Gümrük Birliği kazığı

RECEP BAHAR / İSTANBULNeredeyse 10 yıldır kullandığımız bütün günlük eşyalarımızın ters yüzünü çevirdiğimizde 'Made in China' yazısını görüyoruz. Önceleri 'kalitesiz' diye baktığımız bu malların, daha sonralarında tezgâhlarda üstünlüğü ele geçirmesi ve fiyat önceliği elde etmesi sebebiyle fazlasıyla hayatımıza girmiş bulunmakta. Cari açık Türkiye'nin başlıca sorunlarından biri hatta en önemlisi olmaya devam ederken, Türkiye'nin cari açığının, bir başka ifadeyle döviz açığının en önemli kalemlerinden birisini yüksek ithalat oluşturuyor. Bu çerçevede 7.5 milyar dolar dış ticaret açığının verildiği Eylül ayındaki ithalatta ilk sırayı 2.29 milyar dolar ile Çin aldı. Çin malları tezgâhlarımıza AB yoluyla girdiÇin'in tezgâhlarımıza nasıl girdiği sorusunun cevabı 1 Ocak 1996'da imzalanan Gümrük Birliği'ne kadar uzanıyor. O yıllarda Gümrük Birliği, Avrupa Birliği'ne üye olamamış Türkiye'nin Brüksel ile ilişkilerinde temel varsayılabilecek bir anlaşma olarak görülürken, sonraki yıllarda Birliğe üye olmak adına kamuoyuna olumlu bir adım olarak sunuldu. Gümrük Birliği Anlaşması sanayi ürünleri ile işlenmiş tarım ürünlerini kapsamakta. Taze sebze ve meyve, madencilik bu kapsama girmiyor. Gümrük Birliği anlaşması ile Türkiye'ye Avrupa'dan ithal edilen sanayi ürünleri için uygulanan tüm gümrük vergileri ve eş etkileri ortadan kaldırıldı ve üçüncü ülkelerden ithal edilen ürünler içinse Avrupa Birliği'nin ortalama gümrük tarifesi kabul edildi. İthalatı körüklüyorGümrük Birliği önceleri bazı kesimlerce iyi bir anlaşma gibi değerlendirilse de sonraki yıllarda hatta Türkiye'nin üretim gücünü baltalayan, ithalatı körükleyen bir metin olarak algılanmaya başladı. Hatta Ekonomi Bakanı Zafer Çağlayan, 14 Kasım'da yaptığı açıklamada, Türkiye'nin AB ile imzaladığı Gümrük Birliği Anlaşması'nın ülke lehine olmadığını belirterek, "Bu anlaşma bana göre basit bir kağıt parçası haline geldi. AB, Gümrük Birliği anlaşması nedeniyle Türkiye'nin diğer ülkelerle serbest ticaret anlaşması yapmasına karşı çıkıyor. Türkiye'ye karşı ikiyüzlü davranıyor" demişti. Gümrük Birliği Anlaşması nedeniyle Türk imalat sektörü, özellikle son 10 yılda Çin'in ucuz malları karşısında çaresiz kaldı. Üreticiler, "Türkiye'nin ithalat cennetine dönüştüğü" uyarılarında bulunsa da AKP hükümetleri bu çığlıkları duymadı. Çin'den yapılan ithalat ilk AKP Hükümeti'nin kurulduğu yıl olan 2002 sonunda yıllık 3 milyar dolar civarında iken bugün bu rakam 23 milyar doları aştı.