Çin tatbikatlarla Tayvan'ı kıskaca aldı

Çin Ordusu Doğu Cephesi Komutanlığı, Tayvan adası etrafındaki askeri tatbikatlara denizaltı-savar saldırılar ve deniz baskınlarıyla devam edileceğini açıkladı. Çin, geçen hafta Pazar gününe kadar 4 gün boyunca devam eden son askeri tatbikatı, ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi'nin Tayvan'ı ziyaret etmesine tepki olarak düzenlemişti.

Çin neyin peşinde?

Tayvan ise Çin'i, bu tatbikatlarda aslında adayı işgal egzersizleri yapmakla suçluyor. Tayvan yönetimi dün yaptığı açıklamada Çin uçaklarının ve gemilerinin tatbikat boyunca henüz kendi hava sahası ve kara sularına girmediğini bildirdi. ABD, Avustralya ve Japonya Çin'in tatbikatlarını, asıl amacının Tayvan Boğazı'nın statüsünü değiştirmek olduğunu söyleyerek kınadı. Çin ana karası ile Tayvan birbirinden 180 kilometre genişliğindeki Tayvan Boğazı ile ayrılıyor. Washington Pekin'i ayrıca Pelosi'nin ziyaretine misilleme amacıyla iklim değişikliği de dahil bir dizi konuda işbirliğini kesmekle de suçluyor.


Çin ile Tayvan arasındaki sorun ne?

Çin, Tayvan'ı gerekirse güç kullanarak geri almaya hakkı olan ayrılıkçı bir bölge olarak görüyor. Fakat kendi yönetimine sahip Tayvan da kendisini Çin'den ayrı görüyor. Bu durumda dünya liderlerinin Tayvan'ı tanımaya yönelik en küçük bir iması bile Çin'in öfkeli tepkisine yol açıyor. Tayvan'ı 25 yıldır ziyaret eden en üst düzey ABD'li politikacı olan Pelosi'nin ziyareti Pekin yönetimi tarafından 'bağımsızlığının ihlali' olarak yorumlanmıştı. Çin, Amerikan Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi'nin Tayvan'a yaptığı ziyarete tepki olarak ABD'yle bazı alanlarda işbirliğini askıya aldığını açıklamış, ABD'yle askeri diyaloğu kestiğini; iklim kriziyle, sınır ötesi suçlarla ve yasa dışı göçle mücadele gibi konularda da artık işbirliği yapmayacağını duyurmuştu.  ABD, Tayvan politikasında uzun yıllardır hassas bir denge güdüyordu. Bir yandan sadece Çin hükümetini tanıyan ve diplomatik ilişkilerini Tayvan yerine Pekin ile kuran 'Tek Çin' politikasına uyuyor. Ama diğer yandan ada ile Tayvan'ın kendini savunması için silah satmayı da içeren gayri resmi bir ilişki sürdürüyor. ÖMER NEZİR