Dolaylı vergiler ekonomiyi daraltır

Milli Ekonomi Modeli'nin sahibi Prof. Dr. Haydar Baş yıllardan beri tüketimden alınan vergilerin -dolaylı vergiler- ekonomiyi daraltacağı konusunda uyarıyor.Prof. Dr. Baş, sağlıklı bir ekonomi için, bırakın tüketimden vergi alınmasını, aksine, sosyal devlet projeriyle tüketimin teşvik edilmesini her fırsatta dile getiriyor.Zaten dünyaca ünlü Modeli "tüketim endeksli denge analizi" olarak tanımlanıyor.Prof. Dr. Baş'ın bu uyarılarını Rusya dinledi, Brezilya dinledi; ABD yaşadığı son krizde çıkış yolunu bulmak için Milli Ekonomi Modeli'nin tüketimi teşvik projesini kısmen uygulamaya başladı, ama bizim siyasiler, ekonomi yönetimi kör, sağır ve dilsiz rolü oynamaya devam ediyor.Hükümet IMF'nin kemer sıkma politikalarına devam ediyor. Ha bre tüketim vergilerinin hem oranlarını hem de çeşitliliğini artırıyor.Artırıyor artırmasına ama daha fazla toplayamıyor.Maliye Bakanlığı verilerine göre tüketim üzerinden alınan dolaylı vergilerin toplam vergi içerisindeki payı düşüyor. Yılın ilk beş aylık dönemi için geçen yıl yüzde 65.1 oranında olan pay, bu yıl yüzde 63.5'e düştü.Yanlış anlamayın, bu düşüş vergi oranlarındaki azalmadan değil, ifade ettiğimiz gibi, oranlar da artırıldı, çeşitlilik de. Bu düşüşün sebebi tüketim darlığı.Vatandaşın sırtına vergi üstüne vergi yüklersen, yüzde 40'lar seviyesinde olan gerçek enflasyonu yüzde 10'lar seviyesinde gösterip maaşlara zammı buna göre yaparsan, elektriğe, akaryakıta, doğal gaza, suya zam üstüne zam yaparsan, yerli para kaynaklarını devre dışı bırakıp yabancıya el açıp yüksek faizli borçlar alırsan ve bu sebeple bütçenin aslan payını faiz ödemelerine kaptırırsan, vatandaşa yapacağın bütün hizmetleri de vatandaşın sırtına yüklersen, doğal olarak vatandaşın beli bükülür, alım gücü kalmaz ve tüketim daralır.Netice olarak vatandaş alışveriş yapamaz, yapamayınca sen de vergi toplayamazsın.Halbuki olması gereken Milli Ekonomi Modeli'nde açıkça ifade ediliyor.Vatandaşın tüketiminden alınan dolaylı vergiler adaletsiz bir vergi çeşitidir ve Model bu vergilerin tamamen kaldırılmasını tavsiye etmektedir.Dolaylı vergiler tamamen kaldırılmalı ki, vatandaş daha rahat tüketim yapabilsin. Tüketim yaptıkça da üretim canlansın. Devlet de üretenden, kazanandan makul bir vergi alsın.Düşünebiliyor musunuz, ilk beş ayda toplanan dolaylı vergi 44 milyar YTL. Yani tüketime gidecek olan ve bu kadar ekstra pazar oluşturabilecek olan para vergi adı altında vatandaştan alınmış.Peki alınmasaydı ne olurdu?44 milyar YTL'lik ekstra bir tüketim olurdu. Bu tüketim ekonomi kurallarına göre, Türkiye'de ortalama olarak 16 kez el değiştiriyor ve yıllık bazda 700 milyar YTL'lik bir işlem hacmi oluşturuyor. Kazanandan yüzde 10 gibi makul bir vergi alsan bile 70 milyar YTL gibi bir dolaysız vergi elde edilmiş oluyor.Yani devlet tüketiciden vergi almamakla birlikte, üreticiden, kazanandan daha az oranda vergi almasına rağmen iki katına yakın gelir elde edebiliyor. Özetle, tüketimden vergi almak ekonomiyi daraltır, tüketimden vergi alınmazsa devlet daha fazla kazanır, ekonomi de gerçekten büyür.