Çin Devlet Başkanı Şi, diyaloğu ve çok taraflılığı güçlendirme çağrısı yaptı
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Şanghay İşbirliği Örgütünün (ŞİÖ), ittifaklar ve cepheleşmelerin ötesinde inşa ettiği yeni tip bölgesel işbirliğini ileri taşıyarak, tek taraflığın yükseldiği, savaşın gölgesinin dünyanın üzerine çöktüğü bir dönemde diyaloğu ve çok taraflığı güçlendirme çağrısında bulundu
AA
Çin Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, Devlet Başkanı Şi, Şanghay İşbirliği Örgütünün Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te düzenlenen Devlet Başkanları Konseyi Toplantısı'nda konuştu.
Şi, ŞİÖ'nün son 25 yılda kaydettiği en büyük başarının, oluşturduğu yeni tip bölgesel işbirliği olduğunu ifade etti.
Bu işbirliğinin, ittifak kurmadan, cepheleşmeden ve üçüncü tarafları hedef almadan birlikte var olmanın yolunu bulduğunu belirten Şi, ŞİÖ'nün, bölge ülkelerinin birlikte ortak bir yuva inşa etmesini sağladığını belirtti.
Şi, 25 yıl sonra bugün yüzyılda görülmeyen bir dönüşümün küresel ölçekte hızlandığına işaret ederek, "Diyalog ile cepheleşme, kazan-kazan ile sıfır toplam ve çok taraflılık ile tek taraflılık arasındaki mücadele giderek kızışıyor. Savaşın gölgesi yeniden dünyanın üzerine çökmüş durumda. İnsanlığın geleceğinin tehlikede olduğu bu kritik kavşakta ŞİÖ tarihsel sorumluluğunu üstlemek üzere öne çıkmalı ve geleceğin seyrini belirlemeli." ifadelerini kullandı.
ŞİÖ ülkelerinin güvenliği önceleyerek evrensel olarak güvenli bir ortamı yaratması gerektiğini vurgulayan Şi, dış güçlerin ülkelerin iç işlerine müdahalesini önleyerek bölgesel istikrarı sağlaması gerektiğinin altını çizdi.
Şi, Çin'in benzer fikirdeki daha fazla ülkenin bölgesel ve küresel yönetimi iyileştirmek üzere ortak çaba göstermesinden memnun olacağını, Ukrayna, Orta Doğu, Afganistan ve diğer uluslararası ve bölgesel kriz konularında tüm taraflarla iletişim içinde bu sorunların hem semptomlarını hem de kökenindeki sebepleri ele alarak siyasi çözümleri desteklemeye hazır olduğunu dile getirdi.
Şanghay İşbirliği Örgütü
ŞİÖ, ilk olarak 1996'da sınır güvenliği ve ekonomik işbirliği ittifakı olarak Çin, Rusya, Kazakistan, Kırgızistan ve Tacikistan tarafından oluşturuldu. O yıllarda "Şanghay Beşlisi" olarak anılan gruba 2001'de Özbekistan'ın da dahil edilmesiyle örgütün kuruluşu gerçekleşti.
2017'de Kazakistan'da düzenlenen Astana Zirvesi'nde Hindistan ve Pakistan'ın üyelik süreçleri tamamlandı. 2021'de Tacikistan'da düzenlenen Duşanbe Zirvesi'nde İran'ın, 2024'te Kazakistan'da düzenlenen Astana Zirvesi'nde Belarus'un katılımıyla örgütün üye sayısı 10'a ulaştı.
Moğolistan ve statüsü Eylül 2021'den bu yana aktif durumda bulunmayan Afganistan'ın "gözlemci" olarak yer aldığı ŞİÖ'nün aralarında Türkiye'nin de olduğu 15 ülkeyle "diyalog ortaklığı" bulunuyor.
Örgüt üyesi ülkelerin yüz ölçümlerinin toplamı, Avrasya kıta parçasının yaklaşık yüzde 65'ini kapsıyor. Üye ülkeler, dünya nüfusunun yüzde 40'ını ve küresel gayrisafi hasılanın yüzde 25'ini temsil ediyor.
