De Gaulle’nin yapamadığını Haydar Baş yaptı

Ekonomi başlığında dünya ve ülkemizin sorunu nedir, sorusuna işsizlik, emeğin karşılığını bulamaması, gelir adaletsizliği, sömürü ve köleliğin devam etmesidir, diyebilirim.

Bunun sebebi de kapitalizmdir, serbest piyasa ekonomisidir, dolardır, ABD'dir. Gerek devletler ve gerekse ekonomistler bu gerçekleri dile getirmedikleri için yaşanan devletlerarası ve toplumsal savaşlar, restleşmeler, krizler, açlık, yoksulluk vs. her geçen gün daha da artıyor. 

Bugün dünyanın sorunu kapitalizmdir, ABD'dir, dolardır.

Merhum Prof. Dr. Haydar Baş Hocam, 'ABD, dünyayı at etmiş biniyor, eşek etmiş sürüyor' derdi. Ne ile yapıyordu bunu? Parası ile.

Baş Hocamız tespitle kalmadı dünyayı at-eşek olmaktan kurtaracak ekonomi modelini de ortaya koydu. Ne hazindir ki hasla at-eşek olmakta ısrar edenler var. 

ABD bunu nasıl yaptı?

ABD dolarının dünya ekonomisinin kalbine yerleşme hikayesini kabaca bir hatırlayalım.

19. yüzyılda ve 20. yüzyılın başlarında dünyanın hakim para birimi İngiliz Sterlini idi. Ancak gerek 1. Dünya Savaşı, İngiltere'nin ekonomisini sarsmış ve altın rezervlerini eritmişti. ABD ekonomisi büyümüş ve dünyanın en büyük altın rezervine sahip ülkesi haline gelmişti.

2. Dünya savaşı ise başta Avrupa olmak üzere Rusya ve Çin'i de her alanda olduğu gibi ekonomik olarak da bitirmişti. ABD ise topraklarından uzak olan bu savaşta yine kazanmıştı.

Doların 'dünya parası olarak resmileşmesi' ise II. Dünya Savaşı bitmeden hemen önce gerçekleşti.

44 ülkeden temsilciler, ABD'nin Bretton Woods kasabasında bir araya geldi 'Bretton Woods Anlaşması' ile yeni bir sistem kurdular.

Sisteme göre ABD dolarının değeri altına sabitlendi.

Diğer tüm ülkelerde, kendi para birimlerini dolara sabitledi. Böylece dolar, altına doğrudan dönüştürülebilen tek para birimi olarak dünyanın rezerv parası haline geldi.

Sisteme ilk baş kaldırı

Bu sisteme ilk başkaldırı 60'lı yıllarda Fransa'da geldi.

'ABD karşılıksız para basarak diğer ülkelerin şirketlerini satın alıyor, kendi savaşlarını (Vietnam gibi) finanse ediyor, tüm dünyaya kendi enflasyonunu ihraç ediyor' diyen Fransa Cumhurbaşkanı Charles de Gaulle, hiçbir ulusal paranın, uluslararası bir hakem olamayacağını savunarak altını, tek gerçek ölçü birimi olarak görüyordu.

Dolar sadece bir kağıttır

'Amerikalılar dolar basıyor, biz ise onlara karşılığında gerçek mallar ve hizmetler veriyoruz. Bu adil bir ticaret değildir… Fransa'nın elindeki dolarlar artık gerçek altına dönüşmeli. Gemilerimizi gönderin ve Fort Knox'taki (ABD'nin külçe altın deposu) altınlarımızı Paris'e geri getirin' diyen Fransa Cumhurbaşkanı Charles de Gaulle, dediğini yaptı ve Fransa'nın elindeki tüm dolar rezervlerini altına çevirme kararı aldı. Bu altınların taşınması için ABD'ye savaş gemileri ve uçaklar gönderdi.

Fransa'nın dolara güvenmediğini göstermesi diğer devletleri paniğe sevk etti. Fransa'yı takip eden diğer ülkeler de altın talep etmeye başlayınca, küresel finans sisteminde doların hakimiyeti ilk kez bu kadar ciddi bir sorgulamaya açıldı.

