İlk yardım teknikleri yeterince bilinmiyor
15.05.2002 00:00:00
* Kırıklar
Kırık şüphesi olan yerde, ağrı, şişlik, duyarlılık, şekil bozukluğu, fonksiyon bozukluğu, hareket anormalliği (olmaması gereken hareket) görülebildiğini hatırlatan uzmanlar, yapılması gerekenleri ise şöyle sıralıyor: "Eğer kanama varsa öncelikle kanamayı kontrol edin ve yarayı sarın. Kırık olan yerin hareketine izin vermeyin. Gördüğünüz herhangi bir şekil bozukluğunu asla düzeltmeye çalışmayın. Kırık yerinin hareketine izin vermeyecek şekilde kol veya bacağı atel ile destekleyin. Bunu yaparken, her zaman kırık yerinin üzerindeki eklemi de içine alacak şekilde atel uygulaması yapmaya dikkat edin".
* Yaralanmalar
Uzmanlar, yara üzerinde pis, kir, toz ve toprak varsa, öncelikle bunların temizlenmesi gerektiğini vurgularken, mümkünse temiz ve bol suyla yıkanması gerektiğini bildiriyor. Yaranın, temiz bir sargı bezi veya bez parçası ile üzerinin geçici olarak kapatılması gerektiğini söyleyen uzmanlar, bir süre yara yerinin üzerine elle basınç uygulanarak kanamanın durdurulması gerektiğini kaydediyor. Daha sonra temiz bir pamuk parçası ile yaranın üzerinin iyice kurulanıp temizlenmesi gerektiğini anlatan uzmanlar, çıkan kanların oluşturduğu pıhtılar varsa çekip alınmamasını, çünkü bunların, kanamanın durdurulmasını sağlayan oluşumlar olduğuna dikkat çekiyor.
* Omurga ve boyun kırıkları
Omurga kırıklarının, omurilik zedelenmelerine ve felce sebep olabileceği için, daima çok ciddi ve dikkatlice değerlendirilmesinin önemini vurgulayan uzmanlar, hastanın sakinleştirilip, kesinlikle kımıldamamasının sağlanması gerektiğini belirtiyor. Hastanın hareket etmesine engel olacak şekilde vücudunun etrafının giysi, palto vb. şeylerle desteklenmesi gerektiğini ifade eden uzmanlar, boynun ve başın hiç oynamayacak şekilde oldukça dikkatli desteklenmesi gerektiğini bildiriyor.
* Bayılmalar
Uzmanlar, bayılan bir kişinin yere sırtüstü uzatılıp, bacaklarının yukarı doğru kaldırılarak rahat nefes almasının sağlanması gerektiğini kaydederek, "Solunum hızını ve nabzını kontrol edin. Hastanın kısa sürede (5-10 dk.) kendine gelmesi beklenir. Gelmiyorsa derhal tıbbi yardım isteyin. Hasta kendine gelmeye başladıysa, onu sakinleştirerek yavaş yavaş oturma konumuna getirin. Düştüğü sırada herhangi bir yerinin yaralanıp yaralanmadığını kontrol edin. Yiyecek-içecek vermeyiniz" tavsiyesinde bulunuyor.
* Yanıklar
Yanığın bulunduğu yerin ve yanık alanının önemli olduğunu söyleyen uzmanlar, yanığın alanı büyüdükçe şok ihtimalinin arttığına dikkat çekiyor. Vücut yüzeyinin yüzde 15'inden fazlasını kapsayan yanıkların ölüm tehlikesi oluşturabildiğini belirten uzmanlar, yanık alanının, enfeksiyonlar açısından da ciddi risk oluşturduğunu bildiriyor. Çapı 2-3 cm'den büyük, derinin altına kadar inen yanıklar ve elektrik yanıklarının, mutlaka hastanede doktor kontrolünde tedavi edilmesi gerektiğinin altını çizen uzmanlar, yanık yerinin, olaydan hemen sonra temiz soğuk suyla, mümkünse musluk altında 5-10 dakika tutulması gerektiğini kaydediyor.
* Böcek sokmaları ve gözde yabancı cisim
Uzmanlar, böcek sokmalarına karşı da şu önerilerde bulunuyor:
"Böceğin soktuğu yer kesinlikle kaşınmamalı, üzerine buz veya soğuk kompres uygulanarak şişliğin oluşması azaltılmaya çalışılmalıdır. Böceğin soktuğu yer ağız boşluğundaysa (dil, boğaz), oluşabilecek şişlik ve reaksiyon boğulma tehlikesi meydana getirebilir. Bu sebeple derhal hekime başvurulması yerinde olacaktır".
