İmam Cafer’in, Süfyan-ı Sevri’ye nasihatleri
İmam Câfer-i Sâdık’ın bazı nasihatleri. İnvan-i Besrî şöyle diyor: “İmam Sâdık’tan bana öğüt vermesini istedim
16.02.2026 00:10:00
Haber Merkezi
Haber Merkezi
İmam Câfer-i Sâdık'ın bazı nasihatleri. İnvan-i Besrî şöyle diyor: "İmam Sâdık'tan bana öğüt vermesini istedim.
Buyurdular ki: "Dokuz şeyi yapmanı tavsiye ediyorum. Bu tavsiyeler sadece senin için değildir. Allah yolunda adım atmak isteyen herkes içindir.
Allah'tan dileğim, bunları yapmakta sana yardımcı olmasıdır. Onlardan üç tanesi, riyaze (nefsi kötü şeylerden arındırıp, eğitmek) hakkındadır.
Diğer üç tanesi de, sabır ve tahammül hakkındadır. Geri kalan üç tanesi ise ilim ve bilgi hakkındadır. Bunları koru ve gevşeklik yapma."
İnvan-i Besrî der ki: "Ben kalp ve canımla bunları algılamaya hazırlandım."
Sonra, İmam şöyle buyurdular: Riyazet ve nefis tezkiyesi hakkında olan o üç şey şunlardır:
1- İstemediğin bir şeyi yemekten sakın. Zira bu ahmaklık ve aptallığa neden olur.
2- Sadece aç olduğunda yemek ye.
3- Yemek yediğinde ise helal yemek ye, yediğinde de Allah'ın ismini an (Bismillah de).
Sürekli Resulûllah'ın hadisini hatırla. Zira Resulûllah çok yemek yeme hakkında şöyle buyurmuştur: "İnsan karnından daha kötü bir kap doldurmamıştır. Eğer yemesi gerekiyorsa (midesinin) üçte birini yemeğe, üçte birini de içilecek şeylere, diğer üçte birini de soluk almaya tahsis etmelidir."
Hilm ve tahammül hakkındaki tavsiyelerim şunlardır:
1- Bir adam sana, "Eğer bir şey dersen on şey duyarsın" derse sen cevabında şöyle de: "Eğer on şey dersen bir şey bile duymazsın."
2- Eğer bir adam sana söver ve kötü laf ederse cevabında şöyle de: "Eğer dediğin şeyler doğru ise, Allah'tan beni affetmesini diliyorum. Eğer yalan ise, Allah'tan seni bağışlamasını diliyorum."
3- Eğer bir kimse sana çirkin söz vaadinde bulunursa, sen ona nasihat et ve saygı gözetme vaadinde bulun.
İlim ve bilgi hakkındaki üç şey şunlardır:
1- Bilmediğin şeyleri bilginlerden sor, sakın eziyet etmek için veya denemek için sorma.
2- Sakın (sadece) kendi görüşünle amel etme. Bütün işlerde mümkün olduğu kadar ihtiyat et.
3- Arslandan kaçtığın gibi fetva vermekten kaçın. Ve boynunu halk için köprü yapma."
İmam bu hikmetli söz ve nasihatlerden sonra şöyle buyurdu:
"Ey İnvan-i Besrî! Artık kalk git, şüphesiz sana nasihatte bulundum. Zikrimi bozma (ibadet vaktidir, vaktimi alma). Zira ben kendi nefsime cimriyim (vaktimi öldürmek ve boşa geçirmek istemiyorum). Allah'ın selat ve selamı hidayete tâbi olan kimsenin üzerine olsun."
Sabır-rıza
İmam Cafer (a.s) buyurdu ki; "Allah'a (c.c) itaatin başı sabır ve istediği veya istemediği şeyleri verdiği için O'na rıza göstermektir. Kul, sevdiği veya sevmediği şeyleri kendisine verdiği zaman Allah'a (c.c) rıza gösterirse, sevdiği veya sevmediği şeylerden mutlaka hayır görür." Sh:539
Üç şey veren
İmam Cafer (a.s) buyurdu ki; "Üç şey veren karşılıksız kalmaz; dua veren, icabet alır. Şükür veren, fazlasını alır. Ve tevekkül veren karşılık olarak yeterlilik alır."
