İsrail’den tehlikeli hamle: Somaliland’i tanıdı
İsrail, Gazze'de yıkım, Batı Şeria'da ilhak ve Ortadoğu genelinde de yayılmacı politikalarına devam ederken, Somaliland'i tanıyarak gerginliği Afrika kıtasına da taşıdı. İsrail'in bu hamlesine, Somali ile iyi ilişkileri bulunan Türkiye'den, Afrika Birliği, Arap Birliği ve Körfez ülkelerinden tepki geldi. İsrail'in Somaliland'i tanımasının arkasında jeopolitik, diplomatik ve stratejik çıkarlar yatıyor
Haber Merkezi





İsrail, Somaliland'i 'ülke' olarak tanıdı
İsrail, Somali'den tek taraflı olarak ayrıldığını ilan eden Somaliland'ı "ülke" olarak tanıdığını duyurdu. Karara Somali, Türkiye, Etiyopya, Cibuti, Mısır, Suudi Arabistan, Katar, Yemen, Afrika Birliği, Arap Birliği ve Körfez ülkeleri tepki gösterdi. Somali hükümeti, bu tanımayı egemenliğe yönelik bir saldırı olarak nitelendirdi. İsrail Başbakanlık Basın Ofisi'nden yapılan yazılı açıklamada, İsrail'in Somaliland'ı "bağımsız bir ülke olarak" tanıdığı belirtildi. İsrail Başbakanı Netanyahu, Dışişleri Bakanı Gideon Saar ve Somaliland'ın sözde Cumhurbaşkanı Muhammed Abdullahi'nin karşılıklı olarak "tanıma kararını" imzaladıkları ifade edildi. Açıklamada ayrıca Netanyahu ve Abdullahi'nin "tanıma kararı" belgesini imzalarken yaptıkları görüntülü görüşme de paylaşıldı. Bu karardan dolayı mutlu olduğunu dile getiren Netanyahu, Abdullahi'yi resmi ziyaret için İsrail'e davet etti. Netanyahu, Somaliland'ın İsrail ile ilişkileri normalleştirmenin yolunu açan "Abraham Anlaşmaları"na katılma talebini de ay sonunda yapılması öngörülen görüşmede ABD Başkanı Donald Trump'a ileteceğini kaydetti.
Somaliand, 1991 yılında Somali'den ayrılmıştı
Somaliland, 1991'de Somali'den tek taraflı olarak ayrıldığını ilan etti ancak uluslararası toplum tarafından bağımsız bir devlet olarak tanınmadı. Somali ise Somaliland'i ülkenin ayrılmaz parçası olarak görüyor ve bölgeyle ilgili tüm uluslararası anlaşmaların yalnızca Mogadişu yönetiminin yetkisinde olduğunu vurguluyor. Tek taraflı bağımsızlığını ilan eden Somaliland ile Etiyopya arasında 1 Ocak 2024'te imzalanan mutabakat zaptı, bölgesel tansiyonu artırdı. Etiyopya'nın Somaliland'ı bağımsız bir ülke olarak tanımaya hazırlanması ve Somaliland'ın Etiyopya'ya denize erişim imkanı sağlamayı öngören adımları, Somali yönetiminin sert tepkisine ve diplomatik krize yol açtı. Arap Birliği, Afrika Birliği, Kenya ve Cibuti'nin krizi aşmaya yönelik girişimleri sonuçsuz kaldı. Türkiye'nin tarafları Ankara Süreci kapsamında bir araya getirmesiyle tansiyon düşerken, son olarak Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ev sahipliğinde 11 Aralık'ta Ankara'da gerçekleştirilen görüşmelerde, sorunun çözümüne yönelik mutabakata varıldı.
Trump, Somaliland'i henüz tanımayacağını söyledi
İsrail'in Somaliland bölgesini tanıyan ilk ülke olması, ABD'den de "şimdilik" destek görmedi. ABD Başkanı Trump konuyla ilgili New York Post gazetesinin sorusunu yanıtladı. "Somaliland'ı henüz tanımayacağım" diyen Amerikan Başkanı Somaliland'ın "ABD'ye askeri liman" teklifi ve İbrahim Anlaşmaları'na katılma talebi dahil her konunun incelendiğini ifade etti. "Somaliland'in ne olduğunu bilen var mı gerçekten" diye sordu. Trump, hafta başında ABD'yi ziyaret etmesi beklenen Netanyahu ile yapacağı görüşmelerde, önceliğin Gazze olacağını" söyledi.
Arap Birliği: Provokatif ve kabul edilemez
İsrail'in Somaliland bölgesini "bağımsız devlet" olarak tanımasına Arap Birliği'nden de sert tepki geldi. Genel Sekreter Ahmed Ebu Gayt, "Tel Aviv yönetimi Somali'nin egemenliğini hedef almakla kalmayıp, bölgenin istikrarını zedelemeye yönelik adımlar atıyor" ifadelerini kullandı. Ebu Gayt, yaptığı yazılı açıklamada, İsrail'in söz konusu kararının "kabul edilemez" olduğunu belirtti.

İsrail'in bu hamleden beklentileri ne olabilir?
İsrail'in Somaliland'i tanımasının arkasında jeopolitik, diplomatik ve stratejik çıkarlar yatıyor. Bu adım, hem Afrika Boynuzu'nda nüfuz kazanma hem de uluslararası meşruiyet arayışındaki Somaliland ile karşılıklı çıkar ilişkisi kurma amacını taşıyor. Somaliland, Aden Körfezi'ne kıyısı olan stratejik bir konumda yer alıyor. Bu bölge, Kızıldeniz ve Hint Okyanusu'na açılan önemli bir deniz yolu üzerinde. İsrail, burada elde edeceği etkinlikle beraber Aden Körfezini kontrol altında tutmak, Yemenli Husiler'in saldırılarını engellemek, Husiler'e yönelik saldırıları buradan koordine edebilmek gibi planlar kuruyor. İsrail ayrıca, İran'ın Afrika'daki etkisini dengelemek ve bölgedeki ticaret yollarını kendi adına güvence altına almak istiyor. Netanyahu, Somaliland ile yapılan anlaşmanın İbrahim Anlaşmaları'nın ruhunu taşıdığını belirtti. Bu, İsrail'in İslam ülkelerle ilişkilerini normalleştirme adı altında onlar üzerindeki etkisini artırma stratejisinin bir uzantısı olarak görülüyor. İsrail'in Somaliland'i tanıması, sadece ikili ilişkiler değil, aynı zamanda bölgesel güç dengeleri, deniz ticareti güvenliği ve diplomatik nüfuz açısından çok katmanlı bir stratejinin parçası olarak değerlendiriliyor. Yedioth Ahronoth gazetesinin haberinde, Somaliland'ın Gazze'de ateşkesin sağlanmasından önce, Filistinlileri bölgeden sürgün etmeyi amaçlayan İsrail'e 1 milyon Gazzeliyi kabul etmeye hazır olduğunu ilettiği aktarıldı. İsrail'in Somaliland'a Afrika Boynuzu'ndaki uzun sahil şeridi ve stratejik konumu sebebiyle ilgi duyduğu, bu ilginin en önemli nedenlerinden birinin de Yemen'e yakınlığı olduğu yorumu yapıldı. Haberde, "İsrail'in Somaliland ile ilişkilerini güçlendirmesi, Husilerle mücadelede bir tür güç çarpanı oluşturmaktadır" iddiasında bulunuldu.















































































