Çocukta ateş çıkınca, ne yapmalı?

Çocuklarda ateş, ebeveynleri en çok endişelendiren sağlık sorunlarından biri olsa da, vücudun enfeksiyonlara karşı verdiği doğal bir tepki olarak belirtiliyor. Genellikle ateşin iki kez 38°C üzerinde ölçülmesi veya 38,5°C üzerindeki ölçümler 'ateş' olarak kabul ediliyor. Ateşin nedenleri, doğru ölçüm yöntemleri ve müdahale edilmesi gereken durumlar hakkında bilinçlenmek ise oldukça önemli.

Üç aydan küçük bebeklerde yüksek ateş, üç günden uzun süren ateş veya nefes darlığı, bilinç bulanıklığı gibi ciddi belirtilerde zaman kaybedilmeden doktora başvurulması gerektiğini belirten Uzm. Dr. Laden Jaferi, çocuklarda ateş ile ilgili bilinmesi gerekenleri ve hangi durumlarda neler yapılması gerektiği hakkında bilgiler verdi.

Çocuklarda ateş semptomu oldukça yaygın bir hastalık belirtisi olarak gösteriliyor ve neredeyse her çocuğun büyüme sürecinde zaman zaman 'ateş' belirtisi ortaya çıkabiliyor.  Ebeveynlerin ise ateşin nedenleri, doğru ölçüm yöntemleri ve müdahale edilmesi gereken durumlar hakkında bilinçlenmesinin oldukça önemli olduğu bildiriliyor.

Ateşin vücudun savunma mekanizmalarından biri olduğunu, mikropların çoğalmasını engellediğini ve bağışıklık sisteminin daha etkili çalışmasını sağladığını aktaran Bayındır Söğütözü Hastanesi Pediatri Uzmanı Dr. Laden Jaferi, "Ateş kontrolünde ağız, koltuk altı, kulak, alın veya rektal ölçümlerde farklı değerler elde edilebiliyor. Ayrıca ateş sırasında vücutta kan dolaşımı değiştiğinden, çocuğun elleri ve ayakları soğuk, başı ise sıcak olabiliyor" dedi. 

Uzm. Dr. Laden Jaferi, "Ateşi düşürmek hastalığın iyileşmesini sağlamaz veya hastalığın seyrini değiştirmez" diyerek sözlerini şöyle sürdürdü: "Çoğu ateşli hastalık üç ila beş gün sürebilir. Ateş düşürücü ilaçların etkisi geçtikten sonra (genellikle 3-6 saat içinde) ateşin yeniden yükselmesi normaldir. Ayrıca, ateş düşürücüler her zaman vücut sıcaklığını belirli bir dereceye kadar düşürmeyebilir; burada önemli olan hastanın genel durumunun düzelmesidir. Amaç, vücut ısısını 36.5°C'ye indirmek değil, hastanın konforunu artırmaktır."

Doğru bilinen yanlışlar

Antibiyotik kullanımının ateşi anında düşürmediğinin altını çizenUzm. Dr. Laden Jaferi, çocuklarda ateş ile ilgili doğru bilinen yanlışlar hakkında şunları kaydetti: "Hastalık bakteriyel kaynaklı olsa bile antibiyotiklerin etkisini göstermesi genellikle 72 saati bulur. Ateşin derecesi, ateşli havale geçirme riskini belirleyen tek faktör değildir. Ayrıca, diş çıkarmanın yüksek ateşe neden olduğu yönündeki yaygın inanışı destekleyen bilimsel kanıtlar oldukça sınırlıdır. Ateşin alternatif nedenleri mutlaka araştırılmalı ve özellikle 38.9°C üzerindeki sıcaklıklar doğrudan diş çıkarma sürecine bağlanmamalıdır. Üç aylıktan küçük bir bebeğin üzerine fazla giysi veya battaniye örtülmesi vücut sıcaklığını bir miktar artırabilir. Ancak, 38.5°C ve üzerindeki bir ateşin yalnızca giyimle ilişkili olması pek olası değildir ve mutlaka tıbbi değerlendirme gerektirir."

Hekime ne zaman başvurulmalı?

Çocuklarda ateşin çoğu zaman evde takip edildiğini belirten Uzm. Dr. Laden Jaferi, "Ateşli durumlarda çocuğun nasıl davrandığına ve genel durumuna dikkat etmek büyük önem taşır. Ateş genellikle başka belirtilerle birlikte ortaya çıkar ve bazı durumlarda tıbbi değerlendirme gerektirir. Özellikle üç aylıktan küçük bebeklerde 38°C ve üzeri ateş, bebeğin genel durumu iyi görünse bile mutlaka bir hekim tarafından değerlendirilmelidir. Üç aydan üç yaşına kadar olan çocuklarda ateş üç günden uzun süredir devam ediyorsa veya çocuk, hasta görünüyorsa, 3 ila 36 aylık çocuklarda ateş 38,9°C veya üzerindeyse tıbbi müdahale gerekebilir. Ayrıca, ateşe yeni ortaya çıkan deri döküntüsü eşlik ediyorsa, nefes darlığı, şiddetli karın ağrısı veya bilinç bulanıklığı gibi ciddi belirtiler varsa, çocuğun zaman kaybedilmeden hastane koşullarında değerlendirilmesi önemlidir" diye konuştu.

Ateş düşürücüler kendi ölçeğiyle verilmeli 

Uzm. Dr. Laden Jaferi, ilaç tedavisinin doktor kontrolünde uygulanması gerektiğinin altını çizerek sözlerini şöyle noktaladı: "Ateş düşürücü ilaçlar sadece ihtiyaç duyulduğunda verilmeli ve rahatsız edici semptomlar ortadan kalktığında kesilmelidir. İlaçlar kendi ölçeği veya enjektörle verilmelidir. Evdeki kaşıklarla verilmesi yanlış doz verilmesine neden olabilir."