Sonra şöyle dedi; "Allah Azze ve Celle'nin Kitabını okudun mu? "Kim tevekkül ederse, Allah ona yeter" (Talak 3) "Şükrederseniz arttırırım" (İbrahim 7) "Benden isteyin size icabet edeyim" (Ğafir 60) sh:542
Haramdan kaçınma
İmam Cafer (a.s) buyurdu ki; "Allah'ın (c.c) kullara yüklediği en ağır farz Allah'ı (c.c) çokça zikretmektir."
Sonra şöyle buyurdu; "Bununla "sübhanallah vel hamdulilllah vela ilahe illallah vellahu ekber" denilmesini kastetmiyorum. (Gerçi buda Allah'ı zikretmenin bir parçasıdır) ama helal kıldığı ve haram kıldığı şeyler yanında Allah'ı (c.c) hatırlamayı kastediyorum. Eğer itaatse onunla amel eder, şayet masiyetse (günahsa) ondan kaçınır." Sh:548
Dikkat!
İmam Cafer (a.s) buyurdu ki; "Resulullah (sav) şöyle buyurdu; "Zenginlikten sonra fakirlik ne kadar çirkindir ve fakirlikten sonra günah işlemek ne kadar çirkindir. Bunların en çirkini de Allah'a (c.c) ibadet ettikten sonra ibadeti terk eden kimsenin durumudur." Sh:551
Ölüm
İmam Sadık'ın (a.s) yarenlerinden Kutaybe şöyle anlatır; İmam Cafer Sadık'ın (a.s) hasta oğlunu ziyarete gitmiştik. İmam'ı (a.s) evinin önünde gördüm. Mahzundu, pek üzgün görünüyordu. Çocuğun halini sordum "Vallahi, ölmek üzere" dedi, sonrada içeri girdi. Biraz sonra dışarı çıktığında rahatlamış gibiydi. Çocuğu iyileşmiş olmalıydı.
Tekrar çocuğun durumunu sorduğumda, "Rabbine kavuştu" dedi. Hayretle, canım size feda, dedim. Hayattayken onun için pek üzgündünüz, şimdi üzgün değil misiniz? Şöyle buyurdu;
"Biz öyle bir aileden geliyoruz ki, bir musibetten önce üzgün ve tedirgin olur ama Rabbimizin takdiri vuku bulduğunda da O'na tam bir rızayla teslimiyet gösteririz." Prof. Dr. Haydar Baş, İmam Cafer eseri sh:909)
Buyurdular ki: "Dokuz şeyi yapmanı tavsiye ediyorum. Bu tavsiyeler sadece senin için değildir. Allah yolunda adım atmak isteyen herkes içindir.
Allah'tan dileğim, bunları yapmakta sana yardımcı olmasıdır. Onlardan üç tanesi, riyaze (nefsi kötü şeylerden arındırıp, eğitmek) hakkındadır.
Diğer üç tanesi de, sabır ve tahammül hakkındadır. Geri kalan üç tanesi ise ilim ve bilgi hakkındadır. Bunları koru ve gevşeklik yapma."
İnvan-i Besrî der ki: "Ben kalp ve canımla bunları algılamaya hazırlandım."
Sonra, İmam şöyle buyurdular: Riyazet ve nefis tezkiyesi hakkında olan o üç şey şunlardır:
1- İstemediğin bir şeyi yemekten sakın. Zira bu ahmaklık ve aptallığa neden olur.
2- Sadece aç olduğunda yemek ye.
3- Yemek yediğinde ise helal yemek ye, yediğinde de Allah'ın ismini an (Bismillah de).
Sürekli Resulûllah'ın hadisini hatırla. Zira Resulûllah çok yemek yeme hakkında şöyle buyurmuştur: "İnsan karnından daha kötü bir kap doldurmamıştır. Eğer yemesi gerekiyorsa (midesinin) üçte birini yemeğe, üçte birini de içilecek şeylere, diğer üçte birini de soluk almaya tahsis etmelidir."
Hilm ve tahammül hakkındaki tavsiyelerim şunlardır:
1- Bir adam sana, "Eğer bir şey dersen on şey duyarsın" derse sen cevabında şöyle de: "Eğer on şey dersen bir şey bile duymazsın."
2- Eğer bir adam sana söver ve kötü laf ederse cevabında şöyle de: "Eğer dediğin şeyler doğru ise, Allah'tan beni affetmesini diliyorum. Eğer yalan ise, Allah'tan seni bağışlamasını diliyorum."
