İslam’ın 3. ve 23. Yılı

Nedir bu yılların önemi, diye soracak olursanız, Efendimiz (saav) Peygamberliğinin üçüncü yılında Kureyş'e, 23'cu yılında ise bütün mahlukata kendisinden sonraki halifesini ilan etmiştir.

"En yakınlarını uyar" (Kuran, Şuara, 26/214) ayeti inince, Allah Elçisi, Hz. Ali'yi yemek hazırlayarak yakınlarını yemeğe çağırmakla görevlendirdi!

Yemekten sonra Allah elçisi, onlara buyurdu ki; 'Ey Abdulmuttalip oğulları! Allah'a ant olsun ki ben, Arap gençleri arasında kendi soyuna benim getirdiğim şeyden daha iyi bir şey getiren bir genci tanımıyorum. Ben, sizin için dünya ve ahiret iyiliğini getirdim!

Allah beni, sizleri Ona çağırmakla görevlendirdi! Sizlerden kim, benim bu görevimde bana yardım ederek benim kardeşim, mirasçım ve sizin aranızda temsilcim olmak ister' dedi. (Şerafüddin Musevî, Müracaat, s. 123)

Peygamberimiz bu teklifi üç kez yeniledi. Kureyş'in büyükleri bu teklife cevap vermedi ama her teklifte Hz. Ali, 'ben' dedi.

Üçüncü tekliften sonra Allah Elçisi mübarek elini, Hz. Ali'nin omzuna koyarak buyurdu ki; 'Bu, benim kardeşim, mirasçım ve sizin aranızdaki halifemdir. Onu dinleyiniz ve onun buyruklarına uyunuz' buyurdu. (Taberi, Tefsir, 19/68; Suyuti, Dürrül Mensur, 15/335)

Aradan geçen 20 yılda İmam Ali hakkında 3 yüzden fazla ayet nazil olmuş. İmam Ali'nin, Peygamber Efendimizin maddi ve manevi mirasçısı olduğu yüzlerce hadiste beyan edilmiştir.

23. yıl

Veda Haccı dönüşü Gadir Hum mevkiinde Peygamber Efendimiz, Allah'ın emri ile kendinden sonra ümmeti maddi-manevi kimin yöneteceğini, kimlerin önder olacağını açıkladı. (Maide Suresi 67. Ayet)

Tefsir ilminin Sünnî temel kaynaklarından olan Vahidî'nin Esbab-ı Nüzul'ünde Maide 67. âyet-i kerimesinin nüzul sebebi şöyle nakledilmektedir:

"İbn Atıyye'den, o da Ebu Said el-Hudrî'den (r.a.) rivayet etmektedir. Ebu Said el-Hudrî dedi ki: 'Ey Peygamber, Rabbinden Sana indirileni tebliğ et...' âyeti, Gadir-i Hum günü Ali bin Ebi Tâlib (r.a) hakkında nazil olmuştur."

Yine Nişabur tefsir ekolünün öncülerinden büyük müfessir es-Sa'lebî, el-Keşf ve'l Beyan eserinin 4. cilt 92. sayfasında; Alusi, Ruhu'l Me'ani fi Tefsiri 'l-Kur'ani'l-Azim ve's-Seb'il Mesani eserinin 4. cildinin 192 ve 193. sayfalarında; Maide suresi 67. ayetin İmam Ali'nin hilafet ilanını emrettiğini yazarlar.

Hz. Peygamber, Maide 67. ayetin nazil olmasından sonra Hz. Ali'yi halife tayin ettiği bir hutbe irat eder.

Gadir-i Hum hutbesi olarak bilinen bu hutbenin 6 yerinde Hz. Ali'nin halife ve vasi olarak ilan edildiğini buyurur:

1. "Ali b. Ebu Talib, benim kardeşimdir, vasimdir, halifemdir ve benden sonraki halifemdir."

2.  "Allah Resulünün halifesi odur. Mü'minlerin emiri odur. Allah tarafından tayin edilen hidayet imamı odur."

