Kabızlığı hafife almayın!
Kabızlık, bağırsak hareketlerinin yavaşlaması ve tuvalet sıklığının azalması sonucu ortaya çıkan, yaşam kalitesini olumsuz etkileyen yaygın bir sağlık problemidir. Büyük abdest zorluğu, karın ağrısı, şişkinlik gibi şikayetlerle kendini gösterir ve her yaş grubunda görülebilir.
15.07.2025 14:28:00
AHMET SAFA TERZİ
AHMET SAFA TERZİ
Kabızlık, tıbbi literatürde konstipasyon olarak da adlandırılır ve haftada üçten az dışkılama, dışkının sert ve kuru olması, dışkılama sırasında zorlanma ve ağrı gibi belirtilerle tanımlanıyor. Beslenme ve Diyet Uzmanı Burcu Üstad Arda, "Kabızlık sadece dışkılama sıklığının azalması değil, aynı zamanda dışkılamada tam boşalamama hissi, şişkinlik, karın ve mide ağrısı gibi belirtileri de beraberinde getirir. Bu durum hem fiziksel hem de psikolojik açıdan kişinin yaşam kalitesini önemli ölçüde etkiler" diyor.
Kabızlık herkeste ortaya çıkabilir ancak bazı gruplar daha fazla risk altındadır. İleri yaş, kadın olmak, yeterli sıvı almamak, düşük lifli beslenme, hareketsiz yaşam tarzı, bazı ilaçların kullanımı (özellikle hormonal ilaçlar, doğum kontrol hapları), yeme bozuklukları ve depresyon gibi psikolojik rahatsızlıklar kabızlık riskini artırır. Beslenme ve Diyet Uzmanı Arda, "Risk faktörlerinin farkında olmak, kabızlığın önlenmesi ve tedavisinde kritik öneme sahiptir. Özellikle yaşam tarzı değişiklikleri erken dönemde uygulanmalıdır" diyor.
Kabızlığın önlenmesi ve tedavisinde en etkili yöntemlerin başında sağlıklı beslenme ve düzenli fiziksel aktivite gelir. Beslenme ve Diyet Uzmanı Burcu Üstad Arda, "Lif açısından zengin besinlerin günlük tüketiminin artırılması gerekir. Kabuklu elma, havuç, kuru erik, incir, üzüm, portakal, kivi, ıspanak, avokado, brokoli, enginar, kurubaklagiller ve tam tahıllı ürünler bağırsak hareketlerini düzenlemeye yardımcı olur. Ayrıca keten tohumu gibi doğal lif kaynakları da tercih edilmelidir" diyor.
Arda "Bol su içmek de bağırsakların sağlıklı çalışması için çok önemlidir. Günde en az 1.5 litre su tüketilmesi, dışkının yumuşamasına ve kolay atılmasına katkı sağlar. Düzenli egzersiz ise bağırsak hareketlerini hızlandırarak kabızlığı önlemeye yardımcı olur. Kefir, yoğurt ve lahana turşusu gibi probiyotik besinlerin bağırsak florasını destekleyerek kabızlığı azaltmada etkili olduğu unutulmamalıdır."
İşte muhtemel nedenleri
Kabızlığın sadece beslenmeye bağlı olmadığını belirten Beslenme ve Diyet Uzmanı Burcu Üstad Arda "Hareketsiz yaşam, düzensiz uyku, stres, bazı ilaçların kullanımı ve gebelikte artan progesteron hormonu da kabızlıkta rol oynar. Ayrıca, sindirim sistemini etkileyen hastalıklar, bağırsaklarda yapısal tıkanıklık ya da kas fonksiyon bozuklukları kabızlığa neden olabilir" dedi.
Kabızlık ile dışkıda kan görülmesi, ani kilo kaybı (4.5 kg ve üzeri), kansızlık, ailede kolon kanseri veya inflamatuar bağırsak hastalığı öyküsünün bulunması durumlarında mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır diyen Burcu Üstad Arda "Bu tür durumlar kabızlığın ciddi bir sağlık sorununun belirtisi olabileceğini gösterir. Erken teşhis ve tedavi hayat kurtarır" dedi.
Başlantılı hastalıklar
Kabızlık, bazen bir hastalığın belirtisi olarak karşımıza çıkabildiğine vurgu yapan Burcu Üstad Arda "Diyabet, hipotiroidizm gibi hormonal dengesizlikler, Parkinson, Multipl Skleroz (MS) gibi nörolojik hastalıklar ve bağırsaklarda yapısal sorunlar (divertikül, kolon tümörleri) kabızlık riskini artırabilir. Ayrıca stres, depresyon ve anksiyete gibi psikolojik durumlar da kabızlıkla ilişkilidir. Bu nedenle, 3 haftadan uzun süren kabızlık mutlaka uzman hekim değerlendirmesi gerektirir" dedi.
Kurtulma yöntemleri
Bayındır İçerenköy Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Burcu Üstad Arda kabız olan bireylerin yemesi gereken yiyecekleri açıkladı:
1. Bol sıvı tüketmek (günde en az 8 bardak su)
2. Liften zengin sebze ve meyveler tüketmek (elma, armut, kuru erik, ıspanak, yulaf ezmesi)
Sabahları aç karna kuru kayısı, incir ve mürdüm eriği gibi kuru meyveler yemek ve üzerine ılık su içmek
3. Kefir, yoğurt, lahana turşusu gibi probiyotik besinleri düzenli tüketmek
4. Düzenli fiziksel aktivite yapmak
5. Öğünlerden sonra tuvalet alışkanlığı edinmek (özellikle kahvaltı sonrası)
6. İşlenmiş et, kızarmış yiyecekler, beyaz ekmek, makarna ve fast food gibi basit karbonhidratlardan uzak durmak