3- Eğer bir kimse sana çirkin söz vaadinde bulunursa, sen ona nasihat et ve saygı gözetme vaadinde bulun.
İlim ve bilgi hakkındaki üç şey şunlardır:
1- Bilmediğin şeyleri bilginlerden sor, sakın eziyet etmek için veya denemek için sorma.
2- Sakın (sadece) kendi görüşünle amel etme. Bütün işlerde mümkün olduğu kadar ihtiyat et.
3- Arslandan kaçtığın gibi fetva vermekten kaçın. Ve boynunu halk için köprü yapma."
İmam bu hikmetli söz ve nasihatlerden sonra şöyle buyurdu:
"Ey İnvan-i Besrî! Artık kalk git, şüphesiz sana nasihatte bulundum. Zikrimi bozma (ibadet vaktidir, vaktimi alma). Zira ben kendi nefsime cimriyim (vaktimi öldürmek ve boşa geçirmek istemiyorum). Allah'ın selat ve selamı hidayete tâbi olan kimsenin üzerine olsun."
Sabır-rıza
İmam Cafer (a.s) buyurdu ki; "Allah'a (c.c) itaatin başı sabır ve istediği veya istemediği şeyleri verdiği için O'na rıza göstermektir. Kul, sevdiği veya sevmediği şeyleri kendisine verdiği zaman Allah'a (c.c) rıza gösterirse, sevdiği veya sevmediği şeylerden mutlaka hayır görür." Sh:539
Üç şey veren
İmam Cafer (a.s) buyurdu ki; "Üç şey veren karşılıksız kalmaz; dua veren, icabet alır. Şükür veren, fazlasını alır. Ve tevekkül veren karşılık olarak yeterlilik alır."
Sonra şöyle dedi; "Allah Azze ve Celle'nin Kitabını okudun mu? "Kim tevekkül ederse, Allah ona yeter" (Talak 3) "Şükrederseniz arttırırım" (İbrahim 7) "Benden isteyin size icabet edeyim" (Ğafir 60) sh:542
Haramdan kaçınma
İmam Cafer (a.s) buyurdu ki; "Allah'ın (c.c) kullara yüklediği en ağır farz Allah'ı (c.c) çokça zikretmektir."
Sonra şöyle buyurdu; "Bununla "sübhanallah vel hamdulilllah vela ilahe illallah vellahu ekber" denilmesini kastetmiyorum. (Gerçi buda Allah'ı zikretmenin bir parçasıdır) ama helal kıldığı ve haram kıldığı şeyler yanında Allah'ı (c.c) hatırlamayı kastediyorum. Eğer itaatse onunla amel eder, şayet masiyetse (günahsa) ondan kaçınır." Sh:548
Dikkat!
İmam Cafer (a.s) buyurdu ki; "Resulullah (sav) şöyle buyurdu; "Zenginlikten sonra fakirlik ne kadar çirkindir ve fakirlikten sonra günah işlemek ne kadar çirkindir. Bunların en çirkini de Allah'a (c.c) ibadet ettikten sonra ibadeti terk eden kimsenin durumudur." Sh:551
Ölüm
İmam Sadık'ın (a.s) yarenlerinden Kutaybe şöyle anlatır; İmam Cafer Sadık'ın (a.s) hasta oğlunu ziyarete gitmiştik. İmam'ı (a.s) evinin önünde gördüm. Mahzundu, pek üzgün görünüyordu. Çocuğun halini sordum "Vallahi, ölmek üzere" dedi, sonrada içeri girdi. Biraz sonra dışarı çıktığında rahatlamış gibiydi. Çocuğu iyileşmiş olmalıydı.
Tekrar çocuğun durumunu sorduğumda, "Rabbine kavuştu" dedi. Hayretle, canım size feda, dedim. Hayattayken onun için pek üzgündünüz, şimdi üzgün değil misiniz? Şöyle buyurdu;
"Biz öyle bir aileden geliyoruz ki, bir musibetten önce üzgün ve tedirgin olur ama Rabbimizin takdiri vuku bulduğunda da O'na tam bir rızayla teslimiyet gösteririz." Prof. Dr. Haydar Baş, İmam Cafer eseri sh:909)
