlandığı takdirde (ki önümüzdeki beş yıl içerisinde yüksek ihtimalle tamamlanacaktır), Çin para biriminin kullanımında ikinci bir sıçrama yaşanacaktır. Bu meseledeki en kritik noktalardan bir diğeri ise Çin'in hammadde ithalatında da yuan kullanımı için bastıracak olmasıdır. Şayet ABD hâlihazırdaki Ortadoğu politikasını devam ettirirse, bölge ülkeleri kolaylıkla Çin tarafından ikna edilme potansiyeline sahipler. Rusya'nın da bölgede ABD'den rol kapması bu trendi güçlendiriyor."
Göncü, şunları söyledi: "Peki Çin kurulu global sistemde ABD'nin rezerv para konumunu değiştirebilir mi? Cevap basit: Şimdilik hayır; ancak uzun vadede evet. Yalnız burada çok önemli bir nokta var. Çin devlet politikası, yuanı ABD doları yerine 'Global Rezerv Para' haline getirmek değil. Esas politika, yuanı uluslararası ticarette ve finans sisteminde, Çin'in ekonomik büyüklüğüne orantılı şekilde kullanılan, önemli bir para birimi haline getirmek. Çin global finansal sistemin yeniden tanımlanmasını ve daha adil olmasını talep ediyor. Çin devletinin tüm global finans sistemini kontrol etmek gibi bir amacı ve ihtiyacı yok. Daha ziyade birçok önemli para birimi arasında, ticaretine oranla yuanı gittikçe global ticaretin merkezinde yer alan bir para birimi yapmayı amaçlıyor. Çin kendi para birimini rezerv para olarak empoze etmekten ziyade ikili ticarette kullanımını teşvik etmeyi öncelik olarak belirlemiş görünüyor."
Çin'in politikası
Çin'in ABD'yi en can alıcı noktadan vurmayı hedeflediğine işaret eden Göncü, "Çin, yuanı ciddi anlamda uluslararası bir para birimi olarak sunuyor. Yuanın gittikçe artan şekilde kullanılması da ABD yönetimlerini en çok endişelendiren alanlardan biri. Çin'in yuanı uluslararası para birimi olarak konumlandırması, özellikle 2009 yılından itibaren hız kazandı. 2009 yılında Hong Kong piyasasında 'Dim Sum' bonolarını çıkarmış olan Çin, bundan sonraki süreçte uluslararası piyasaların devamlı şekilde artan yuan talebine paralel olarak, piyasalara yuan cinsinden yatırım enstrümanları sundu. 2013 yılında global ticarette en çok kullanılan sekizinci para birimi olan yuan, 2014'te beşinciliğe ve en nihayetinde 2015'ten itibaren ticarette en çok kullanılan ikinci para birimi konumuna geldi. Para birimi sıralama basamaklarını hızla tırmanırken Çin'in önünde kalan tek engel, yuanın konvertible hale getirilmesi. Bu hamle tamamlandığı takdirde (ki önümüzdeki beş yıl içerisinde yüksek ihtimalle tamamlanacaktır), Çin para biriminin kullanımında ikinci bir sıçrama yaşanacaktır. Bu meseledeki en kritik noktalardan bir diğeri ise Çin'in hammadde ithalatında da yuan kullanımı için bastıracak olmasıdır. Şayet ABD hâlihazırdaki Ortadoğu politikasını devam ettirirse, bölge ülkeleri kolaylıkla Çin tarafından ikna edilme potansiyeline sahipler. Rusya'nın da bölgede ABD'den rol kapması bu trendi güçlendiriyor."
