Kadir Gecesi ve zulme meyletmek

Ramazan, oruç, rahmet, bereket, mağfiret... Sağ olsun bütün kanallar ve ekranlara çıkan hocalar her şeyi anlattılar. Kadir Gecesine geldik. Onu da bütün detaylarıyla anlatırlar.

Bir müminin canının kıymetini, fitne çıkarmamış, bölücülük yapmamış bir canın önemini, zulmü, zalimi en önemlisi ise kim zulüm yapıyor, zalim kimdir, anlatmıyorlar.

Kuran'da 'zalimlere meyletmek' tabiri geçiyor. Hud 113: 'Bir de zalimlere meyletmeyin. Sonra ateş sizi de yakar. Allah'tan başka dostlarınız olmadığına göre bir yerden yardım da göremezsiniz'.

ABD zalim, İsrail, AB, NATO zalim. Mümini, fitne çıkarmamış, bölücülük yapmamış bir insanı, insanları öldüren zalim.

Kul hakkı zulüm, faiz, enflasyon, emeğin karşılığını vermemek zulüm, komşusu açken tok yatmak zulüm. Rüşvet, torpil, adam kayırma, yandaşlık, devlet malına kastetme vs. hepsi zulüm.

En büyük zulüm ise Allah'a eş koşmak. (Lokman 13)

Hiç düşündük mü?

Zalim ve zulüm kavramlarını kısmen adlandırdık. Ama Yüce Allah, bizlere, 'meyletmeyin' diye emrediyor.

Bir Müslüman zulme, zalime nasıl meyleder? Meyletmek nedir, hiç sorduk, araştırdık mı?

Atatürk'ün isteği ile Hak Dini Kur'an Dili adlı tefsirini yazan Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır Hud Suresi 113. ayeti tüm yönleri ile açıklar.

1. 'Rükûn' kavramının kapsamı

Elmalılı, ayette geçen "rükûn" (meyletmek) kelimesinin sadece büyük bir destek vermek değil, en küçük bir eğilim, güven veya sevgi hissetmek anlamına geldiğini vurgular. Ona göre meyletmek şunları içerir:

Zalimlerin zulümlerine rıza göstermek, onlara yaltaklanmak, yağ çekmek, onlarla içli dışlı olup dostluk kurmak, onların heybetine, saltanatına veya yaşam tarzına özenmek.

2. Zalim kimdir?

Elmalılı, zalim sadece 'başkasına eziyet eden' değildir, der ve açıklar:

Şirk koşanlar: Allah'ın hakkını vermedikleri için en büyük zalimlerdir.

Günahkarlar: Allah'ın sınırlarını çiğneyen her günahkar aslında kendine zulmetmektedir.

Haksızlık Yapanlar: Başkasının malına, canına veya onuruna el uzatanlar.

Zalime en küçük bir meyil, insanın kendi karakterindeki adalet duygusunu çürütür.

3. 'Ateş dokunur'

Elmalılı, 'Size ateş dokunur' ifadesini hem madde hem de mana boyutunda şöyle anlatır:

'Eğer bir toplumda insanlar, kendi menfaatleri için zalimlere yanaşır ve onlara boyun eğerse, o toplumda adalet kalmaz.

Adaletin olmadığı yerde ise fitne, kargaşa ve iç savaş baş gösterir. Bu toplumsal çöküş, dünyadaki ateşin ta kendisidir.

'Sonra size yardım da edilmez'…Zalime dayananların, o zalim devrildiğinde veya başları sıkıştığında Allah'ın inayetinden mahrum kalacaklardır.

4. Siyaset ve ahlak ilişkisi

Elmalılı'nın tefsirinde bu ayet, siyasi bir duruşun da temelidir. Müslümanların izzetini koruması gerektiğini savunur:

Zalimlerin zulmünü engellemeye gücü yetmeyenlerin, en azından onlara kalben buğz etmesi ve onlardan uzak durması gerektiğini söyler.

'Zulme rıza, zulümdür' anlayışımızın temeli de bu ayettir. Eğer bir kişi, zalimin yanında durarak ona meşruiyet kazandırıyorsa, o zulmün ortağı olmuş sayılır.

Fahruddin er-Râzî

Büyük müfessirlerden Fahruddin er-Râzî ise ayetteki 'rükun' (vela terkenü) kelimesinin "azıcık bir eğilim" anlamına geldiğine dikkat çeker.

Yani zalimin yaptığı büyük zulme ortak olmasanız bile, kalben ona karşı bir sevgi beslemeniz veya onun gücünden faydalanmayı düşünmeniz bile bu yasağa girer.

Nisa Suresi 135. Ayet 'Ey iman edenler! Adaleti titizlikle ayakta tutan, kendini, ana-babanız ve akrabanız aleyhinde de olsa Allah için şahitlik eden kimseler olun. (Haklarında şahitlik ettikleriniz) zengin olsunlar, fakir olsunlar Allah onlara (sizden) daha yakındır. Hislerinize uyup adaletten sapmayın, (şahitliği) eğer, büker (doğru şahitlik etmez), yahut şahitlik etmekten kaçınırsanız (biliniz ki) Allah yaptıklarınızdan haberdardır."

Fahreddin er-Râzî bu ayeti açıklarken; "Zalime meyletmemenin en uç noktası, kişinin en yakınlarına karşı bile adaleti savunmasıdır," der. Eğer kişi, yakını olduğu için birinin haksızlığına göz yumarsa, bu da bir tür "zalime meyletme" sayılır.

Ayet ve hadisler

"Sakın zalimlerin yaptığından Allah'ı gafil sanma! O, sadece onları, gözlerin dehşetten donup kalacağı, bir noktaya dikilip bakacağı bir güne erteliyor" (İbrahim süresi 42)

"Zalim de olsa mazlum da olsa kardeşine yardım et."

Bunun üzerine birisi, "Ey Allah'ın Resulü! Eğer mazlum ise yardım ederim, ancak zalimse ona nasıl yardım edeceğim?" dedi.

Resulullah buyurdu ki, "Onu zulümden uzaklaştırırsın veya onun zulmüne engel olursun. İşte bu ona yapacağın yardımdır." (Buhârî, İkrâh, 7)

"İnsanlar bir zalimi görürler de onun zulmüne engel olmazlarsa, Allah'ın onları genel bir azaba uğratması kaçınılmazdır." (Tirmizî, Tefsîru'l-Kur'ân, 5; D4338 Ebû Dâvûd, Melâhim, 17)

"Kim bir kötülük yapar yahut kendine zulmeder sonra da Allah'tan bağışlanma dilerse Allah'ı çok bağışlayıcı ve çok merhamet edici bulur." (Nisâ, 110.)

Kadir geceniz mübarek olsun…