Dolar-altın takası ile ABD'nin altın rezervleri hızla azalmaya başladı ve ABD'nin elindeki altın, piyasadaki dolarları karşılayamaz hale geldi.

Doların altına endeksini kaldırdım

ABD, hem Vietnam Savaşı'nı finanse edip hem de dünyadaki dolarların altın karşılığını ödeyemeyeceğini anladı. Doların "altın garantisi" kağıt üzerinde kalmaya başladı.

15 Ağustos 1971'de ABD Başkanı Richard Nixon kameralar karşısına geçip "Doların altına endeksini kaldırdım" dedi.

Böylece dolar artık 'karşılığı altın olan bir kağıt' değil, tamamen ABD devletinin gücüne ve güvenilirliğine dayanan bir itibari para oldu.

Petro-Dolar Sistemi

Altın desteği kalkınca doların değerini korumak için yeni bir hamle gerekiyordu. ABD bu kez OPEC'i (Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü) devreye soktu.

OPEC 1960 yılında Irak, İran, Kuveyt, Suudi Arabistan ve Venezuela tarafından kuruldu.

1971 yılında Amerikan hükûmetinin doların karşılığını altın olarak veremeyeceği anlaşılınca, 1972-1973 yıllarında Amerikan hükûmeti, Suudi kraliyet ailesiyle, 'kraliyet ailesinin hükümranlığını koruma' karşılığında petrolü yalnız dolarla satmaları hususunda bir anlaşma yaptı.

Diğer OPEC ülkeleri de bunu takip etti ve petrol karşılığı olarak sadece dolar kabul eder oldular.

Bu anlaşma ile petrol sadece ABD doları üzerinden satılacaktı. Böylece dünyadaki her ülke petrol almak zorunda olduğu için, her ülke mecburen dolar stoklamak (rezerv tutmak) zorunda kaldı. Böylece dolar yeniden küresel rezerv para haline geldi.

Demek ki ABD güçlü değil, dünyanın efendisi değil. Bizler, ABD'yi güçlendirdik ve kendimize efendi yaptık.

Fransa Cumhurbaşkanı Charles de Gaulle 60'lı yıllarda doların tahtını salladı ama ortaya bir sistem koyamadığı için yıkamadı.

Merhum Prof. Dr. Haydar Baş ise ortaya koyduğu Milli Ekonomi modeli ile doların tahtını yıktı.

Hüseyin Baş

Avusturya Viyana Üniversitesi'nde 21 ülkeden 50 akademisyenin sunum yaptığı 11. Uluslararası Milli Ekonomi Modeli Kongresi'nde BTP lideri Hüseyin Baş "Diller farklıydı, dinler farklıydı ama dertler aynıydı. Milli Ekonomi Modeli insanlık için en büyük şanstır" diyen Sayın Baş sözlerine şöyle devam etti:

"Bu modelin sahibi merhum babam, ebedi liderimiz, Baş Hocamız Prof. Dr. Haydar Baş'ı da tekrar rahmet ve minnetle anıyorum.

Bize öyle bir miras bıraktı ki, biz o mirası bütün dünyaya anlatsak, onun hakkını yine teslim edememiş oluruz.

Ama bu uğurda çalışacağız. Çünkü bizim vazifemiz bir insanlık vazifesi, varoluş mücadelesi, dünyada varlığımızın anlam kazandığı bir mücadele. Dolayısıyla hepimiz için inşallah bu mücadelede Allah muvaffakiyetler nasip etsin, hayırlı uğurlu olsun diyorum.

Dünya büyük bir kaosa sürüklenirken elimizde bir model var. Bu, insanlık için en büyük şanstır. İnsanlık için çok büyük bir nasiptir.

Bugün ben burada şunu da gördüm: "Türk'ün saygınlığı arttı, Türk'ün inanılırlığı arttı." Eğer biz kendi gücümüze, kendi cevherimize inanırsak, kendi medeniyetimize ve tarihimize sahip çıkarsak, geçmişte olduğu gibi dünyaya çok şeyler söyleyebiliriz, çok şeyler katabiliriz."