İhracatta miktar artıyor, gelir azalıyor

RECEP BAHAR / MERSİN

Eylül ayı ihracat rakamları, Mersin'de Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan ve Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) İsmail Gülle'nin yanı sıra çok sayıda ihracatçı birlik başkanının katılımıyla düzenlenen basın toplantısıyla açıklandı.

Bakan Pekcan, etkinlikte yaptığı konuşmada, Mersin'in geçen yıl 1.7 milyar dolarlık ihracat yaptığına işaret ederek, "Mersin en çok devlet desteğinden yararlanan illerden biri. Son iki yılda her sene yaklaşık 28 milyon dolar civarında devlet desteği aldı" dedi.

Bu girişin ardından ihracat rakamlarını açıklayan Pekcan, Türkiye'nin Eylül 2019 ihracatının yüzde 0.22 artışla Eylül 2018'deki güçlü performansının üzerine çıkarak 15 milyar 220 milyon dolar olarak gerçekleştiğini belirtti.

Pekcan, şunları kaydetti: "Bu sene geçen seneki rakamı yakalayıp biraz geçtik. Bu rakam Ağustos 2019'daki ihracat rakamımızın yüzde 15.7 üzerinde. İlk 9 aydaki ihracatımız da yüzde 2.56 artışla 132 milyar 505 milyon dolara ulaştı."

İthalatta da hafif artış var

Türkiye'nin bu yıl Eylül ayındaki ithalatının Eylül 2018'e göre yüzde 0.15 artışla 16 milyar 961 milyon dolar olduğuna işaret eden Pekcan, "Geçen sene 9 ayda 52.5 milyar dolar olan dış ticaret açığımızın yüzde 68.8 gibi ciddi bir düşüşle 16.4 milyar dolara gerilemesi önemli" şeklinde konuştu.

Pekcan'ın verdiği bilgiye göre Eylül 2019'da ithalatın ihracatı karşılama oranı ise yüzde 89.7... İhracatın Türkiye'nin büyümesine ciddi katkı verdiğini belirten Pekcan, "Bu yılın ilk 3 ayında ihracatın büyümeye katkısı yüzde 12.1, ikinci çeyrekte ise yüzde 7.4 oldu" dedi.

İhracattaki ana sorun

Öte yandan Bakan Pekcan, bu yıl miktar bazında ihracatın yüzde 19.8, buna karşılık fiyat bazında sadece yüzde 2.6 arttığına işaret ederek, ihracatta yaşanan temel sorunlardan birine parmak bastı. Veriler analiz edildiğinde Türkiye'nin geçen yıla göre daha çok mal ihraç ettiği ancak daha az gelir elde ettiği ortaya çıkıyor.

Pekcan, bunun nedenlerden birinin 9 aylık dönemde Euro'nun ABD Doları karşısında değer kaybetmesi olduğunu, bu parite farkı nedeniyle ihracat kaybının 3 milyar 467 milyon dolara çıktığını söyledi.

Türkiye ihracatının yarıya yakınını Avrupa Birliği (AB) ülkelerine yapıyor ve bunun bedelini de Euro olarak tahsil ediyor. Euro'nun dolara karşı değer kaybetmesi, dolar cinsinden açıklanan ihracat rakamlarına olumsuz yansıyor.

2023 hedefi 226 milyar dolar

TİM Başkanı İsmail Gülle de bu yılın 9 ayında ise ihracatın yüzde 2.56 artış ile 132.5 milyar dolara, son 12 aylık ihracatın yüzde 5.6 artışla 180.2 milyar dolara ulaştığına işaret etti. Bu yıl Haziran ayı dışında ihracat, aylık bazda geçen seneye göre artış kaydetti.