Kırık şüphesi olan yerde, ağrı, şişlik, duyarlılık, şekil bozukluğu, fonksiyon bozukluğu, hareket anormalliği (olmaması gereken hareket) görülebildiğini hatırlatan uzmanlar, yapılması gerekenleri ise şöyle sıralıyor: "Eğer kanama varsa öncelikle kanamayı kontrol edin ve yarayı sarın. Kırık olan yerin hareketine izin vermeyin. Gördüğünüz herhangi bir şekil bozukluğunu asla düzeltmeye çalışmayın. Kırık yerinin hareketine izin vermeyecek şekilde kol veya bacağı atel ile destekleyin. Bunu yaparken, her zaman kırık yerinin üzerindeki eklemi de içine alacak şekilde atel uygulaması yapmaya dikkat edin".
* Yaralanmalar
Uzmanlar, yara üzerinde pis, kir, toz ve toprak varsa, öncelikle bunların temizlenmesi gerektiğini vurgularken, mümkünse temiz ve bol suyla yıkanması gerektiğini bildiriyor. Yaranın, temiz bir sargı bezi veya bez parçası ile üzerinin geçici olarak kapatılması gerektiğini söyleyen uzmanlar, bir süre yara yerinin üzerine elle basınç uygulanarak kanamanın durdurulması gerektiğini kaydediyor. Daha sonra temiz bir pamuk parçası ile yaranın üzerinin iyice kurulanıp temizlenmesi gerektiğini anlatan uzmanlar, çıkan kanların oluşturduğu pıhtılar varsa çekip alınmamasını, çünkü bunların, kanamanın durdurulmasını sağlayan oluşumlar olduğuna dikkat çekiyor.
* Omurga ve boyun kırıkları
Omurga kırıklarının, omurilik zedelenmelerine ve felce sebep olabileceği için, daima çok ciddi ve dikkatlice değerlendirilmesinin önemini vurgulayan uzmanlar, hastanın sakinleştirilip, kesinlikle kımıldamamasının sağlanması gerektiğini belirtiyor. Hastanın hareket etmesine engel olacak şekilde vücudunun etrafının giysi, palto vb. şeylerle desteklenmesi gerektiğini ifade eden uzmanlar, boynun ve başın hiç oynamayacak şekilde oldukça dikkatli desteklenmesi gerektiğini bildiriyor.
* Bayılmalar
Uzmanlar, bayılan bir kişinin yere sırtüstü uzatılıp, bacaklarının yukarı doğru kaldırılarak rahat nefes almasının sağlanması gerektiğini kaydederek, "Solunum hızını ve nabzını kontrol edin. Hastanın kısa sürede (5-10 dk.) kendine gelmesi beklenir. Gelmiyorsa derhal tıbbi yardım isteyin. Hasta kendine gelmeye başladıysa, onu sakinleştirerek yavaş yavaş oturma konumuna getirin. Düştüğü sırada herhangi bir yerinin yaralanıp yaralanmadığını kontrol edin. Yiyecek-içecek vermeyiniz" tavsiyesinde bulunuyor.
* Yanıklar
Yanığın bulunduğu yerin ve yanık alanının önemli olduğunu söyleyen uzmanlar, yanığın alanı büyüdükçe şok ihtimalinin arttığına dikkat çekiyor. Vücut yüzeyinin yüzde 15'inden fazlasını kapsayan yanıkların ölüm tehlikesi oluşturabildiğini belirten uzmanlar, yanık alanının, enfeksiyonlar açısından da ciddi risk oluşturduğunu bildiriyor. Çapı 2-3 cm'den büyük, derinin altına kadar inen yanıklar ve elektrik yanıklarının, mutlaka hastanede doktor kontrolünde tedavi edilmesi gerektiğinin altını çizen uzmanlar, yanık yerinin, olaydan hemen sonra temiz soğuk suyla, mümkünse musluk altında 5-10 dakika tutulması gerektiğini kaydediyor.
* Böcek sokmaları ve gözde yabancı cisim
Uzmanlar, böcek sokmalarına karşı da şu önerilerde bulunuyor:
"Böceğin soktuğu yer kesinlikle kaşınmamalı, üzerine buz veya soğuk kompres uygulanarak şişliğin oluşması azaltılmaya çalışılmalıdır. Böceğin soktuğu yer ağız boşluğundaysa (dil, boğaz), oluşabilecek şişlik ve reaksiyon boğulma tehlikesi meydana getirebilir. Bu sebeple derhal hekime başvurulması yerinde olacaktır".
