İŞGALİN BEDELİ AGIR

RECEP BAHAR/HABER-ANALİZABD'nin 1980 yılında dönemin Irak lideri Saddam Hüseyin'i İran'ın üzerine saldırtması sonrasında Ortadoğu'da milyonların hayatı altüst oldu. 8 yıl devam eden Irak-İran savaşında 1 milyon Müslüman hayatını yitirdi. Anlamsız savaşın her iki ülkeye faturası 1 trilyon doları aştı. Irak-İran savaşından iki yıl sonra bu kez Saddam'ın Kuveyt'i işgalini fırsat bilen ABD, bölgeye doğrudan müdahale etti. Irak, doğrudan ya da dolaylı olarak 24 yıldır ABD işgali altında bulunuyor. İşgalin faturası Irak için ağır oldu: 1.5 milyon insan hayatını yitirdi, 1 milyon kadın dul kaldı, ülkenin petrol serveti küresel simsarların denetimine geçti, daha da vahimi ülke fiilen bölündü. Irak insanını kaybetti zira işgaller ve devam eden çatışmalar nedeniyle Iraklı ciddi bir travmayla karşılaştı.Irak'ta 2.3 milyon mülteciIrak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) Mülteciler Masası Sorumlusu Dindar Zebari'ye göre, Irak'ta 2 milyon 300 bin kişi yer değiştirdi. Bunlardan 1 milyon 200 bini Kuzey Irak'ta barınıyor. Bunun yanı sıra Irak'ta 230 bin Suriyeli mülteci var. Suriyeli mültecilerin yarısından fazlası Duhok ilindeki kamplarda kalıyor. "İnsani bir trajediyle karşı karşıya olduklarını" vurgulayan Zebari, "Sığınmacıları kabul etme sürecini aştık. İhtiyaçlarını temin etmede ciddi sıkıntılar yaşıyoruz. Bu durumdan endişeliyiz. Sığınmacıların sağlık ve eğitim ihtiyaçlarını giderme, onlara iş bulma, psikolojik sorunlarını çözme noktasında ciddi desteğe ihtiyacımız var" diye konuştu. 10.5 milyon Suriyeli evinden olduSuriye'deki insanlık dramı, 4 yıllık bir geçmişi olmasına rağmen Irak'ı geçti. Çatışmalar başlamadan önce Suriye'nin nüfusu 25 milyon civarındaydı. Son 4 yılda 4 milyondan fazla Suriyeli yurtdışına kaçtı. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR) verilerine göre, bunların 2 milyonu Türkiye'de tutunmaya çalışırken, 1.1 milyonu Lübnan'da, 619 bini Ürdün'de, 230 bini Irak'ta, kalanı ise dünyanın dört bir köşesinde yaşamlarını sürdürmeye çabalıyor. Ülke içinde de 6.5 milyonu aşkın Suriyeli kısmen güvenilir bölgelere göç etti. Ülke içinde göç alan başlıca şehirler ise Şam, Halep, Humus, Deyruzzuhr ve İdlib olarak öne çıkıyor. Özellikle Halep, Humus ve İdlib'in çatışmaların yoğun olduğu şehirlerin başında gelmesi dikkat çekiyor. Afganistan'da bitmeyen insanlık dramıSovyetler Birliği'nin 1979'daki işgalinin ardından karışan Afganistan'da, ABD'nin 2001 yılındaki işgali insanlık dramını trajik hale getirdi. Ülkede ABD işgalinden sonra mülteci sayısı 10.5 milyona ulaşmıştı. Son yıllarda 5.8 milyon mülteci evine döndü ancak ülkenin dört bir köşesinde çatışmalar ve bombalı saldırılar devam ettiğinden huzurlu bir hayata başlayamadılar. Buna karşılık hala daha 3.6 milyon Afgan Müslüman evinden uzaklarda izbe  kamplarda hayatlarını sürdürmeye çalışıyor. Yemen'de de, Afrika'da da aynı tablo Benzer şekilde Arap Baharı'nın etkilediği ülkelerden biri olan Yemen'de ciddi bir mülteci dramı yaşanıyor. UNHCR verilerine göre yaklaşık 365 bin Yemenli devam eden çatışmalar nedeniyle evini yurdunu terketti. Yemen'de ayrıca 246 bin Somalili mülteci yaşıyor. Kısaca Yemen, 660 bin kişilik bir mülteci kitlesiyle baş etmek durumunda. Çatışmaların devam ettiği 5.5 milyon nüfuslu Libya'da işler ters gidiyor. UNHCR verilerine göre Temmuz 2014 sonu itibariyle 82 bin mülteci bulunuyor. Bu ülkelerin yanı sıra Sudan, Çad, Nijerya, Somali gibi Afrika'da yer alan İslam ülkelerinde yüz binlerce mülteci bulunuyor. Myanmar ve Orta Afrika Cumhuriyeti gibi Müslümanalrın azınlıkta olduğu ülkelerde ise ayrı dramlar yaşanıyor. Bu arada Ermenistan işgalinden kaçan 1 milyoın Azeriyi unutmamak gerekiyor. Karşılaştırma yapmak açısından şu veriyi de aktaralım: Ukrayna'daki kriz nedeniyle sadece 71 bin insan evinden yurdundan oldu. Bu açıdan Ukrayna krizi, insani dram yönünden Suriye'de yaşananların yanında devede kulak kalıyor.