İhracat yapan firma sayısının son 13 yılda ilk kez ithalat yapan şirket sayısını geçtiğine işaret eden Gülle, "Kısa vadede Yeni Ekonomi Programı'nda belirtilen 2019 ihracat hedefini aşacağız. İhracat Ailemiz, her geçen gün büyümeye devam ediyor. İhracat yapan firmaların sayısı 13 yıldır ilk defa ithalat yapanları geride bırakmış durumda. 2018 yılında 79 bin 773 ithalatçımız var iken, ihracatçı sayımız 83 bin 286'e yükseldi. Daha çok çalışıp katma değer odaklı üretim bilinci ile 226.6 milyar dolarlık 2023 yılı ihracat hedefimizi rahatlıkla aşacağız" dedi.

Öte yandan program kapsamında Türk Eximbank Mersin Şubesi de Akdeniz İhracatçıları Birliği (AKİB) bünyesinde Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan, TİM Başkanı İsmail Gülle ve Eximbank Genel Müdürü Enis Gültekin'in katıldığı törenle hizmete açıldı.

Bakan Pekcan ile TİM Başkanı Gülle, TİM Akdeniz Meclisi toplantısında da ihracatçıların taleplerini dinledi ve bölgesel sorunları masaya yatırıldı.

Çin ve Hindistan farkı

Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan, konuşmasında küresel ekonomideki olumsuz gidişata dair değerlendirmelerde de bulundu.

Pekcan, "Dünya Bankası'na göre bu yıl dünya ticareti yüzde 1.2 artacak. Öte yandan IMF, küresel büyüme oranını yüzde 3.2'ye düşürdü. Çin ve Hindistan çıkarıldığında küresel büyüme beklentisi yüzde 2'ye iniyor. Bu yıl Almanya binde 4, İngiltere 1.3 büyümesi bekleniyor" dedi.

Bakan Pekcan'ın aktardığı veriler küresel ekonomideki büyümeyi önemli ölçüde Çin ve Hindistan'ın harekete geçirdiğini ortaya koyuyor.

Fındık ihracatı depara kalktı

TİM Başkanı İsmail Gülle'nin verdiği bilgiye göre, Eylül ayının ihracat lideri, Eylül 2018'e göre binde 4 düşüşe rağmen 2 milyar 594 milyon dolar ile yine otomotiv sektörü oldu.

Otomotivi, 1 milyar 653 milyon dolar ihracat ile 'kimyevi maddeler' ve 1 milyar 505 milyon dolar ihracat ile 'hazırgiyim ve konfeksiyon' sektörleri takip etti. Kimyevi maddelerde ihracat artışı yüzde 8, hazırgiyimde ise yüzde 3.2oldu. İhracatını en çok artıran sektörler ise yüzde 113 artışla 278 milyon dolara ulaşan 'fındık ve mamulleri', yüzde 34 artışla 164 milyon dolara ulaşan 'savunma ve havacılık' ile yüzde 25 artışla 305 milyon dolara ulaşan 'çimento cam seramik ve toprak ürünleri' oldu.

Sektörlerin ihracat yaptıkları ülke sayılarına bakıldığında 201 ülke ve bölgeye gerçekleştirdiği ihracatla kimyevi maddeler birinci, 191 ülke ile çelik ikinci, 188 ülke ile hububat üçüncü oldu. Eylül ayında ihracatçılar, ülkemizin bayrağını 213 ülke ve bölgede dalgalandırmayı başardı.

Bu ülkelerin 115'ine ihracatta artış oldu. En çok ihracat gerçekleştirilen ilk 3 ülke ise 1.4 milyar dolar ile Almanya, 1.1 milyar dolar ile Birleşik Krallık ve 882 milyon dolar ile İtalya oldu.

En büyük pazarımız olan Avrupa Birliği'nin ihracatımızdaki payı Eylülde yüzde 49.4 oldu. Geçen ay boyunca 175 ülkeye ihracatta TL kullanıldı, toplam rakam bir önceki yılın Eylül ayına göre yüzde 10.6 artarak 5 milyar TL oldu. 6 bin 824 firma Eylül ayında beyannamelerinde Türk Lirasını tercih etti.