Hazır giyim ihracatı keskin virajda

RECEP BAHAR / DETAY HABER

Türkiye Giyim Sanayicileri Derneği (TGSD) üretimi, istihdamı, ihracatı ve cari açığın kapatılmasına katkısı ile ülke ekonomisi için kritik önemi bulunan hazır giyim sektöründe değişim ve dönüşümün başarıyla tamamlanabilmesi için yol haritasını belirledi. Yol haritasında 'full entegre' sisteme geçiş, 'şirket evlilikleri' ve 'alıcılarla stratejik ortaklık' gibi başlıklar dikkat çeliyor. TGSD başkanları Sanem Dikmen ve Ramazan Kaya,  sektördeki gelişmeleri İstanbul'da düzenledikleri basın sohbet toplantısıyla değerlendirdi. Dikmen, hazır giyimin bu yılın 8 aylık döneminde 14.2 milyar dolarlık ihracata imza attığına işaret ederek, "Ancak en büyük pazar konumundaki Avrupa'da yaşanan resesyon (durgunluk) nedeniyle 2023 yılının ilk 6 ayında talepte yüzde 20 düşüş bekleniyor. Bütün bunlara ilave olarak sektör son yıllarda çok ciddi bir kârsızlık sorunu ile mücadele ediyor. Ham madde, enerji ve işçilik maliyetlerindeki artış nedeniyle fiyat tutturmakta zorlanan sektör bazen zararına satış yapmak zorunda kalıyor" dedi. Türkiye'de ham madde fiyatlarındaki artışın kurlardan bağımsız ve oldukça yüksek seyrettiğine işaret eden Dikmen, "Bu nedenle siparişler Hindistan'a, Pakistan'a, Bangladeş'e yöneliyor" şeklinde konuştu.

Enerji maliyeti tekstili etkiliyor

Hazır giyim sektöründe enerji maliyetinin yüksek olmadığına işaret eden Dikmen, "Ancak tekstil sektöründe kumaş üretiminde enerji tüketimi çok yüksek. O tarz üretim yerlerinde bazı günler üretim durduruluyor ki, birim maliyet düşsün" dedi. Öte yandan konteynır (gemi nakliyesi) fiyatlarının düşmesiyle Avrupalı alıcıların orta ve uzun vadeli alımlar için Asya'ya yöneldiğine işaret eden Dikmen, Yeni Mesaj'ın sorusu üzerine, "Avrupa'da hazır giyime ayrılan bütçe azalıyor. Bizim için en büyük tehlike bu" şeklinde konuştu. Dikmen, Çin'in iç tüketiminin arttığını, Türkiye'ye rakip olmadığını belirti.

Adedin değil, kalitenin peşinde koşmalıyız

TGSD Başkanı Ramazan Kaya da hazır giyimde enerji maliyetinin yüzde 1-2 arasında olduğuna işaret ederek, "Bunun yüzde 35'ini doğal gaz oluşturuyor. Euro'nun dolar karşısında değer kaybetmesi nedeniyle 800-1 milyar dolar kaybımız var. Enerji, ham madde ve işçilik ücretleri artıyor. Sürdürülebilir, katma değerli ürünün peşinde koşmamız gerekiyor, adedin peşinde değil... Öte yandan Amerika'ya yapılan ihracatta hacim, standart gerekiyor. Bunun için hazırlık yapıyoruz" dedi.

Euro ile mal satmak belimizi büküyor

Uluslararası Hazır Giyim Federasyonu Başkanı Cem Altan da Avrupa'da halkta yeni ürün alabilmek için bütçe olmadığına işaret ederek, şunları söyledi: "Havalar şimdilik iyi gittiği kışlık ürünler de almıyorlar. Öte yandan hazır giyimde Hindistan atağa kalktı. Büyük rakipler Vietnam, Pakistan, Bangladeş... Bizim en büyük sıkıntımız Euro ile mal satmak. Dolarla mal satsaydık, bu kadar sorun ortaya çıkmazdı. Enerji, ham maddeyi dolarla alıyoruz. Oysa Asyalı rakipler dolarla satıyor Avrupa'ya..."  TGSD Ekonomi Danışmanı Dr. Can Fuat Gürlesel de bu dönemde yabancı alıcıların çok iştahlı olmadığına işaret ederek, "Çünkü yüksek enflasyon nedeniyle Avrupa'da yaşam maliyeti arttı" dedi.

Bankalar kredi vermekte isteksiz

Bankaların verdikleri kredilerin koşullu hale getirildiğine işaret ederek, "Kamu bankalarının kredileri yüzde 15-19, özel bankalarınki ise yüzde 25-28 arasında seyrediyor. Ancak kredi var mı, yok! Merkez Bankası, şartları zorlaştırarak, şirketlerin döviz hesaplarını azaltmaya çalışıyor. Kredi şartları sıkı kalmaya devam edecek" dedi. TGSD Başkanı Kaya ise "Kredibilitesi olan firmalar kriterleri yerine getirdiğinizde kredi alıyor ancak kredi limitleri artmıyor. Kamu bankalarının kullandırdığı kredilerle ham madde, makine vesaire almak gerekiyor" dedi.

Yeşil devrim konuşulacak

Uluslararası Hazır Giyim Federasyonu Başkanı Cem Altan, 5-6 Ekim'de İstanbul'da düzenlenecek İstanbul Hazır Giyim Konferansı'na ilişkin bilgi verdi. Bu konferansla çevreci yaklaşımlarda farkındalığı artırmayı hedeflediklerini dile getiren Altan, "Bunu gerçekleştirmek için teknolojiye, dijitalleşmeye yatırım yapmak gerekiyor. Bu nedenle hükümet teşviklerini gereksinim duyuyoruz" şeklinde konuştu.