Çocuklarda 'kalp deliği' nasıl belirti veriyor?
Çocuklarda en sık karşılaşılan doğumsal kalp hastalıklarından biri olan Atriyal Septal Defekt (ASD), kalbin sağ ve sol kulakçıkları arasında bulunan duvarda açıklık olmasıyla ortaya çıkıyor. Halk arasında kalp deliği olarak bilinen bu durum, bazı çocuklarda uzun yıllar herhangi bir belirti vermeden ilerleyebilirken, bazı hastalarda çabuk yorulma, nefes darlığı, fiziksel aktivitelerde zorlanma ve büyüme geriliği gibi şikâyetlere neden olabiliyor.
14.11.2026 14:46:00
Murat Çorbacı
Murat Çorbacı





Çocuk Kardiyolojisi Uzmanı Prof. Dr. İbrahim Cansaran Tanıdır, ASD'nin her çocukta aynı belirtilerle ortaya çıkmadığına dikkat çekerek, hastalığın erken dönemde fark edilmesinin ve düzenli takip edilmesinin uzun vadeli kalp sağlığının korunması açısından büyük önem taşıdığını vurguluyor.
Çocuklarda ASD nedir?
Atriyal Septal Defekt, kalbin sağ ve sol kulakçıkları arasındaki duvarın tam olarak oluşmaması sonucunda ortaya çıkar. Bu açıklık nedeniyle oksijen bakımından zengin kanın bir bölümü sol kulakçıktan sağ kulakçığa geçebilir. Böylece kalbin sağ tarafına ve akciğerlere normalden fazla kan yönlenebilir.
ASD'nin kalp üzerindeki etkileri, deliğin büyüklüğüne ve kalpten geçen kan miktarına bağlı olarak değişiklik gösterir. Küçük açıklıklar genellikle önemli bir dolaşım problemine neden olmazken büyük açıklıklar zaman içerisinde kalbin sağ odacıklarında genişlemeye yol açabilir.
Belirtileri neler?
ASD bulunan çocukların önemli bir bölümünde erken yaşlarda belirgin şikâyet görülmeyebilir. Bununla birlikte bazı belirtiler kalpte yapısal bir problem olabileceğini düşündürebilir.
* Özellikle fiziksel aktiviteler sırasında çabuk yorulma,
* Yaşıtlarına göre daha düşük egzersiz kapasitesi
* Nefes darlığı ve sık solunum yolu enfeksiyonları.
Bebeklerde beslenme sırasında yorulma ve kilo alımında yavaşlama da görülebilir.
Ancak bu belirtilerin bulunmaması ASD olmadığı anlamına gelmez. Bazı çocuklarda kalp deliği, tamamen farklı bir nedenle yapılan rutin muayene sırasında tespit edilebilir.
Tanısı Nasıl Konuluyor?
Çocuklarda ASD tanısının değerlendirilmesinde çocuk kardiyolojisi muayenesi önemli bir yer tutar. Kalbin dinlenmesi sırasında duyulan üfürüm veya ikinci kalp sesindeki karakteristik değişiklikler, ASD şüphesini gündeme getirebilir.
Kesin tanıda kullanılan temel yöntem ekokardiyografidir. Kalp ultrasonu olarak bilinen bu inceleme sayesinde kalbin anatomik yapısı, deliğin konumu, büyüklüğü ve kan akımının yönü değerlendirilebilir.
Gerektiğinde elektrokardiyografi ve diğer görüntüleme yöntemleriyle kalbin çalışma düzeni hakkında ek bilgiler elde edilebilir.
ASD her çocukta tedavi gerektirir mi?
ASD tanısı konulan her çocuk için girişimsel tedavi uygulanması gerekmez. Küçük açıklıkların bir bölümü büyüme sürecinde kendiliğinden kapanabilir veya önemli bir dolaşım problemine neden olmadan izlenebilir.
Bununla birlikte kalbin sağ tarafında genişlemeye yol açan ve belirgin kan geçişi oluşturan açıklıklarda kapatma tedavisi gündeme gelebilir. Uygun anatomik özelliklere sahip bazı ASD türleri, kasık damarından ilerletilen kateterler yardımıyla açık kalp ameliyatına ihtiyaç duyulmadan kapatılabilir. Diğer durumlarda cerrahi tedavi gerekebilir.
Erken tanı neden önemli?
Çocuklarda ASD'nin erken dönemde tespit edilmesi, kalbin yapısal ve işlevsel durumunun düzenli olarak izlenmesini sağlar. Özellikle büyük açıklıkların uzun yıllar tedavisiz kalması, kalbin sağ tarafında hacim yüklenmesine ve bazı hastalarda akciğer damar basıncında artışa neden olabilir.
Bu nedenle çocuklarda çabuk yorulma, açıklanamayan nefes darlığı veya kalpte üfürüm gibi bulguların göz ardı edilmemesi önem taşır. ASD'nin erken teşhis edilmesi ve uygun zamanda değerlendirilmesi, çocukların sağlıklı gelişimlerinin desteklenmesine ve ilerleyen yaşlarda ortaya çıkabilecek kalp sorunlarının önlenmesine katkı sağlayabilir.













































