3. "Ey insanlar! Bu Ali'dir! O benim kardeşimdir, vasim, ilmimi toplayan ve ümmetim arasında iman eden kimseler üzerindeki halifemdir."

4. "Ey insanlar! Ben hilafet emrini kıyamet gününe kadar imamet veraseti olarak neslime emanet ediyorum."

5. "Ali, Allah tarafından tayin edilen imamdır."

6. "Benden sonra Ali, Allah'ın emri ile sizin veliniz ve imamınızdır. İmamet makamı ondan sonra da Allah ve Resulü ile görüşeceğiniz güne kadar onun evlatlarından olan Benim neslimin hakkıdır."

Resûlullah'ın, Hz. Ali'nin hilafeti hakkındaki hutbesinin bitmesinin hemen ardından "Bugün sizin dininizi kemale erdirdim, size din olarak İslam'ı verdim" (Maide, 3) ayeti nazil olmuştur.

Bunun üzerine Peygamberimiz (s.a.v.), "Allah, Benim peygamberliğimden, Ali'nin velayetinden razı oldu" buyurdular. Yani Hz. Ali'nin hilafet ilanı ile din kemale ermiştir ve bu Allah'ın emridir.

Gadir Hum hadisi mütevatirdir

Gadir-i Hum Hadisini 110 sahabe, 84 tabiin (sahabeyi gören nesil) tarafından rivayet edilmiştir. Yani mütevatir bir hadistir ve mütevatir hadisi inkâr, küfürdür.

Gadir Hum Hadis, tarih ve tefsir alanında yazılmış 400'den fazla Sünni kaynakta geçmektedir.

Öne çıkan bazı kaynaklar:

Müsned-i Ahmed b. Hanbel: En geniş rivayet zincirlerinden biri buradadır.

Sahîh-i Müslim: "Sekaleyn" (iki ağır emanet) bağlamında zikredilir.

Sünen-i Tirmizî ve Sünen-i İbn Mâce: Menâkıb bölümlerinde yer alır.

Hasâis-i Emîri'l-Mü'minîn (Nesâî): Hadisi onlarca farklı kanaldan inceler.

el-Müstedrek (Hâkim en-Nîsâbûrî): Rivayetin "sahih" olduğunu vurgular.

el-Bidaye ve'n-Nihaye (İbn Kesir): Tarihi akış içerisinde detaylandırır.

Sakife'deki seçim

Gadir Hum'da Hz. Ali'yi, 'peygamberin halifesi olduğu için tebrik edenler' 83 veya 84 gün sonra Peygamberimiz vefatı ve na'şı ortada iken Sakife denen yerde halife seçmek için toplandılar.

Toplantı duyulduğunda başka sahabeler oraya gitti. Kaynaklar 42 veya 43 kişiden bahseder. Bir şekilde Ebu Bekir halife seçildi.

17 sahabenin bu seçime itirazı vardı. İşte Sakife'de Ebu Bekir'e biat etmeyen sahabeler:

1- Selman-ı Farisi

2- Ebu-Zer Gifari

3- Mikdad bin Esved

4- Ammar b. Yâsir

5- Halid b. Said b. As

6- Bureyde Eslemi

7- Ubey b. Ka'b

8- Huzeyme b. Sabit

9- Ebu Heysem b. Teyhan

10- Sehl b. Huneyf

11- Osman b. Huneyf

12- Ebu Eyyûb El-Ensari

13- Câbir b. Abdullah El-Ensari

14- Huzeyfe bin Yeman

15- Sa'd b. Ubade

16- Kays b. Sa'd

17- Abdullah b. Abbas

18- Zeyd b. Erkam.

Artı seçimde Allah'ın tertemiz kıldığı Ehl-i Beyt yoktu. Peygamberimizin amcası Abbas ve oğulları yoktu.

Hepinizin tanıdığı bu isimler neden Ebu Bekir'e itiraz etti?

Son söz: Birilerinin yaptığı seçim, Allah'ın hükmünü, Resulünün tebliğini bağlamaz.

Biz, Allah'a ve Resulüne iman ettik, hükmüne razı olduk. Birileri farkı düşünüyormuş! O, onların sorunu!